Ediziun Apart – Ils davos onns han las auturas Sibylle Mani, Tania Zanetti e l’autur Lars Haefner sviluppà in guid da viandar biling cun 21 turas, inspiradas da 30 ditgas localas da la part sura da la Surselva.

Il cudesch maina atras ils pli bels lieus da la Surselva rumantscha, da la tgina dal Rain enfin Breil, sur la planira auta da la Greina e la Val Lumnezia. Las propostas da las rutas cumpiglian differents grads da difficultad e sa drizzan ad in lartg public da viandants.

Il guid cuntegna ina carta cun ina survista da tut las turas sco era ina descripziun curta cun il caracter e las particularitads, start e punct en mira, lunghezza, autezza e durada.

Ultra da quai dat igl ina descripziun detagliada cun bleras fotografias attractivas, infurmaziuns fundadas tar la ruta ed il conturn, in profil d’autezza sco era la ditga per tudestg e sursilvan cun illustraziuns sviluppadas spezialmain per il guid. Ulteriurs highlights èn las cartas artisticas sco era l’occupaziun profundada cun l’istorgia da las ditgas.

L’ediziun d’in tal cudesch e mo realisabla cun l’agid finanzial da donaturs, per exempel per cuvrir ina part dals custs per il lectorat e correctorat, layout, squitsch e per la distribuziun dal cudesch. Ord quest motiv avain nus lantschà ina campagna da crowdfunding.

Sustegna uss il project sin lokalhelden.ch/wanderfuehrer ed obtegna perencunter il cudesch èd in bel product ni in’aventura en la regiun.

Natiralmain sas ti preempustar il cudesch gia uss.

 

Text e fotografia: Ediziun Apart, Sibylle Mani, Tania Zanetti, Lars Haefner 



Forsa er insatge per vus:

  • 5 aualets
    5 aualets
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. E la Svizra è ritga dad aua…
  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. E la Svizra è ritga dad aua (netta). E damai che l’aua (da baiver) è actualmain in politicum naziunal, dain nus in sguard en il DRG sin pleds e fatgs en connex cun auas ed auals.


1. Aua tschufragnada, banda criminala

Evidentamain ch’ina lescha per garantir aua netta presuma insanuas er aua tschufragnada – en il mender cas perfin tissientada. En il Codex criminal dal 1850, il cudesch penal per il chantun Grischun, statti che tgi che tissientia intenziunadamain funtaunas e chaschunia qua tras la mort u donns permanents ad umans, duai vegnir chastià cun la paina da mort. Sche la tissientada n’ha gì naginas consequenzas nuschaivlas, datti chasaforz da trais fin 20 onns. Bombom … Co era quai schon puspè cun l’iniziativa per concerns responsabels … p.ex. quels che tissientan ils flums?


2. Attenziun, laders da l’aur blau!

Là nua ch’i dat ritgezzas, datti era laders. Ed i na dat betg mo laders ch’engolan raps ed aur, mabain era tals ch’èn ora sin l’aur blau. Evidentamain là, nua che l’aua è stgarsa. Era nus avain regiuns sitgas che han stuì sviluppar lur sistems (da chanals) per sauar spundas e pradas. En Engiadina ordinava l’uschenumnà «cudesch da l’aua d’rouda», cura che mintga pur «aveva l’aua». Da l’ura fixada steva el sin ses sulom e manava l’aua or dal chanal principal en ils chanals laterals.
Però là, nua ch’i dat reglas, datti era surpassaments. I deva pia era laders dad aua. A Domat, sco quai ch’ina funtauna relata en il DRG, n’era il fraud dad aua para betg rar: «Qua vagnev’i angulau geu aua, jesses, jesses!»

3. Aua da baiver schubra … per las vatgas (sontgas)!

En noss vitgs da pli baud eran las vatgas reginas (almain cura ch’i gieva per l’aua). Tut stueva far plaz per la bavrada da la muaglia. N’emporta betg tgi, ch’i saja lura uffants cun chauns u las maschneras vi da lavar vaschella, laschiva u beglia da la meztga: sin las uras da bavrentar stueva il bigl esser emplenì cun aua schubra.
In dals vegls urdens da bigls rumantschs documentads è quel da Puntraschigna da l’onn 1601 che oblighescha «chia tuotta brayeda chi eis als bülgs per lauêr, subitamaing chia la muaglia s’aprosma per baiver detta loe», pia che tuts fetschian plazza, uschespert che la muaglia vegnia. Savens è il temp reglà, sco p.ex. a S-chanf (statuts dal 1787), nua che nagin na dastga turblar l’aua a bunura fin las nov ed a partir da las duas suentermezdi fin il zain da notg.

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


4. Balenas en l’aual?

Avais era gia udì a discurrer da balenas en il Tirol? Spassegiond inscuntr’ins qua ils uschenumnads «Waale». Il Tirol (dal Sid) è sitg e plain da waals, auals da sauaziun che van tras pradas, guauds, vitgs e grips. Ozendi pon ins far lungas e bellas spassegiadas sin «waalwege», sendas graschlas che mainan sur kilometers per lung quests waals, semper accumpagnadas dal tschalattim da l’aua che cula tras ses letg, sur rodas, tras bischens e rempars.
Ma apunta: il num «Waal» n’ha da far nagut cun balenas, mabain – geabain! – ha il medem origin sco l’«aual» rumantsch, numnadamain il latin AQUALIS.


5. In aquaduct u in tup conduct?

Ch’ils Romans han laschà enavos in’ierta architectonica, quai è bain enconuschent, pensain be als aquaducts imposants p.ex. en Frantscha. Aquaducts linguistics avain nus en noss nums locals. Uschia datti si Tujetsch in «Idúts» che betg mo tuna sco il «Vaduz» principadial, mabain omadus èn originars aquaducts. Descendents ladins avain nus cun «Gaduottel» u «Vaduottel» a Lavin. Però en latin tuna AQUAEDUCTUS schon pli fin, pli cultivà, pli avantgardistic e sviluppà che in «Vaduottel» che para … lain dir … il num dad in tottel Roman (or dad in roman asterixian). Ma l’origin è il medem, era sch’ils aquaducts en terra retica n’èn nagins immens monuments, mabain al pli in simpel prà.

 

Text e fotografia: Silvana Derungs, DRG



Forsa er insatge per vus:

  • 5 aualets
    5 aualets
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. E la Svizra è ritga dad aua…
  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…

Dad Anina Sgier - 

"Exact tei enquerel jeu!", "Astgel jeu incantar tei per ina buna caussa?"

Jeu sun perschuadida ch'ils biars da vus ein silmeins inagada el decuors da lur veta vegni adressai d'in "dialoger". Mo tgi ei e tgei fa in "dialoger" atgnamein?

In "dialoger" ei ina persuna, che lavura per bien romontsch sco "fundraiser" per ina organisaziun da beneficienzia sco Vier Pfoten, WWF, Amnesty International, etc.. La finamira ei d'anflar novs commembers, e quei sin via, savens alla staziun dil tren ni en loghens nua che bia glieud passa el decuors dil di. Jeu savess prest pretender che la majoritad da vus ch'ei vegnida adressada ha rispundiu enzatgei semegliont al suandont: "jeu hai tuppamein gest negina peda", "negin interess", "miu tren parta gleiti, stoi ir". Forsa haveis vus fatg in grond artg entuorn il "dialoger" per evitar ina confruntaziun ni forsa schizun passai sperasvi senza far stem. Quei ein tut reacziuns quotidianas che jeu hai pertschiert la stad vargada duront miu temps da "dialoger". Mintgaton sa quei esser fetg frustrond, mo da l'auter maun ei il plascher ton pli gronds sch'ina persuna freina tuttenina ed ei prompta per in discuors.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Sche quei succeda vala ei d'attentar la persuna alla problematica e da perschuader quella persuna da daventar nova commbembra ni niev commember dall'organisaziun. Quei sa gartegiar, savens ei il success denton plitost restrenschius.
Per succeder sto la tenuta d'in "dialoger" exnum cumprender fetg bia optimissen, plascher e bia resilienza. Aschispert ch'ins resenta stauncladad e pauc energia ei la probabladad d'anflar novs commembers pintga. Consequentamein semotivescha il team da "dialogers" in l'auter duront igl entir di per mantener la buna energia.
In entir di sin via, e quei da tutta aura, sa esser fetg liung e stentus, cunzun sche certa glieud ei buc exnum fetg curteseivla. Mo ei dat era scuntradas fetg interessantas e divertentas. Ins vegn en discuros cun ina fetg vasta paletta da persunalitads, seigi quei cun glieud giuvna ni glieud pli attempada, dunna ni um, glieud fetg beinstonta ni glieud al minimum d'existenza. Quei ei in factur che fa la lavur da "dialoger" zun fascinonta.

Era saver luvrar mintga di en in auter liug dalla Svizra tudestga ei enzatgei che jeu hai gudiu. Ils "dialogers" midan mintga di lur plaz da lavur, aschia ch'ins sa la damaun buc adina nua exact ch'ins vegn a luvrar. Plinavon san ins era mai tgei che spetga ins, cunquei ch'ins sa buca con bia glieud ch'ei vegn ad haver en quei liug.
Il temps che jeu hai passentau sco "dialoger" ha purtau diversas investas, novas experienzas e naturalmein hai jeu era empriu fetg bia. All'entschatta hai jeu giu in curious sentiment da semplamein adressar glieud jastra sin via, mo ins surmunta spert l'atgna retenientscha ed ei daventa enzatgei tut usitau. Vinavon hai jeu observau, che glieud cun mieds finanzials plitost limitai ein savens stai ton pli beinvulents e prompts da sustener l'organisaziun che glieud pli beinstonta. Mo era mia conluvrera ha giu raschun cun pretender che la lavur da "dialoger" seigi "l' universitad dalla via", cunquei ch'ins emprenda propi fetg bia.

Tgisà, forsa prendeis la proxima gada che vus vegnis adressai d'in "dialoger" cuort peda per in cuort discours enstagl da passar vinavon. Vus vegnis nuota magliai!

Text e fotografia: Anina Sgier, GiuRu

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi guarda oura sco aint il catalog. Mo minchatant vessa gronda vöglia da tour ün grond sach d‘immundizchas e rumir sü üna jada da schnuz. Eu sun ida per agüd professiunal – e n‘ha fat naufragi da maniera spectaculara. 


Marie Kondo ha nom quista duonna giapunaisa chi‘d es dvantada l‘experta internaziunala per rumir sü. Sia metoda ha dafatta ün nom: „magic cleaning“. Quai tuna propi bler plü attractiv co „eliminar il puf in chasa“. Da mi‘età es Marie Kondo e seis cudesch – ün manifest pel uorden - es splachà  sün plazza 1 da la glista da bestsellers da la New York Times. Quai demuossa: Il dischuorden es ün tema chi occupa a l‘umanità. Almain a l‘umanità chi viva in surabundanza. Mo co funcziuna il principi da Marie Kondo? Fich simpel: Tgnair be amo quellas robas chi fan propi plaschair. Il rest, e quai es para bundant duos terz da quai cha no possedain, as dessa far svanir.

„Quai douvra amo!“
Tuna grondius. Davant meis ögl intern vezza fingià che vöd e rumi sü cha noss‘abitaziun sarà davo la gronda rumida tenor Marie Kondo. Eu m‘imagin ils sentimaint da deliberaziun e satisfacziun. M‘allegr da pudair ir tras l‘abitaziun cul tschüchapuolvra sainza stuvair far slalom – e‘m dumond i‘l istess mumaint scha Lego va suot „fa plaschair“ o na. A meis figl fa Lego plaschair, a mai na. Che vaglia daplü? Quista dumonda metta il prüm üna jada da la vart e cumainz culla büschmainta. L‘experta racumonda da rumir sü tenor categorias e na tenor stanzas. Eu cumainz cun mia s-chaffa da büschmainta. Il prüm vaja tip top. Quai ch‘eu nun ha trat aint tschinch ons na plü va aint il sach. Mo fingià davo paca pezza suna indecisa. Forsa cha quista jeans chi staiva a mai uschè bain va listess darcheu x-üna jada? Eu esitesch. Meis argumaint: Scha la jeans vess dad ir ün di darcheu, lura n‘haja plaschair da quista chotscha. Dimena: tgnair. Ch‘ella nu fa pel mumaint plaschair sbandischa simplamaing da meis impissamaints. Ed uschea vaja inavant ed a la fin n‘haja listess be ün pitschen mantun da büschmainta aint il sach. Amo plü mal esa pro la rumida da la büschmainta dals uffants. Bod pro mincha toc haja nom: „Quai douvra amo!“ Dafatta da tscherta büschmainta massa pitschna nu‘s san meis mat e mia matta separar. „Quel n‘haja però uschè jent“. „Quel ha nona manà da l‘Australia“. Grrr. 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Shop online!
    Shop online!


Impussibel dad eliminar cudeschs
Basta, schi cuntinuain culla curuna da cudeschs. Grond sbagl. Marie Kondo, co diavel as poja be rumir sü üna curuna da cudeschs? Cler, la gronda part dals cudeschs nu legia üna seguonda jada, mo dar davent ün cudesch ch‘eu n‘ha let jent o ün da quists bels exemplars liats – impussibel. Eu passaint paca pezza davant la curuna da cudeschs. Il mantun da quels exemplars chi vegnan manats in biblioteca nu‘s poja gnanca nomnar „mantunin“. I sun trais tas-chabels ch‘eu n‘ha survgni dad inchün chi nu cugnuoscha meis gust litterar. Illas stanzas d‘uffants vaja sumgliaint: „Quel nun haja amo let afin“. „Quel n‘haja massa jent“. „Quel lessa forsa leger amo üna jada“. Oje. Ed uschea vaja inavant culs gös cha no nu giovain plü, cullas mangiativas chi sun fingià bler massa lönch in chaminada, culs dvds cha ningün nu guarda plü daspö chi dà Netflix e culs discs cumpacts cha ningün nu taidla daspö chi dà musica sur internet. Be pro las gazettas suna consequainta e cun gronda baja metta tuottas pro‘l palperi vegl – dafatta quellas cun aint artichels ch‘eu laiva tantüna „pel mort e fin“ amo leger „cur ch‘eu n‘ha üna jada temp“. Ün o tschel plunderin dals uffants eliminescha eir pensond ch‘els nu badan cur ch‘els tuornan da scoula. Che naïva ch‘eu sun. „Mammaaaa!“

Ingüna pasch interna
Il facit da meis experimaint: Eu vess gnü occasiun da gnir liber duos terz da mia chasada. Eu vess pudü rumir sü i‘l medem mumaint mi‘orma culla metoda da Marie Kondo. Quai es nempe sia teoria: uorden in chasa correspuonda ad uorden ill‘orma. Mo oramai nun haja la fermezza da realisar mia pasch interna. O forsa n‘haja simplamaing massa bler plaschair vi da tuot quellas bellas robas in mi‘abitaziun? Furtünada ch‘eu sun. Eu pensarà vi da mia furtüna tschella jada ch‘eu blastem cha‘ls uffants han darcheu laschà inavo ün puf in stüva, in chadafö, in lur stanzas… Ed uossa vegna a rumir sü meis pult.

Text e fotografia: F. Hofmann, Scuol 


*In "La columna" descriva Fadrina Hofmann mincha mais quai chi occuppa e movainta ad üna schurnalista e mamma in Engiadina.


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:

Pendenzas

Dad Annatina Nay -
Ei dat tontas caussas ch'ein pendentas e ch'ins stuess atgnamein far, mo savens han ins insumma negina motivaziun. Las pendenzas accumpognan ins dis en e dis ora – fan mal il venter, lain buca ruaus, entochen ch'ins pren l'iniziativa ed entscheiva a luvrar giu ellas. Mo adina va quei buca aschi tgunsch. Tgei cletg ch'ei dat divers trics.

Ellas schain cheu avon mei, sin meisa. Ellas schain a mi sil magun – per propi, mias pendenzas! Admonend e pitgiv miran ellas sin mei, cun tun da reproscha malemperneivel cloman ellas: „Cura has ti atgnamein el senn da far a fin tia lavur? Ha?“ „Jeu sai, jeu sai!“, clomel jeu plein tema. Jeu vegnel nervusa e siuel. Gia daditg vess jeu da luvrar giu il mantun che daventa adina pli e pli aults – cun far nuot, semplamein aschia, da di tier di, automaticamein. Strusch ch'jeu hai luvrau giu ina pendenza, anflel sil mantun duas novas, in semultiplicar exponenzial. Las pendenzas accumpognan mei trasora. Ellas fan mal il tgau a mi. Sco sperts seschluetan ellas sper mei vi e fan endamen ch'ei fuss buc d'ir en sortida, ni a beiber caffè, ni a far bogn.

Na!

Ei fuss bein da star a casa e pagar en quens, scriver brevs, far a fin lavurs. Ei fuss da schubergiar la habitaziun, ni da finalmein purtar anavos las stivlas da gumma alla vischina visavis! Ei fuss da metter naven il dress da skis, ei fuss da telefonar al dentist e far giu in termin, ni da cumprar tenta pil squitschader, ni puorla da lavar resti!

Gl'emprem la lavur e suenter viver dolce vita!

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Gl'ei buc ch'jeu vuless buc – gl'ei era buca ch'jeu emblidass, igl ei semplamein aschia ch'ei dat tontas caussas ch'ein bia pli interessantas! Mintgaton, en scarts muments damognel tonaton miu frein intern e semotiveschel. Tenor il motto: gl'emprem la lavur e suenter viver dolce vita. Jeu semettel alla lavur, sc'ina narra, sc'ina furmicla – lavurel giu toc per toc, fegl per fegl – rubas e strubas, entochen che tut ei en uorden. Jeu patratgel buc vid damaun e buc vid il mantun che vegn puspei a crescher e far mal il venter a mi. Jeu patratgel mo vid il glatsch da vaniglia cun puaunas cauldas ch'jeu vegnel a magliar sco pagaglia per mia lavur fatga e vid il niev t-shirt ch'jeu vegnel finalmein a cumprar cun buna cunsczienzia – quei tut hai jeu bein meritau, suenter tonta lavur!


Fotografia: absfreepic.com (CC0)
Text: A. Nay, Turitg
Emprima publicaziun sin latabla.ch: 13 d'avust 2016

Suonda LATABLA!

 

 

 

Da Bettina Vital - Esa amo ün pa bod per discuorrer da la bos-cha in flur? Ün sibelin fraid ha boffà il mais schner tras cità, saja quai sper la Limmat o pro l’Aare. Impussibel dad ir our il liber sainza chapütscha e manetschas. Perquai am s-choda i’l tren tanter ün flüm e tschel i’l muond dals cudeschs. E quel am offra güsta tschireschers in flur, ün snack dutsch exotic e’m lascha dar ün sigl in pajais lontans chi savuran da prümavaira: I’l Giapun.

Sentaro, ün hom intuorn ils quaranta, fa ir ün bistro da dorayakis pac davent d’ün bel tschirescher fluraint inclur illa cità da Tokio. Ün „dorayaki“ es ün snack dutsch chi consista da duos pitschnas omlettas tgnüdas insembel d’üna pasta dutscha da faschöla cotschna. El guarda oura sco ün hamburger plat ed es üna sort berliner da l’ost.

Cliantella nun ha’l terribelmaing blera e sia motivaziun da lavurar es plütost mediocra. I’s pudess dir ch’el nun es quel tip d’uman chi s’allegra mincha bunura da viver la vita ch’el viva. Quai, fin ch’ün bel di sta Tokue suot il tschirescher e til observa. Co ch’el prepara la pasta per far omlettas, la buoglia cotschna per tillas implir e tandscha sur la maisa ils dorayakis a las pêr scolaras chi passan regularmaing davo scoula. Üna da quellas vain giovar üna rolla speciala in guist’istorgia. Girar gira pac e nüglia.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Tokue, üna duonnetta aint pels ottanta, ha ün’ögliada sabgiainta chi straglüscha drizzond seis ögl sül vendader da dorayakis. Ella sta cun tuots duos peis sün terra, eir sch’ün da seis ögls es plü ot co tschel e sia bocca ün pa torta. Ils mans zoppaint’la plü jent. Ün bel di as ris-ch’la via. Ch’ella vess gnü jent la plazza ch’el haja scrit oura, disch’la muossond sül fögl chi penda vi da la fanestra. Cun la reacziun stutta e retgnüda da Sentaro vaiv’la fingià fat quint. Che chi saja capità cun seis mans, dumonda Sentaro. Üna greiva malatia da giuvna.

„Fa El svess la pasta cotschna per Seis dorayakis“, dumonda Tokue.
„Perche, nun è’la buna?“
„Na güsta speciala... i manca la premura e quai as gusta“, respuonda sinceramaing la veglietta. „Gnanc’uschè simpel da rablar nan quai“.
„E co diavel voul Ella savair quai?“
„Eu tilla fetsch daspö 50 ons“.

Cun quists pleds e cun üna muostra da seis savair, ch’ella maina il prossem di per laschar insajar a Sentaro, es Tokue buna da til persvader. Da quinderinvia muossa Tokue co chi’s couscha la faschöla güst sül punct per ch’ella nu schloppa, co chi’d es da tilla zavrar e dovrar be la megldra qualità, co chi nun es mai rafüdar da masdar planin e cun premura e co chi’s taidla quai ch’ella ha da dir. Chi? La faschöla! Tokue taidla a tuot las chosas. Ella es persvasa cha tuot las chosas hajan lura aigna lingua, per exaimpel il vent o la glüna, e chi’s stopcha be tadlar bain avuonda per tillas incleger.

Sentaro inclegia intant alch oter. Cha tuot quai chi’s fa jent e cun premura, grataja meglder. E schi’s resta landervia e’s prouva da perfecziunar, vain il plaschair be da sai e cun quai il success. Seis bistro cumainza a girar vieplü bain, la pasta da faschöla da sia agüdonta es delizchusa. Tokue vain mincha bunura bodezzas a tilla preparar. Per ella es quai ün giodimaint chi dà variaziun in üna vita zuond monotona ed isolada d’ün sanatori. Quist duo inegual fa buna farina ed i crescha ün’amicizcha.

„Kirschblüten und rote Bohnen“ da Durian Sukegawa es scrit in ün tun fich fin. La lingua es d’üna simplicità poetica chi s-choda l’orma. L’autur giapunais Durian Sukegawa nu fa gronds discuors, el lascha il palc plainamaing a sias figüras chi han bler da quintar. Ün roman sentimental cun üna fin trista chi’d es uschè natürala sco’l crodar da las föglias dal tschirescher in utuon.

„Kirschblüten und rote Bohnen“ da Durian Sukegawa es ün dals duos romans chi vain preschantà i’l Tavulin litterar dad RTR ils 12 da favrer a las 9.00 cun Esther Krättli, Claudia Knapp e Bettina Vital.

Text e fotografia: B. Vital, Turitg
Prüma publicaziun: 2017


.:. Tips:
>Il Tavulin, Radio Rumantsch RTR

>„Haikulala (diari giapunais)“ cun haikus rumantschs da Benedetto Vigne

Suonda LATABLA


Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala vala: «Repetitio est mater studiorum.» Ubain, quasi per vegnir tar noss tema: «Amor magister est optimus.» Ch’il studi giaja meglier cun repeter u cun amar, nus repetin questa giada expressiuns amurusas, reciclond in text dad avant trais onns. La finala vegn – corona vi u nà – la primavaira. E cun quella vegn (forsa) era stgaudada, repetida e remagliada l’amur.
Però: Esser inamurà è ina chaussa. Discurrer surlonder in’autra. Per il pli mancan ils pleds. Perquai èn decleraziuns d’amur documentadas plitost a moda modesta en il material dal DRG. Percunter na mancan betg ils pleds per commentar (forsa cun in pau scuidanza?) l’amur dals auters! Perquai datti qua empè da decleraziuns d’amur tschintg parairis davart sentiments ed ardiments amurus.


1. esser inamurà pir ch’ina mieur en in magnucca

D’accord. Romantic è insatge auter. Ma almain tant romantic ed erotic sco il classicher «Ella l’ha gugent»! La finala avain nus era gugent crimis u spaghettis. Lura è ina descripziun sco quella sursilvana «El ei inamuraus pir ch’ina miur en ina buna mignucca grassa» gist uschè illustrativa – era sch’ella è bravamain bravina.


2. esser stgarvunà

Pli passiunads èn Puteras e Puters, numnadamain cura ch’in è «scravuno zieva qualchün». Quai tuna lura tschuf, tuna plitost da sex sfranà fervent e frenetic, insumma dad in «murem portg» (sco i schessan a Riom). In um stgarvunà u «s’incarognà» (sco en l’entir’Engiadina), quel n’è betg mo inamurà, mabain cotg al pli aut grad – almain pli fitg che sch’el avess mo quaidas dad ina magnucca chaschiel.

3. chatschar en il cugn

Avant che dad esser inamurà sin il piter pir èsi dentant da far in emprim pass. Ozendi dini forsa: «Quel ha fatg si ina.» («Far si ina muronza» faschevani dentant era gia l’entschatta dal 20avel tschientaner.) Circa uschè pauc sensibel tunavi para a Vella, nua ch’ins cumenzava in’allianza amurusa «catschond en il cugn». Jau m’imagin gist ina collega che schess: «Tschella sera ella disco ha Clemens catschau en il cugn.» Pauc bel, pensais forsa. Ma malgrà tut ha quell’expressiun tuttin’anc in tschert scharm rustical (lumnezian). U betg?

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


4. metter a lomia insatge

Cumenzar romanzas cun finezza e tenerezza – quai succeda a Zuoz. Là sincereschani dad avair «miss a mögl qualchosa» suenter avair fatg in emprim pass amuraivel ed empermettent. Naginas «cugnadas» brachialas, mabain pazienza per dar temp e flad al flirt. Però, po dar, era temp per surpledar, persvader ed indeblir e magari era per manar per il nas.

Dentant attenziun als contacts interrumantschs: Gea betg confunder il «metter a lomia insatge» cun «metter a lomia insatgi»! Sch’in um da Trun smanatscha da ta metter a lomia, lura na dastgas spetgar naginas charezzas, anzi: lura ta spetga ina pulita patangada.


5. in bitsch na fa betg fora

Cun tanta marusaglia vegnan baud u tard era londervi ils bitschs. Ozendi vegnan quels mintgatant survalitads. La lingua, quella tracta da l’Engiadina fin en Surselva a moda vaira liberala quests bitschs benedids: be tant sco in pau rument – «ün bütsch vaglia tant sco ün patütsch» – vala in bitsch ad Ardez. Quai n’è pia nagin’empermischun, e na fa era betg gronds donns, gist sco a Zernez, nua che «ün bütsch nu fa foura». Perfin la Surselva è indulgenta, sincerond: «Buca mintga betsch dat lètg!» Ma là èn ils bitschs propi era senza malart, sche perfin il paun sa bitschar. Enta Vrin hai numnadmain num – cura ch’ils pauns tatgan ensemen durant esser en furn: «Il paun ha bitschau.» Basta che quel saja cotg…

 

Text e fotografia: Silvana Derungs




Forsa er insatge per vus:

  • 5 aualets
    5 aualets
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. E la Svizra è ritga dad aua…
  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…

Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me oura as paun duos persunnas avair gugent, ma eau nu vuless savair, e sgüra na vzair quelo. Perche? Üngün` ideja.

Eau as vuless quinter üna pitschna istorgia. Eau am algord auncha bain. Avaunt circa quatter ans schantaiv eau illa staunza da latin. In nossa classa vaivans be trais mats. Uschè am d`he eau svelt do bada cha quel tip davous me stu esser nouv. Ils magisters nun`s haun infurmos cha survgnissans ün nouv conscolar. Dimena chi d`eria quist sochi?

Varamaing am d`eira quelo listess, u forsa listess na? El nu d`eira güsta ün bel, ils chavels blonds bger mema cuorts, la vista ün pô arduonda ed eir il rest dal corp paraiva dad avair ün pêr kilos mema bgers. Ma quels ögls… blovs, na clers, ma neir na s-chürs, ün po grischaints ed els paraivan da`m hipnotiser.

Zieva quista lecziun d`he eau dicurrieu cun mia megldra amia chi nun d`eria in mia classa. Ella savaiva precis chi ch`eau managaiv cur`ch`eau la d`he quinto dal nouv conscolar. «Que es Luis. El vo cun me culs skis. Varamaing e`l da Turich, ma el ho müdo scoula.» Luis dimena vaiva nom quel mat chi d`eria bun da destrüer mia concentraziun düraunt üna da mias lecziuns predilettas be cun sia preschentscha.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Uossa, quatter ans pü tar, stögl eau dir cha quel mumaint in quella lecziun da latin d`eira prubabelmaing uschè qualchosa scu amur per prüma vista. Ma scha que es propi amur nu se eau dir. Eau nu se gnauncha che cha amur dess esser.

In quels quatter ans d`he eau inscuntro auncha bgers mats, e scu matta illa puberted am d `he eau interesso per ün u l`oter da quels. Ma tar üngün d`eira que uschè scu tar Luis.

Daspö duos ans vo el al gymnasi a Tavó, contact vainsa aunch`adüna. Nus essans buns amihs, amihs chi nu sun be amihs ma nu saregian mê dapü scu amihs. Tuna cuplicho, es que eir.

Vus dschais uossa, hai da quels dramas vainsa già udieus bgers. Na nu vais, perche cha mia istorgia nun es üngün drama. Nus vivainsa tuots duos bain cun quista situaziun ed be in pochs mumaints vess eau propi da bsögn ch`el füss tar me. Ed eir scha nus ans vzainsa forsa duos fin trais voutas l`an, es que mincha vouta scu cha`ns vessans vis be l`eivna passeda.

Eau crai cha quista situaziun es la ragiun per mia reacziun sün amur. Voul dir, perche cha`m vain bod mel sch`eau vez duos chi`s haun gugent. Ed auncha pês, sch`üna cumainza bod a crider, sch`ella nun ho vis sia amih daspö trais dis.
Eau am sun adüseda cha quella persun ch`eau am es dalönch davent ed ch`eau nu la pudareg mê numner mia amur perche ch`el nu saregia mê mieu. Ma ad ün oter nu vuless eau. Na hoz e neir na in quatter ans.

 

Text: Michela Sutter, GiuRu.

Emprima publicaziun 2019
Fotografia: Pixabay

 

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus dapi che nus legiain regularmain il DRG. Ma savevas vus ch’il DRG dat er in access a dumondas da dretg? E damai che l’artitgel DUONNA dal DRG è vegnì publitgà l’onn 1971, pia l’onn, cura che las dunnas han survegnì en Svizra il dretg da vuschar, guardain nus qua sin tschintg extracts da leschas veglias, citadas en il DRG.


1. Nagins raps? Nagin um!

Far nozzas custa. Quai savain nus. Anc pli char eri pli baud, sche la spusa era dad ordaifer. Ils statuts da Ramosch dal 1824 scrivan: «Femnas forestas chi s’mariden in nos comün s’dessen comprar aint», quai che munta: dunnas estras ston pajar, sch’ellas maridan in um da Ramosch. Sumegliant tunavi gia 1696 a Flem: «Quels ca prendan tiers femnas eastras deigian esser obligai da pagar alg Cumin 20 crunnas.» Betg da smirvegliar, sch’er ils proverbis dattan en la medema crenna, sco p.ex. a Breil: «Ad ina femn’ ästra ei perfin la crappa a l’au’ ästra», pia: envers ina dunna estra sa deportan perfin au’ e crappa dad ester. U sco a Calantgil: «Sin egna femn’eastra e tut ca pecla.» Las leschas èn entant revedidas e per tscherts proverbis n’èsi betg putgà, sch’els van en emblidanza.


2. Nagina vusch!

Che dunnas n’avevan betg bler da (cun)decider, quai savain nus. Formulà explicit è quai p.ex. en in statut da Suot Tasna (qvd. Ftan, Scuol, Sent) dal 1752: «Femnas nun haun vusch ingiünna. Mo scha j havessen maschiels schj dessen quels pudair vuschar cun juvens chj fuossen.» Tge? Dunnas n’han nagin dretg da vuschar, ma cunfamigliars masculins pon vuschar, n’emporta betg quant giuvens ch’els èn?! Tenor il motto: Pli gugent laschar decider in «buob bletsch» che ina dunna cun saun giudizi. Almain: en ils statuts dal 1790 dal medem cumin statti lura che «juvans sur 18 onns … dessan pudair dar vuschs».

3. Nagin alcohol!

«In noss duoy Tersals non des ingiün hostoêr sa prosumer da dar ne vin ne auter a femnas.» Ils statuts da la Val Müstair dal 1796 admoneschan als ustiers dad omadus districts da sa retegnair da dar vin u auter a las dunnas. Fiss la pli bella, sche las dunnas giessan anc en l’ustaria! La finala tutgan quellas a chasa. Sco gia quels da Laax schevan: «Quel che ha bugen sia dunna, lai ella a casa.» Ma eba, quai dals proverbis avain gia commentà sura.

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


4. Nagin disturbi!

Quasi mintga statut cuntegna era las ordinaziuns, tgi che dastga e sto ir sco emprim or da baselgia – ina giada èn quai las dunnas, ina giada ils umens. Ma paupra paupra, sch’insatgi avess la garmaschia da bandunar la baselgia avant la fin dal servetsch divin! In’excepziun numnan ils statuts da Silvaplauna dal 1723: «Mammas d’familia mnand lur infaunts cun ellas tiers las S. ræspedas e dand quells impedimaint cun crider, sch’ils poassen ellas suessa mnær our d’baselgia a chiesa lur sainza alchiüna falla.» Pia: sch’ils uffants disturban la raspada cun lur cridar, als dastgan las mammas manar a chasa senza ristgar da pajar in chasti. Jau hai bain savì: uffants pon mintgatant esser ina buna stgisa! ... era sch’igl era mettain ina vaira vargugna da betg avair sut controlla la chindlamenta.


5. Nagins baterlims!

Dals medems statuts sco sura resorta in ulteriur duair: «Dintaunt chia il minister ais in chianzla scodüna femna chi tschantschess cun üna ottra, saja poich u bgierr, dess esser crudeda la falla da cr. 20.» Ina multa da 20 crizers spetgava quella dunna che baterlass, pauc u bler, durant la pregia. Ed il pir: ils vaschins vegnan lura anc animads da denunziar. Be curius: umens che «tschantschessan» durant la pregia, quai na pari betg da dar … (u che quels dastgan baterlar, pauc u bler, senza temair in chasti?).

     
  … apropos: femna u dunna?
Ozendi considereschan tschertin:as il pled «femna» sco pled discreditant, sinonim al tudestg «Weib», er en ils territoris sur-, sutsilvans e surmirans, nua ch’igl è u era atgnamain in term neutral. Il DRG declera: En il ladin ha il pled «femna» ina connotaziun negativa, dentant quella n’era (probabel) betg gia dada en il 17avel tschientaner, cura che «duonna» steva per la dunna maridada, entant che «femna» muntava ina persuna da gender feminin.
 
     


Text: Silvana Derungs
Fotografia: La dunna en il DRG chattan ins era online qua.



Forsa er insatge per vus:

  • 5 aualets
    5 aualets
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. E la Svizra è ritga dad aua…
  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…

Da Ralf Beer (GiuRu) -

«Grüezi», salidain jau e mes collegas unisono l’um vegl che vegn encunter durant viandar.
«Tge grüezi? Nus schain buna saira!», respunda quel tut indignà.
«Oha, sorry, äh, perstgisai», faschain nus. «Buna saira, natiralmain.»
Il vegl para d’esser calmà e passa cun in surrir.

Atgnamain era questa situaziun sintomatica per il process da salidar en Rumantschia – ils pli blers dian quasi adina emprim «Grüezi». L’um vegl da noss inscunter aveva mettain era mo fatg a nus la reproscha, perquai ch’el aveva udì che nus discurrivan rumantsch ensemen. Uschiglio avess el forsa era ditg «Grüezi».

Insaco partan ils Rumantschs consequentamain da la premissa ch’els hajan esters avant els. Qua ina situaziun exemplarica: Rumantschs che dattan la bucca d’auters durant star en colonna en l’Europaparc en Germania. Quant penibel èsi, sche la persuna, a la quala ins ha gist attribuì ina curiusa furma da chau ed ina frisura tarladida, sa maina tuttenina e giavischa in bel di per rumantsch?

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


Sco sulettas occurrenzas nua ch’ins pudeva salidar in ester senza dubis en il linguatg matern ed esser segir ch’i dat ina resposta en il medem, valan anc oz – almain tar las generaziuns pli veglias – las Scuntradas Rumantschas che avevan lieu mintga trais onns davent dal 1985 fin l’onn 2000. Tant pli surstada ed intgantada reagescha ina persuna rumantscha lura sch’ins respunda sin in «Grüezi» cun «Bun di» u «Buna saira».



Ah, quai è in da qua...quel sto gea esser in flot!


Las fatschas seriusas e malsegiras daventan prest levgiadas ed allegradas. Sch’ins spassegia per exempel sco um tras in guaud ed entaupa ina dunna, para quella per il solit d’esser senza quitads uschespert ch’ella auda ils pleds salidants per rumantsch. «Ah, quai è in da qua...», pensa ella probabel, «...alura è gea tut en urden. Quel sto gea esser in flot!».

Uschia sa manifestescha la tema umana da l’ester en Rumantschia sur ina simpla floscla da salidar. Subconscientamain sa mussa qua era la persvasiun dals Rumantschs ch’ils Rumantschs sajan paschaivels, onests e senza putgads. En l’ideologia rumantscha n’existan nagins criminals, violents, terrorists ed amocaders rumantschs. Ma insaco constatti gea era.

U quants gronds delinquents rumantschs enconuschais vus? Nulla, in... u dus?

Ussa ch’il giubileum da 100 onns da la Lia Rumantscha s’avischina, èsi uschia mo da sperar ch’i dettia puspè in lieu nua ch’ins possia laschar star ils «Grüezis» envers esters.

Text: Ralf Beer, GiuRu
Fotografia: Pixabay
Emprima publicaziun: 2019


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Pagina 1 da 22

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Buna glüna

17 da schaner 2018

Da Romana Ganzoni - Uossa suna rivats a Landquart. Il figl da 12 ons dumonda a la mamma, scha quist „village“ plain roba plü bunmarchada, plain marcas, plain „labels“, plain prodots...

Cars salids

29 d'avust 2017

Dad Annatina Nay - ... dalla Spagna, Italia, Grezia, dad Amsterdam ni New York! Cu has ti scret tia davosa carta postala, a maun, cun taccar si ina marca? Tgi...

La guida

14 da november 2017

Da Romana Ganzoni - La guida, Maria Rita, muossa a giasts seis cumün Sant'Angelo Muxara in Sicilia. Ella fa quai per raps, 60 euros la persuna. Uschigliö nu's rivessa pro...

Buc pli schi fitta ed empau anti

13 d'avrigl 2017

Dad Annatina Nay - Jeu sun uss anti-fitness e stoi conceder. Il center da fitness hai jeu gia daditg buca pli viu da dadens. Tschei di ha ina dil center perfin...

Concurrenza: 24 bieras per il dretg tip - Svizra cunter Brasilia

12 da zercladur 2018

La biera stagiunada, na filtrada vain prodütta daspö il 2004 a Tschlin e quai cun üna qualità constanta. Ella vain fatta exclusivamaing our da malt «Granalpin», our dad offa biologica...

La Cana...

24 d'avust 2016

Da Bettina Vital - In tschercha dals uors chi vivan pacific in libertà e dad otras aventüras cul camper, quinta Bettina d’ün pajais vastischem chi ha las listessas duos culurs...

Fit, pli fitta, fitness! Nr. 1

11 da favrer 2017

Dad Annatina Nay - In onn niev cun massa novs propiests. Varga in dudischavel digl onn 2017 ei uss denton gia historia. Suandeis aunc adina vies plan? Buca fimar, beiber alcohol...

Fit, pli fitta, fitness! Nr. 2

14 da mars 2017

Dad Annatina Nay - Fitness ei aunc buc daventau miu niev hobi e probabel vegnin nus mai ad esser megliers amitgs – il fitness ed jeu. Mo jeu serebetschel uss regularmein...

Go to top