Corina Gustin

Corina Gustin

Fundatura ed autura - creschüda sü a Tschlin in Engiadina Bassa. Davo la finischiun da la HTF a Cuoira ha'la lavurà 6 ons i'l marketing pro ün'agentura da viadis. Daspö il 2007 ingaschada sco assistenta pro üna banca.

La concurrenza da scriver turna a sia veglia furma: ina pregiuria selecziunescha ils texts inoltrads,ed ils 5 finalists vegnan prelegids e discutads publicamain als Dis da litteratura che han lieu dals 6 fin ils 8 da november 2020 a Domat.

Il Premi Term Bel vegn sponsurisà da la Vischnanca burgaisa Domat ed è dotà cun 3000 fr. per il text victur da la giuria e cun 1500 fr. per il favurit dal public.

La concurrenza sa drizza a tuttas e tuts che scrivan gugent. Scrivai, scrivai e tramettai voss texts fin ils 16 d’avust 2020 a: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Il text sto esser:
• per rumantsch (idiom u rg)
• en furma da prosa
• max. 6000 segns inclusiv vids
• nunpublitgà

Dapli infurmaziuns: disdalitteratura.ch

 

Disdalitteratura20


Text e fotografia: disdalitteratura.ch

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

SRG SSR Svizra Rumantscha - La SSR è enragischada fermamain en la societad svizra ed è sco uniun averta per in e scadina. Tant pli impurtant èsi per la SSR sco chasa da medias publica da chapir co che la populaziun percepescha sia incumbensa da service public. Surpassa la contribuziun sociala da la SSR sia purschida da prestaziuns? E co sa differenziescha ella sco interpresa da service public dad autras medias?

Quà vai directamain a la retschertga

En il rom da las refurmas annunziadas il 2018 ha la SSR inizià in barat cun il project «Public Value». Enfin la stad 2019 èn vegnids eruids temas prioritars per l'interpresa a maun da discurs sistematics, lavuratoris e d'ina retschertga. Ils passa 5000 resuns mussan co che la populaziun percepescha la SSR e tge ch'ella spetga dad ella.

Quests resuns èn vegnids evaluads en in rapport e cumprimids a set tematicas principalas.

La SSR approfundescha sias enconuschientschas d'enfin ussa

Las set tematicas principalas approfundescha l'uniun purtadra da la SSR ils proxims mais ensemen cun la populaziun. Per pudair far quai envidan las quatters societads regiunalas e pliras societads commembras tut las persunas interessadas da tut las vegliadetgnas ad occurrenzas publicas che han lieu en l'entira Svizra. Approfundai sco participant(a) dals lavuratoris ils set temas, sviluppai novas ideas e priorisai quellas.

«Dialog en las regiuns»

La situaziun actuala na lubescha deplorablamain betg da manar tras noss lavuratoris. Tant pli impurtant èsi d'animar uschè bleras e blers rumantschas e rumantschs sco pussaivel da participar a la retschertga online.

Quella As permetta da dar Voss parairi da tut temp en ina furma cumpacta. La retschertga cumenza qua e dura anc fin ils 31 da matg 2020.

Rumantsch: https://www.surveygizmo.com/s3/5327944/d17eda621662

Tge capita cun ils resultats?

Ils impuls, las propostas da soluziun ed ils puncts da critica che vegnan rimnads a las occurrenzas da l'uniun purtadra vegnan integrads enfin il zercladur 2020 en in rapport final naziunal. L'interpresa vegn ad evaluar las differenzas tranter las percepziuns externas ed internas sco era las ideas ed ils impuls concrets da vart da la populaziun. Silsuenter vegn ella ad eruir las pussaivladads da svilup per l'interpresa. Las mesiras pon per exempel vegnir realisadas en il program, en ils chanals da vendita u en auters secturs da l'interpresa e da l'uniun purtadra. Il dialog cun la societad civila fa part da la concessiun da la SSR. Perquai vul la SSR repeter regularmain quest project.


Text e fotografia: SRG SSR Svizra Rumantscha

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Ils 11 da matg pon ustarias finalmain puspè avrir lur portas. Demonstrai pertge che VUS avais merità noss bun da 50.- per in restaurant en vossa vischinanza.

Il bun da quest mais vain mess a disposiziun da:

Ustria Posta Veglia, Schluein 
www.postaveglia-schluein.ch

postaveglia

 

 


Registrar e gudagnar:

  
Joomla forms builder by JoomlaShine


 *Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA. Mintga persuna registrada a partir da 16 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 31.05.2020 a las 22:00. Il num dal victur u da la victura vegn publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.



Forsa er insatge per vus:

Forsa er insatge per Vus:

Da Corina Gustin -  Sco ina calamita attiran las famusas termas da Val, concepidas da l’architect Peter Zumthor, il giuven student parisian Pierre si en las muntognas grischunas. Pierre lascha perder studis e marusa e sa metta sin viadi vers Val nua ch’el inscuntra aventuras bizzaras e scuvra bainspert ils fastizs d’in misteri somber che lajegia davos las miraglias raffinadas dal bogn.

La calamita – quest vegl pled per il magnet, cun l’intunaziun sin l’i, stat sco titel dal davos project da cooperaziun tranter l’editur Gion Fry e Benedetto Vigne.  La versiun rumantscha dal crimi da comic (graphic novel) «L'aimant/Der Magnet» da Lucas Harari è vegnì publitgà per rumantsch en l'on 2019 e vegnì vendì passa 21'000 giadas en la versiun originala. 

L'Ediziun Apart metta a disposiziun il cudisch en furma da comic online.

 

Part 23 - Fin


 LA CALAMITA 133 141 Seite 1

LA CALAMITA 133 141 Seite 2

LA CALAMITA 133 141 Seite 3

LA CALAMITA 133 141 Seite 4

LA CALAMITA 133 141 Seite 5

LA CALAMITA 133 141 Seite 6

LA CALAMITA 133 141 Seite 7

LA CALAMITA 133 141 Seite 8

LA CALAMITA 133 141 Seite 9

...la cuntinuaziun suonda damaun

 

Dretgs La Calamita: (c) Ediziun Apart
Dapli: https://www.ediziun-apart.ch

Benedetto Vigne è naschì en Italia (1951), creschì en Surses e viva dapi quarant’onns a Turitg. Blers onns ha el scrit recensiuns per la gasetta Tages-Anzeiger ed ha tgirà differentas emissiuns per RTR. Oz scriva el istorgias e chanzuns. Ses ultim roman «Ils ventganov da settember» è cumparì il 2018 tar l’Ediziun Apart.

Gion Fry, cun ragischs a Mustér, viva e lavura sco designer da grafica a Turitg. Dapi ils onns novanta maina el l'Ediziun Apart. Quella è spezialisada sin la finanziaziun, realisaziun, producziun e distribuziun da litteratura rumantscha.


Registrar e gudagnar il comic en furma da cudesch:

  
Joomla forms builder by JoomlaShine


 *Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA. Mintga persuna registrada a partir da 16 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 12.05.2020 a las 22:00. Il num dal victur u da la victura vegn publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.


Da Corina Gustin – D'utuon cumpara la seria-web «Metta Da Fein» dad RTR: In ün cumün grischun sainza nom vegnan adüna darcheu chattadas bes-chas mortas sainza chommas. Intant cha'ls abitants han gronda temma prouva il pulizist da cumün da resolver il cas, quai plüchöntsch sainza success; la seria da mazzamaints finischa cun üna catastrofa. Daplü ans quinta il mainaproject Flavio Deflorin dürant l'intervista da 15 minuts. 

Che es la differenza tanter üna seria-web ed üna seria cha no cugnuoschain da la televisiun?

Ina seria-web vegn producida surtut per il mund digital, per consumar online vi dal laptop, tablet u telefonin. Ord quei motiv eis ella era pli cuorta ch’ina seria alla televisiun. Ella cuoza normalmein mo denter 5 e 20 minutas. Ella lunghezia d’episodas sa ella denton variar. In grond avantatg dalla seria-web ei ch’ins sa mirar ella nua e cu ch’ins vul.

 

Da che as tratta la seria?

La seria sa basa sin il mitus dalla metta da fein. En Surselva dian ins als affons, che la metta da fein vegni per els e tagli giu ad els las combas, sch’els mondien els praus ch’ein aunc buca segai.

En in vitget ella Surselva anflan ins tuttenina adina puspei animals senza combas. Ellas ein vegnidas tagliadas giu. La pintga cuminonza ha gronda tema. Ferton che plirs habitonts crein vid il mitus, emprova il polizist da sclarir il cass. Quei denton senza success. Ils mazzaments s'augmentan, sco era la disfidonza dils habitonts dil vitg. La seria da mazzaments finescha, duront la fiasta dil vitg, cun ina catastrofa.

Filmau vegn l’entira seria-web ella Val Lumnezia, oravontut a Vrin.

 


Quantas sequenzas vegnan prodottas?

Planisau havein nus 4 episodas da mintgamai 20 minutas. La lunghezia dallas singulas episodas san denton aunc variar.

 


MDF Moods 16Es la METTA DA FEIN la prüma seria da televisiun rumantscha? Chi ha gnü l'idea e co es ella gnüda realisada?

La METTA DA FEIN ei buca diltut l’emprema seria da RTR, denton segir la pli gronda entochen oz. Ei ha gia dau entginas pintgas serias-web, sco per exempel “telefon-invista” il 2014. Quei ch’ei denton segir ina premiera per RTR ei che la METTA DA FEIN ei ina seria ficziunala. Nus havein scret ora la concurrenza d’inoltrar historias per ina seria-web igl onn vargau. Sinquei ein 12 dossiers vegni inoltrai, 3 per romontschs e 9 per tudestg. La finfinala ha Carlo Beer ed Urs Berlinger pudiu perschuader la giuria al pitching.

 

Chi sun ils acturs/las acturas? Sun els acturs laics o professiunals?

Nus havein ina buna mischeida d’acturs laics e d’acturs professiunals. Tgei acturs che giogan en la seria tradeschel jeu aunc buc(a) :)

 

Tenor che criteris sun els gnüts selecziunats?

In impurtont criteri ei segir il lungatg. Ils acturs e las acturas duessen saver romontsch. Plinavon han nos dus auturs e reschissurs, Carlo Beer ed Urs Berlinger encuretg persunas che van bein a prau cun las rollas ch’els dus han scaffiu. Els fan ils castings, sco era la selecziun dils acturs e dallas acturas.

 

Quantas persunas sun involvadas in quist project e co funcziuna la collavuraziun tanter tuot ils involvats?

Tut en tut ein circa 15 persunas involvadas. Nus collaborein cun la firma da producziun «Filmgerberei» da Turitg. Els coordineschan e preparan la producziun, filmeschan e taglian la seria, ensemen cun ils dus auturs e regissurs dalla seria-web, Carlo Beer ed Urs Berlinger. Medemamein s’auda tier il team da producziun in um da camera, in um da tagl, ina responsabla da culissas e costums, ina artista da make-up, ina cumponista, in dramaturg, in talent-scout, ina assistenta da producziun sco era la manadra da l’entira producziun.

Jeu sun il meinaproject dalla vart da RTR. Miu pensum ei d’haver la survesta sur igl entir project, naven dalla tscherca dalla historia sur la preproducziun e la filmada, la post-producziun entochen la publicaziun dalla seria. Jeu stun en stretg contact cun la firma da producziun, sco era cun ils dus auturs e regissurs, Carlo Beer ed Urs Berlinger.

 

...sch’ei dat scenas da sex ni bu lessel jeu buca tradir.


Chi giova la rolla principala?

Era gliez tradeschel jeu aunc buc(a) ;) 

 

Pudain nus ans allegrar sün alch cha no nu vain amo mai vis aint in ün film rumantsch?

Jeu creiel che la seria ei unica en questa fuorma e vegn a provocar. Era sch’ei ha aunc buca dau biars films ficziunals per romontsch, vegn la seria buca ad esser ina seria 0815. Las aspectaturas ed ils aspectaturs astgan en mintga cass esser spanegiai.

 

Co guarda oura cun scenas da sex?

Sex ei buca in element principal ella seria METTA DA FEIN. Sch’ei dat scenas da sex ni bu lessel jeu buca tradir :) 

 

Quant important crajast cha la seria saja per la rumantschia?

La seria ei ina pusseivladad da mussar che era nus Romontschs vegnin da producir ina seria pli gronda e quei cun acturas ed acturs romontschs. Medemamein vegnin nus a saver mussar cun la seria nossas differentas fassettas, pia tener encunter als clischés.

 

Perche tschüffa la rumantschia pür dal 2020 üna seria-web? Sun ils rumantschs cumadaivels?

Sco gia detg ha RTR gia produciu atgnas serias-web, quei denton en fuormas pli pintgas e sco producziuns nun-ficziunalas.
Na, jeu creiel buca ch’ils Romontschs ein cumadeivels. Els fan fetg bia cun las pusseivladads ch’els han. Entochen ussa ha RTR semplamein buca giu las resursas da producir ina atgna seria ficziunala da quella dimensiun.

 

Nus havein stuiu spustar l’entira producziun, sco era il termin da publicaziun pervia dal coronavirus.

MDF Moods 1
Co as finanziescha ün tal proget e quant grond es stat il budget?

La SRG investescha da niev mintg’onn 15 milliuns dapli en agens films ed atgnas serias, aschia che era RTR profitescha da quellas investiziuns.


Cura ed ingio pudain nus verer la seria?

La seria vegn segir plazzada sin rtr.ch, pia sin (nies player)- RTR play. Medemamein vegn ella publicada sin nossas reits socialas sco facebook, Instagram ed Youtube.

Plinavon sviluppescha la SRG actualmein ina plattafuorma da stream per l’entira SRG, nua ch’ei vegn ad esser pusseivel da consumar cuntegns cun suttetels era da las autras unitads sco RSI, RTS, SWI, SRF e secapescha era dad RTR. Era la METTA DA FEIN vegn publicada sin questa plattafourma ed ei aschia accessibla cun suttetels per l’entira Svizra.

 

Che t’occupa uschigliö amo pel mumaint?

Pil mument ei deplorablamein il coronavirus omnipresents ed influenzescha nies mintgadi. Aschia era questa producziun. Nus havein stuiu spustar l’entira producziun, sco era il termin da publicaziun. Ina producziun savein nus pil mument buca responsar.

 

In tschinch ons…

Naturalmein vegnan serias e films era aunc ad esser actuals en 5 onns, tgei che vegn denton ad esser empau auter ei il mied da distribuziun. Ei vegn buca pli ad esser relevant, sch’ins producescha ina seria per online ni per la televisiun. Il cuntegn vegn aschia ni aschia consumaus cura ch’ins vul e nua ch’ins vul. Jeu creiel ch’en tschun onns vegnan serias-web e forsa schizun films ficziunals da RTR consumai cun suttetels ellas differentas parts dalla Svizra. Quei grazia alla plattafourma da stream dalla SRG.

 

Che es il rumantsch per tai?

Per mei ei il romontsch ina part da mia identitad. Jeu sun carschius si en in contuorn romontsch e vegn da s’exprimer il meglier per romontsch. Jeu sun fetg cuntents da saver duvrar il romontsch en mia veta professiunala e realisar cuntegns per la Romontschia.

 

Grazia fitg per teis temp!


Intervista: Corina Gustin
Fotografias: (c) RTR
Dapli: https://www.rtr.ch


Bio:

Jeu sun carschius si a Mustér. Suenter la scola obligatorica hai jeu frequentau la scola media mercantila a Glion. Silsuenter hai jeu fatg la maturitad professiunala tier la Banca Cantunala Grischuna ed in practicum tier RTR. Beinspert ei stau clar, ch'jeu vi ir a studegiar producziun da medias alla HTW a Cuera. La fotografia ed il filmar ha schon adina fascinau mei. Suenter il studi hai jeu luvrau cuort tier in'interpresa da producziun da video e sun lu puspei turnaus tier RTR. Ussa lavurel jeu gia dapi 4 onns tier RTR e sun fetg cuntents.

En general fascinescha mei il mund digital e creativ. Pil mument sun jeu vid explorar la fotografia analoga sco era il sviluppar analog. La stad mon jeu savens cun velo ed igl unviern anflan ins mei sin la loipa da cuorsa liunga.

 


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Dad Uolf Candrian – Suenter retscheiver in legat singular dalla famiglia Gartmann cun ina vasta collecziun da maletgs dil renomau artist da Trun Alois Carigiet (1902-1985) era ei clar per la fundaziun Cuort Ligia Grischa ch'igl ei da mussar quellas ovras alla publicitad. Quei vegn fatg cun duas grondas exposiziuns els onns 2020 e 2021 el museum che ha per ordinari aviert denter avrel ed october. Quei bi legat legra la fundaziun zun fetg mo ei el medem mument era ina gronda sfida. 

Nus sperein da beneventar vus tuts allas variontas occurenzas sco referats e luvratoris che san speronza vegni organisai duront il decuors dalla stad. La situaziun extraordinaria lubescha el mument buca dad arver l’exposiziun sco planisau entschatta avrel. L’avertura dalla Cuort Ligia Grischa vegn stuschada sil zercladur, informaziuns anfl’ins sin nossa pagina e sur nos canals ellas reits socialas. Entginas dallas lavurs ruaussan el mument, igl ei da star a casa. Mo la campagna da crowdfunding denton marscha vinavon, gest uss drova la cuortligiagrischa.ch era vies sustegn per realisar l’exposiziun. Mo tgi essan nus atgnamein?

Cumissiun engaschada
Il museum ha installau ina cumissiun cun persunas engaschadas el sectur cultural. Justina Simeon, Gioni Fry, Alexa Giger, Benno Schumacher, Martin Tomaschett, Uolf Candrian, Stephan Witschi e Felicita Felley. Quei team s’engascha per realisar a Trun in’exposiziun che muossa novs aspects e nunenconuschentas facettas digl artist e carstgaun. Alois Carigiet ei per la Surselva da grond'impurtonza culturala e turistica ed aschia era economica, pertgei sia lavur ei enconuschenta sur ils cunfins regiunals ora e contonscha biara glieud sigl entir mund.

Tgi era Alois Carigiet?
Carigiet portraitAlois Carigiet era ed ei in star dalla scena digl art en Svizra. Sia vasta ovra en fuorma da maletgs, placats, picturadas da preits, illustraziuns e cuviartas da cudischs han influenzau ferm pliras generaziuns. Cunzun ses cudischs d'affons illustrai ein era daventai ambassadurs internaziunals pil Grischun e per la Svizra. El era in um mundial, carezava la veta, il teater, la natira e sia famiglia. Mo Alois Carigiet era medemamein era in carstgaun che patertgava, filosofava ed encureva.

Igl 1. d'uost 2020 ein 35 onns vargai dapi sia mort. En memoria digl anniversari muossa il museum Cuort Ligia Grischa variontas ovras e lai vegnir tier plaid perdetgas dil temps che han accumpignau Alois Carigiet. La natira, la religiun, il carstgaun ed ils harlechins eran temas ch'ein adina puspei presents. Intervestas, citats ed anecdotas cumpletteschan quella vasta exposiziun. L’exposiziun vegn curada entras Stephan Witschi e la biadia dad Alois Carigiet, Felicita Felley.

'Mercis' ella valeta da 30’000 francs
Sustegner il project ei pusseivel sur la plattafuorma lokalhelden.ch/aloiscarigiet e per mintga sustegn essan nus fetg engrazieivels e regalein in ‘Merci’ en fuorma d’ina tastga, d’in cudisch, in apero ni perfin ina litografia. Il sustegn entras la campagna da crowdfunding vegn denton mo realisaus sche nus contonschin tuts ensemen la finamira tschentada. Suonda @cuortligiagrischa e retscheiva vinavon dapli novas.

 

Text: Uolf Candrian
Fotografia: n/a

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Questa ediziun dal festival per e davart litteratura rumantscha (actuala) a Nairs sa deditgescha a l’animal e tematisescha la relaziun tranter umans ed auters animals en la litteratura. Tge animals entran en ovras rumantschas e pertge? Co servan animals per ans exprimer? E tge ans mussan nossas concreatiras davart l’esser uman? Ni chatscha ni circus na vegnan a mancar sin il palc. Rapazi, domestic, chaprizius u exotic: LitteraturA Nairs vegn questa giada bestiala!

L’occurrenza cumenza ils 27 da mars cun Leo Tuor e Flurin Caviezel. Suenter ina tschaina cuminaivla datti da dessert prosa nocturna da Plinio Meyer, Carin Caduff, Arnold Rauch e Fadrina Hofmann. La sonda ils 28 da mars en damaun ans dat il professer Rico Valär in access al tema e quai fastizant randulinas, chavals e draguns en la litteratura rumantscha. I segua la romanista Annetta Ganzoni che preschenta en cumpagnia dal scriptur Leo Tuor e da la cineasta Susanna Fanzun la nova antologia da prosa e lirica rumantscha davart fantasias umoristicas e seriusas da chatscha. L’autur, artist e pur Göri Klainguti prelegia e raquinta d’ina vita tranter stalla e pult en discurs cun la romanista Valeria M. Badilatti.

Suenter la pausa da gentar unescha la discussiun al podi ina collavuratura dal Parc naziunal, ina scriptura ed in’istoricra d’art vi dad ina maisa: il schurnalist Guadench Dazzi discurra cun Leta Semadeni, Anna Mathis Nesa e Seraina Peer davart la cumparsa d’animals en la lavur artistica e scientifica da differents geners. Lura preschenta la linguista Silvana Derungs da l’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun l’animal en locuziuns idiomaticas da la Rumantschia. Il raquint «Il giat cotschen» da Jon Semadeni è il protagonist dal proxim punct da program. L’intermediatur da cultura Chasper Pult recapitulescha il capodovra e nus tadlain passaschas prelegidas da Jon Duri Vital. Da Puntina pudain nus beneventar la professura Eleonore De Felip che vegn a referir davart projects actuals dad etica d’animals en la scienza litterara. Silsuenter preschenta Jürg With, il coordinatur regiunal da la Staziun ornitologica svizra da Sempach, ses project davart la reintroducziun da la randulina en Engiadina Bassa, cumplettà da lirica davart randulinas e Randulins. Il punct final fa il schurnalist Claudio  cun in protocol dal festival: condensà e punctuà, satiric e critic.

Il festival vegn spustà sin la primavaira 2021.


Dapli infos: https://nairs.ch/de/veranstaltung/bestial/
Grafica: Hej, Zürich

CBR (Cultura ballape rumantsch) - L'onn 2008, l'onn 2012 e l’onn 2016 è la Rumantschia sa participada cun lur equipas al turnier da ballape da las minoritads autoctonas naziunalas «Europeada». L'emprim turnier è stà en Surselva, il segund en Saxonia (Germania) ed il terz en il Tirol dal Sid (Italia). Las equipas rumantschas èn sa participadas cun grond engaschi sportiv ed han gì blers e bels inscunters cun autras minoritads da l'Europa. Tar quests inscunters han las giugadras rumantschas ed ils giugaders rumantschs represchentà cun grond cor la cultura rumantscha.

CBR 1
Quest onn èsi puspè uschè lunsch. L'Europeada 2020 ha lieu dals 20 fin ils 28 da zercladur tar la minoritad Slovena en Carinzia (Austria). La delegaziun rumantscha prenda part a questa occurrenza cun ina squadra da dunnas ed ina equipa d’umens. Var 50 giuvenils rumantschs da tut las regiuns idiomaticas chantan cuminaivlamain l’imni rumantsch e cumbattan sin il plaz da ballape per la victoria.

Ina per tuttas, tuttas per ina! In per tuts, tuts per in!

Per il campiunadi da quest onn tschertga il comité d’organisaziun anc adina giugadras e giugaders. Persunas interessadas pon s’annunziar cun scriver in e-mail a l’adressa This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

La participaziun a l’Europeada na rinforza betg mo l’identitad rumantscha, mabain permetta er a las rumantschas ed als rumantschs da sa barattar cun autras minoritads europeicas e da prender invista da lur cultura.

In emprim inscunter ha lieu proxima sonda, ils 29 da favrer 2020, a las 9.15 a Domat. Suenter la radunanza generala vegni manà tras in pitschen trenament che duai permetter a las participantas ed als participants d’emprender d’enconuscher in l’auter e da sa preparar cuminaivlamain per l’Europeada.

Ulteriuras infurmaziuns davart il plan da gieu ed il program accumpagnant da l'Europeada èn da chattar sin www.europeada.eu

Text: CBR, cultura ballape rumantsch (www.cbrumantsch.ch
Fotografia 1: La squadra rumantscha al turnier da giubileum da l'uniun CBR 2018 a Schluein.
Fotografia 2: Las squadras rumantschas sa preparan. Da tutt'aura. Dapertut.

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Corina Gustin – Per la golista Seraina Friedli cumainza in favrer darcheu il temp il plü intensiv da l'onn; l'Engiadinaisa, uriunta da La Punt, giova pro l'equipa feminina dals Young Boys a Berna e cun la squadra naziunala svizra da ballapè cumainzan darcheu ils gös da qualificaziun per il campiunadi europeic 2021. In l'intervista quinta ella, tanter oter, che cha las duonnas pudessan imprender dals homens - ma eir viceversa!

Daspö il 2013 survagliast tü il gol da l'equipa feminina dals Young Boys a Berna. Co est rivada usche inavant?

Daspö il 2018 suni tar YB. 2012-2018 d’eir eau tal FCZ. Eau d’he cumanzo in Engiadina e stuvaiv lavurer e trainer fich fich bger per river sün quist niveau. Que drouva fich bgera disziplina. Sur Tusaun Cazas suni alura gnida tar l’FCZ. Lo d’eir eau lönch il Goali Nr 3 e Nr 2. Que druvaiva darcho 2,3 ans lavur dürischma da pudair gnir il Goali Nr 1.

Giovaivast dad uffant in üna squadra da mats o daiva fingià üna da mattas?

Eau d’he cumanzo 2005 tar ils Lusitanos de Samedan tar las Junioras B. Cun mats nu d’he eau me giuvo.

Per il ballapè hast tü bandunà tia patria, l'Engiadina. Es quai stat ün grond pass per tai?

Que d’eira ün fich grand pass. Eau d’he cumanzo ün stüdi, sun ida davaunt da mia famiglia e d’he cumanzo tal FCZ in üna Liga bger pü ota. Que d’eiran 3 müdamaints fundels e que druvaiva vaira lönch fin ch’eau’m pudaiv adüser e chatter mia plazza a Turich. Que nu d’eira adüna simpel per me, eir cun que ch’eau d’he üna famiglia fich amaivla. Eau vaiv lönch e vaira ferm increschantüma da l’Engiadina e da mia patria.

Co guarda oura in tai avant gös importants? Est plüchöntsch nervusa o t'allegrast sül gö? Che es teis ritual da preparaziun? Daja ün ritual in vos club?

Eau sun adüna ün po nervusa. Ma hozindi es que in ün möd positiv. Pü bod d’eira il squitsch per me pütost negativ, hoz drouv eau que per der mia megldra prestaziun. Eau am prepar adüna culla l’istessa musica, mang adüna pü u main identic e fatsch ün per rituals cun trer il fled.

Seraina Friedli 1


Vaivat vus pro la NLA da duonnas contracts da profi, voul dir post tü viver dal ballapè o hast amo ün oter Job?

Na, nus nun essans profis ed eau nu poss viver dal ballape. Üngüna in Svizzra. Eau lavur scu trenadra in ün fitness a Berna e scu Liveloggerin al SRF a Turich. Eau sun eir auncha vi da mia stüdi da Master a Magglingen. Il ballape es uschè dit pel mumaint be “hobby”, eir sch’el piglia in mia cho la plazza pü granda.

Quant suvent trenaivat vus in ün'eivna? Resta amo temp per hobbies, amis e famiglia?

5-7 voutas. Oters hobbies nu d’heja grands. Eau cuschin fich gugent, leg ün cudesch o vegn a fer jogging o simplamaing üna passeda. Il temp cun mia famiglia es fich important per me. Mieus genituors vegnan a mincha gö, alura vains zieva adüna ün po temp inselmbel e giains insembel a manger tschaina etc. Il temp cun famiglia ed amis es fich knapp, ma eau giod pervi da que alura il temp cha vains bger dapü.

L'uniun sindicala da giovaders SAFP (Spielergewerkschaft) ha avant cuort mis insembel ün paket da dumondas a l'adressa dal SFV. Üna da las ideas d'eira da pajar las megldras giovadras cun 1'000 francs per mais. Nu tuna quai sco ün stincel schi's metta avant quant cha'ls hommens gudognan?

Per la giuvedras in Svizzra füss que ün bel cumainzamaint. Alura pudessans forsa ir gio ün per % tal job ed investir ün po dapü in nossa regeneraziun. Que füss ün pass illa direcziun güsta, ma me avuonda per gnir sün ün niveau pü ot cul ballape da las duonnas in Svizzra.

Il ballape da dunnas as amo adüna bler main preschaint e popular sco il ballapè dals homens, almain pro no inEuropa. Hast tü ün'idea perche?

Eau pens cha ho eir ün po dafer cun l’historia. Duonnas nu giouvan auncha uschè lönch scu’ls hommens. Cun que es forsa il purtret ed il niveau per singuls auncha inadüsos. A la fin finela es tuot üna dumanda finanziela. Ils hommens vivan dapü da sponsurs, da la media, da la popularitet. Tar els es que bger pü attractiv per sponsur da metter aint raps, perche cha’l “return of investment” es bger pü grand.

 

Schwalbas nu vegnan aczeptedas!


Co as pudessa sustegner il ballapè da duonnas?

Que druvess ün u püs investurs, chi nu pensan be vi da lur investment in ün temp cuort, ma pü dalönch. Per gnir sün ün nivaeu pü ot as stu investir, müder las structuras. Scha’l nivaeu vegn meglder, es que pü interessant per nouvs sponsurs, per las medias etc. Que es ün circul vizius.

Che sun tenor tai las differenzas tanter il ballapè dals homens e quel da las duonnas?

Nus vains oter corps. L’intensitet nun es taunt ota, cun que cha nossa forza dad explosivitet nun es taunt ota, chi fo cha essans pü plaunas. Eau pens illas spartas tecnica, tactica e mentalitet essans nus sün ün bun viedi da river pü dastrusch. Que es üna dumanda da l’educaziun. Ils mats chi rivan sül s-chelin pü ot in Svizzra paun fer ün’educaziun aint il ballape daspö ch’els sun pitschens mats. Plaunet cumainza que eir, cha mattas haun variantas similas, que as bada gia hozindi.


Che pudessan ils homens imprender da las duonnas (in reguard al ballapè)

Eau pens cha nus essans pü sinceras. “Schwalbas” nu vegnan aczeptedas. E nossa mentalitet chi’ns lascha fer quist grand effort insembel cul job vains nus sgür eir dapü cu els. Que saro aint il futur qualchosa cha zieva la carriera essans nus pü fermas in quel aspect.

E che pudessan las duonnas imprender dals homens?

L’egoismus ed il focus. Minchataunt füss que meglder da penser be vi da se svess per fer ün pass inavaunt o per fer ün goal. Els sun bger pü focusos sülla preschtaziun sün plazza, nus duonnas stüdgians auncha bger oter chi capita sper la plazza.

Per che squadra giovessast tü il plü gugent?

Mieu sömmi es da pudair ir a giuver a l’êster. Eau sun fich avierta tar che squedra u in che pajais. Ma que stu esser ün club chi’m po giüder dad improuver auncha üna vouta dapü.

Chi es teis idol e perche?

Eau guard fich gugent a differents Goalis cun que ch’eau pens cha’s po imprender extrem bger. Pel mumaint es Ter Stegen pensi il meglder dal muond. Eir Yann Sommer u David De Gea chat eau fich ferms e guard tiers ad els enorm gugent.

Che sun tias qualitads sco giovadra ed ingio sun tias deblezzas? Scha tü hast deblezzas; co prouvast da tillas amegldrar?

Eau sun tar YB dvanteda ün Leader sün e dasper la plazza. Tecnicamaing sun las flancas e la reaciziun sülla linia sgür fermezzas. Eir il gö culs pes dvaintan adüna meglder, que es fich important per ün goali hozindi e lo posse au auncha gnir megldra. Eir fisicamaing pensi cha mincha duonna po adüna auncha lavurer vi da se, eir eau.

Que am fo sgür enorm superbgia dad esser üna part da quista squedra. 

Co hast passantà la posa d'inviern e las festas da Nadal?

Eau vegn tar mia famiglia a La Punt, vegn a fer passlung, giod il temp cun famiglia ed amis, etc. Eau m’allegr fich.

Illa ierarchia da la squadra naziunala da las duonnas est tü il nummer 2 davo Gaëlle Thalmann. At fa quai superbgia?

Que am fo sgür enorm superbgia dad esser üna part da quista squedra. Ma zieva 3,4 ans vegn plaunet eir il “Anspruch” da pudair giuver pü suvenz. Be esser part nun es pü avuonda per me, eir scha giod mincha di ch’eau poss trainer culla crusch alva sün mia corp.

Ils nouvs tricots dals homes sun stats ün tema preschaint illas medias avaint ün per eivnas. Co guarda oura vossa?

Que saron ils listess.

Bainbod vaja inavant culs gös da qualificaziun per il campiunadi europeic 2021. Il prossem gö da la squadra svizra es ils 14 avrigl cunter la Belgia. Co as preparaivat vus per quist giö?

Nus ans preparains adüna identicamaing. In prüma lingia guardains sün noss gö. Nus analisains las fermezzas e deblezzas dal cuntrari e fains zieva ün plan scu cha nus pudessans guadagner cunter ellas. Ils trainaders faun quelo adüna fich profound e minchüna so sia rolla.

Che es il böt da la squadra svizra per il campiunadi europeic 2021 e che resultat es realistic?
Pel mumaint es il böt grandischem da river la qualificaziun. Que es tuot nos focus. Sur da böts al campiunadi cumanzains nus alura a discuorrer cur cha essans eir qualificedas.

 

Biografia:
Crescheda sü a La Punt
Bachelor of Science (scienzas da sport e psicologia), 2015 fin 2018
Master sport d'elita ("Spitzensport") cun profundaziun "Trainingslehre", 2018 fin ca. 2020
Hobbies: cuschiner, leger, taidler musica, familglia/amis, guarder e fer mincha sport pussibel ;-)

 


Sieh dir diesen Beitrag auf Instagram an

?

Ein Beitrag geteilt von Seraina Friedli (@serainafriedli) am




Intervista: Corina Gustin
Fotografias: (c) (1) Daniela Joerdeli, (2) Sportsmoment


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Prova da lectüra, Chalender Ladin 2020. Il capricorn – üna bes­cha superbgia, imposanta, ün simbol, ün mitus cun ün’istorgia fascinanta.

Güsta no Grischuns ans identifichain cul capricorn. Ad el nu’s chatta be illa vopna grischuna, eir Silvaplauna, Lavin, Tschlin, Ardez, ils circuls Sur Tasna e Suot Tasna e la Bergiaglia portan il boc da capricorn in lur vopna. Il capricorn es per no Grischuns però dvantà daplü co be üna bes-cha alpina in nossa vopna, el es dvantà ün label, üna marca, anzi ün prodot turistic.

Ma scuvrind l’istorgia dal capricorn stöglia admetter cha la reducziun da quella bes-cha imposanta ad üna marca turistica es ün pa simpla. Il capricorn spordscha daplü co sias cornunas – el zoppainta ün’istorgia fascinanta.

Il capricorn viva daspö millis dad ons quia pro no illas alps. I s’ha chattà disegns in cuvels cul motiv dal capricorn chi han var 30’000 ons, dimena chi sun gnüts pitturats dürant l’ultim temp da glatsch. Il capricorn ha stuvü bandunar da quel temp la spelma e las muntognas e guinchir in regiuns plü bassas sainza glatsch. Davo il temp da glatsch es el tuornà inavo in seis abitat oriund, inavo illas muntognas, sün blaischs alpinas ed illa spelma. Cur cha l’uman es lura eir tuornà in quellas regiuns haja cumanzà a gnir stret pel capricorn.

Chatscha e commerzi

L’uman ha fat chatscha sül capricorn our da blers motivs. Il capricorn gniva admirà sco bes-cha imposanta e ferma. Perquai es el gnü «mitifichà» e bod tuot dad el sco il pagl, las cornas, ils corduns e dafatta seis excremaints gnivan dovrats per far masdinas. Tschientiners a l’inlunga han ils umans ed ils capricorns pudü viver ün sper tschel, fin cha l’uman ha inventà la puolvra naira. A partir da quel mumaint ch’el gniva perseguità cul schluppet, nun ha il capricorn plü gnü ingüna schanza – el es plan a plan gnü desdrüt. Illa mità dal 17avel tschientiner d’eira il capricorn desdrüt in nossas regiuns ed al principi dal 19avel tschientiner d’eira quai il cas in tuot las Alps cun excepziun da var 100 exemplars illa regiun taliana dalla Val d’Aosta. Quista situaziun tragica dal capricon ha dat da pensar eir al silvicultur da quella regiun Joseph Zumstein. El es stat bun da persvader amo ad ün e tschel cumpogn da s’ingaschar pels capricorns. Cun forzas unidas ed ideas visiunarias tils esa reuschi da motivar las instanzas talianas da metter ils ultims capricorns suot protecziun. Uschè sun ils capricorns gnüts miss suot protecziun a partir da l’on 1821 da la chasa da la Savoia, e quai in tuot la regiun. Il salvamaint es gnü l’ultim mumaint. Dal 1856 ha il rai Vittore Emanuele II, declerà precis quella regiun sco ün da seis territoris da chatscha ed ha impiegà a divers guardgiasulvaschinas per survagliar seis territori. Uschè s’ha la populaziun dals capricorns remissa ed es creschüda fin la fin dal 19avel tschientiner sün bundant 3000 bes-chas.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!


Ün «paradis» per froduladers

Quist fat d’eira natüralmaing eir ün nouv «paradis» pels froduladers. Il marchà illegal cun prodots dals capricorns d’eira finanzialmaing fich interessant. Neir la gronda preschentscha da guardgiasulvaschinas impiegadas dal rai Vittore Emanuele II, nun ha pudü impedir la chatscha illegala, il fraud d’eira omnipreschaint. Ün frodulader cun nom Gabriele Bérard es stat il prüm chi ha gnü l’idea chi’s pudess eir marchantar capricorns vivs, già cha l’interess per quista bes-cha mistica d’eira uschè grond i’ls pajais vaschins. Dit e fat – quist es stat ün grond pass per Gabriele Bérard ma eir per no Svizzers. Tuot in üna jada as pudaiva s’insömgiar d’avair darcheu üna jada capricorns in nossas muntognas. Interessents per usöls our da la regiun dal Grand Paradiso d’eiran possessurs da giardins zoologics e parcs da sulvaschina, ma eir clubs alpins, societats da chatscha e persunas privatas. Quant grond cha l’interess d’eira ed impustüt quant lucrativ cha quist marchà d’eira, muossan ils predschs chi gnivan pajats per ün usöl da capricorn.

Il capricorn ha sia valur

Al cumanzamaint da quist commerzi, voul dir dal 1882, cuostaiva ün usöl 400.- francs, implü gniva pro üna contribuziun dad 80.- pel transport. Dal 1885 ha la secziun da chatscha «Diana» pajà per üna chavra chi’d es gnüda manada fin a Basilea perfin 1000.- francs. Ils predschs ils plü ots chi sun gnüts pajats per üna chavra da capricorn s’amuntan a 3000.- francs. Quai d’eiran sommas straminablas per quel temp, schi’s conguala cun pajas al di da s-chars 4.- francs o pajas al mais da bundant 100.- francs. Schi’s conguala culs predschs dad hoz, as poja dir ch’ün usöl cuostaiva tant sco ün auto da classa media. 

Legiai daplü aint il Chalender Ladin actual!

Il Chalender Ladin 2020 po gnir retrat via vendita online ed i'l Chesin Manella



Text: Chalender Ladin 2020, Anna Mathis, collavuratura Parc Naziunal Svizzer
Fotografia: Hans Lozza e Parc Naziunal Svizzer


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per vus:

Pagina 1 da 4

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

Go to top