Dad Asa Hendry - Il seminari da pastgas dalla YEN (Youth of European Nationalities) ha giu liug quest onn a Sfântu Gheorghe ella Rumenia. Era ina delegaziun dalla GiuRu ei stada dalla partida. Leta Arpagaus, Angelica Augustin ed jeu havein passentau in’entira jamna cun curonta auters giuvenils da differentas minoritads dall’entira Europa en in pign hotel ella Transilvania. Vampirs havein nus buca entupau, persuenter havein nus scuvretg la minoritad ungaresa ella Rumenia.


Ils workshops dalla jamna ein cunzun stai edicai alla protecziun dils dretgs da minoritads e la participaziun dalla giuventetgna en decisiuns politicas. Nus havein empriu d’enconuscher la scala da paticipaziun cun quella ch’ins sa mesirar con fetg che giuvenils vegnan cumpiglai en decisiuns politicas. Sil scalem il pli bass anflan ins la manipulaziun dalla giuventetgna ed il maldiever da duvrar ella sco decoraziun per per exempel campagnas d’elecziun.

Votaziun e decisiun davart commembradi tier la YEN

Sil scalem il pli ault sesanfla la participaziun directa a decisiuns politicas senza animaziun da carschi. La YEN funcziuna tenor quei principi sco nus havein saviu endriescher alla radunonza generala il davos di dalla jamna. Las delegaziuns dallas differentas organisaziuns da giuventetgna dallas minoritads europeicas han saviu vuschar e decider davart organisaziuns che han candidau per in commembradi tier la YEN. Vinavon havein nus era saviu proponer ed eleger candidats e candidatas per ils posts libers ella suprastonza dalla YEN. La radunonza generala ha cuzzau igl entir di. In di stentus denton era fetg interessant damai che nus havein survegniu in’investa co che talas organsaziuns funcziunan.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!


Sesidas da dialogs cun stakeholders dalla politica

In auter di havein nus denton era inscuntrau ils scalems pli bass dalla scala da participaziun da giuventetgna. Alla fin dils workshops ha ei dau sesidas da dialogs cun stakeholders dalla politica. Nus havein giu la pusseivladad da discuorer cun els davart tematicas da minoritads. In dils politichers ha nezzegiau la caschun ed ha priu cun ses fotografs. Suenter siu plaid dad introducziun, nua ch’igl ei vegniu fatg husliamein fotografias, ha el pachetau ensemen sias caussas ed ei svanius avon che l’emprema runda da dialog ha insuma entschiet. Els discuors havein nus era scuvretg las differentas vestas ch’ils politchers han davart la giuventetgna e la tematica da minoritads.

Dus da quater politichers han insuma gnanc priu serius nossas damondas, mobein semplamein raquintau dad els sez. Tier la damonda co els lavurien ensemen cun las 18 autras minoritads dalla Rumenia han els scurlau il tgau e manegiau, ch’ei rendi buca da sustener tut quellas. Nus havein denton era fatg ina fetg buna experientscha cun Frédéric Piccavet. El ha tedlau tier a nus activamein ed ha rispundiu nossas damondas a moda constructiva. Cunzun ha el era sustegniu ed encuraschau nus da daventar politicamein activs. La fin finala eran nus denton tuts dil meini ch’ils dialogs ein stai ina fetg buna experientscha.

Empriu havein nus en mintga cass ina massa.

Suenter ina jamna pleina ed intensiva havein nus priu il tren da notg per viagiar anavos ella Svizra. Avon che ir a casa havein duas da nus treis denton aunc fatg ina viseta a Bucarest. In marcau dad ault cun in traffic selvadi en midada constanta. Staunclas essan nus caminadas atras las vias. Il vargau sozialistic dalla Rumenia ei aunc clar vesibles.

Plastic ei in problem, per reciclar maunca l’infrastructura

Il proxim di el tren havein nus denton era giu peda igl entir suentermiezdi tochen ch’igl ei vegniu stgir da mirar giuadora e contemplar las cuntradas. Plastic e rumien ei in ver problem, per reciclar maunca l’infrastructura. Perquei vesan ins muntaneras da nuorsas cun lur pasturs che pasculeschan sin las pastiras tschuffas e ston beiber ord dutgs e flums ch’ein medamein pertuccai dalla polluziun. Nus havein denton era traversau cuntradas vastas nua ch’ins ha mo viu cheu e leu in vitget nua ch’il fem sesalzava ruasseivlamein ord ils tgamins e gaglinas els curtgins gronds. Il tren ha duvrau scheniv uras entochen che nus essan finalmein arrivai a Vienna nua che nus havein aunc inagada midau tren per las proximas siat uras entochen Sargans.

Cu che nus havein viu il Calanda ed essan arrivai a Cuera havein nus buca pli saviu co seser ed essan ballontschai levgiadas cun in sacados plein novas experienzas ed ina munconza a sien da pliras notgs ora ell’aria frestga dil Grischun.

Text: Asa Hendry, GiuRu
Fotografia: Asa Hendry, GiuRu


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Corina Gustin – Ils Babulins e lur aventüras chi cumparan sco cudesch, cd, videos e dafatta sco app in tuot ils idioms ed in rumauntsch grischun sun cult. Mincha uffant rumantsch cugnuoscha la famiglia chi viva in üna chasa violetta e nun ha mai lungurus. Yvonne Gienal, illustratura da Glion, ha dat la vista a las istorgias da Flurina Plouda ed a las figüras sco per exaimpel Luisa e Nic, Brutus e Lupo. Ün'intervista da 15 minuts.


Co as vegna artista ed ilustratura da cudeschs?

Cun il plaschair vi da dissegnar e malegiar.


Che laivast dvantar dad uffant?

Designra da moda. Interessantamain è mia vita sco artista ed illustratura fitg datiers da quest giavisch professiunal.


Che cudeschs legiaivast sco uffant e chenün d'eira teis predilet?

Guardar e leger cudeschs illustrads è gia baud stà in passatemp da mai. Sco uffant amava jau sa chapescha Donald Duck, pli tard alura ‘Asterix und Obelix’ – fin oz. Era Lucky Luke e Calvin and Hobbes tutgavan tar mes favurits. Pli tard è vegnì la fascinaziun per comics per creschids, sco Black stories, Mad etc.


Ils Babulins sun gnüds sviluppads sco üna part dal program da famiglia da la Lia Rumantscha. Intant sun els cult. Perche han els usche ün grond success?

kidsfits 2Ils uffants èn l’avegnir da la societad e da la cultura rumantscha. Perquai èsi impurtant da promover la lingua gist tar els. Ina gronda influenza sin il diever da la lingua han ils geniturs, ma era pedagogas e pedagogs ed ulteriuras persunas impurtantas per ils uffants.

La Lia Rumantscha sustegna questa promoziun cun differentas materialias sco cudeschets, portatuns e gieus e cun infurmaziuns e support areguard la lingua ed ils uffants. Ella organisescha inscunters cun persunas d’instrucziun e pussibilitescha da barattar ideas, d’exprimer giavischs e da dar impuls. La pagina-web dat ina survista davart las activitads. Ella vegn actualisada e cumplettada regularmain. Il mument stat en il center la lavur cun uffants da vegliadetgna prescolara.

 

Gia ils pitschens enconouschan las figuras Luisa, Nic, Claudia, Arno, il giat Brutus ed il chaun Lupo – èn enconuschentas en l’entir intschess rumantsch

Las figuras da la famiglia Babulin – mattatscha Luisa, mat Nic, mamma Claudia, bab Arno, giat Brutus e chaun Lupo – èn enconuschentas en l’entir intschess rumantsch. Gia ils pli pitschens enconuschan els. Quai è insatge unic en la Rumantschia. Finalmain avain era nus figuras illustradas sulettamain rumantschas.


Sco illustratura è il public en mira il pli impurtant: per tge persunas illustresch jau in cudesch. Uffants reageschan fitg bain sin colurs frestgas e sin conturas cleras. Quai è stà per mai il punct da partenza. Las figuras èn tegnidas simplas, il resti n’ha betg faudas, la pel n’ha betg sumbrivas – jau vi adina surfatschas claras. In grond punct èn ils egls surdimensiunads – ils egls èn la porta tar il sentiments e perquai era da grond impurtanza tar mias illustraziuns.

Era ch’ils animals da chasa – Lupo e Brutus – stattan sin 4 chommas e funcziunan sco vairs commembers da la famiglia – cun pled e gests - dat a las istorgias in element da surpraisa ed umoristic.

 

Nus avevan in giat che pareva adina dad avair nauscha luna


Chi o che d'eira l'inspiraziun per las figüras cha tü hast disegnà?

Nus avevan in giat che pareva adina dad avair nauscha luna. El miaulava adina da poveret ed era er uschiglio ina creativa pauc attractiva. Uschia è er il giat Brutus naschì.

Mes 2 uffants èn adina ina gronda inspiraziun per mai. Els èn savens era ils emprims che vesan las illustraziuns e dattan alura anc commentaris e cussegls tge ch’ins savess anc midar.

Jau hai fitg gugent moda e mia moda persunala è savens in pau pli speziala – jau am musters e fermas colurs. Quai vesan ins er tar mias illustraziuns.


Ha l'autura Flurina Plouda gnü influenza sül resultat?

L’incumbensa e l’idea da la famiglia Babulin è vegnida da Flurina Plouda ch’è manadra dal program da kidsfits da la Lia Rumantscha.

Nus avain collavurà e collavurain fitg stretg ensemen – Flurina ha in ferm egl per detagls e colurs.


Co guarda inse oura la collavuraziun cun l'autura?

Al cumenzament avain nus sviluppà en lavur sincrona las istorgias e las illustraziuns ed avain adina puspè tschertgà il numer communabel. Uschia avain sviluppà il mund dals Babulins.

Da preschent scriva Flurina las istorgias ed jau fatsch alura las illustraziuns latiers. 
 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!


Co daja our dad ün disegn ün video?

Sco Creative Director da quests filmins sun jau responsabla per las illustraziuns dals videos. Per mintga figura datti ina descripziun dal caracter e da la cumparsa. Quatter illustraturs da l’agentura Fry & Partner dissegnan alura las figuras animadas.

Per la app ‘La famiglia Babulin’ avain nus collavurà cun l’agentura 08eins da Cuira.

En l’ultim cudesch da Globi datti la situaziun nua che Brutus Babulin è s’entupà cun Globi


Cun che figüra t'identifichessast tü svessa?

Atgnamain cun naginas. Il tip da Nic è forsa il pli datiers da mai u da mes uffants. In lumpazi spiertus...


Quantas episodas animadas dals Babulins daja? Co guarda oura il futur?

Fin uss datti 8 istorgias animadas. I po bain esser ch’i vegn a dar dapliras en il futur.

Cool èsi er ch’i ha dà en l’ultim cudesch da Globi la situaziun nua che Brutus Babulin è s’entupà cun Globi.


Che es teis prossem project?

Illustraziuns: Da preschent essan nus vid crear in quartet da la famiglia Babulin. Per l’atun vegni a dar in set da maisa nov cun illustraziuns e pleds da basa rumantsch. Quels chattan ins alura en blers restaurants e hotels en l’entir Grischun.

Art: Intginas exposiziuns en la regiun ed en l’exteriur èn en la pipeline.

Jau hai grond gust da tut mias vias e sentupadas artisticas.


Che nu sa la glieud da tai?
..che jau legel cudeschs sin palpiri enstagl da cudeschs digitals. Che jau odiesch tut las cartas da cumprar en sco Supercard e Cumulus. Che jau n’hai insumma nagin flair per decoraziuns en chasa, che jau mord unglas e chamin gugent a pe blut.


In tschinch ons…

La via è la mira. Jau vi cuntinuadamain ma sviluppar persunalmain e professiunalmain. La vita en famiglia e buns contacts socials èn e restan la pitga principala per tut mes esser uman.


Il rumantsch es per mai…
Il rumantsch è per mai enorm impurtant. Igl è mia lingua-mamma, jau discur cun mes uffants rumantsch, mes um è in Romontsch, noss uffants visitan la scola bilingua qua a Glion, ils blers da mes amis èn Rumantschs, jau hai studegià rumantsch a Friburg, jau hai emprendì rumantsch Grischun per amur dil rumantsch. Il rumantsch è en mia vita omnipreschent – en mia vita privata sco er en mia vita professiunala sco artista ed illustratura.

 

 


Bio Yvonne Gienal:

Yvonne Gienal es artista da professiun libra, naschüda da l'on 1976 a Disentis ed abita a Glion.
Scolaziun: Stüdis da lingua ed istorgia a Fribourg, davo perfecziunamaint d'art a Cuoira. Dal 2006 duos mais stüdis dad illustraziun pro'l shootingstar Chinais, Xie Nanjing, ün on davo prol's Zhou-Brothers, medemamaing Chinais.
Inspiraziun chatta ella pro seis uffants e dürant viadis

Ils Babulins:
Postaziuns dals cudeschs + CD via: http://www.liarumantscha.ch ubain illas butias da la regiun
Download app: Sün Apple App Store


Intervista: Corina Gustin
Fotografia: (c) Yvonne Gienal

Dapli:
https://yvonne-gienal.ch/
http://www.liarumantscha.ch


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Dad Annetta Zini (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz giain nus en tschertga da l'animal che ha questa emna grond travasch, numnadamain la lieur. Ella n'arriva betg mo da Pasca, mabain è er enconuschenta en ina u l'autra expressiun rumantscha.


1. La lieur da Pasca

Dapi in pèr decennis maina la lieur da Pasca ils ovs a noss uffants. Ma pertge precis quest animalet e betg in auter? Na fissi betg pli logic che la giaglina manass ses agens ovs? Antruras manava sco ch'i para il cucu ils ovs en la Svizra – ina legra imaginaziun, navair? Cunquai che la lieur vala sco simbol da la vita e da la renaschientscha ha ella survegnì questa incumbensa pasciala. Mintga uffant sa legra da las buntads che la lieur maina. Surtut dapi la creaziun da la lieur da tschigulatta passentain nus Pasca cun lieurs. Pensai: en La müdada da Cla Biert custavan las «leivras grondas» mo quatter raps!


2. Temus sco ina lieur

La lieur è enconuschenta sco animal temalier, perquai datti ina massa expressiuns cun la lieur per chajachautschas. Qua mo in pèr exempels: A Champfèr èn persunas «tmuossas scu üna legvra», a Savognin «tamalieras scu ina glioir», ed a Maton han ellas «tema sco liars». En Surselva datti ultra da quai «lieurs temeletgas». Geabain, la lieur sco pitschen animal ha avunda motivs dad esser temusa, uschia è ella attentiva e po mitschar a temp. La baselgia percunter na mitscha betg a Sevgein: «la baselgia ei buc ina lieur», ella resta pia en il vitg.

 


3. La lieur tuppa u talentada?

Ina persuna emblidusa ha ad Ardez in «tscharvè d'leivra» ed a Riom ina «testa d'leivra». A Flond è ina persuna stupida «ureidia sc'ina lieur». Hmmm, è la lieur propi uschè in animal tup?!? Na! En il Grischun Central po ella era daventar in'experta talentada cura ch'ella è ina «glioir viglia». En Surselva datti l'expressiun «tedlar sco lieurs» cura ch'ins fa quai attentivamain. E savais tge? Cunquai ch'i para che la lieur dormia cun egls averts, è ella er il simbol per l'alertezza. Ella è pia er in animal cun tscherts talents.

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81


4. Il chaun e la lieur

Quest pèr chatt'ins adina puspè. Per exempel en il proverbi engiadinais «bod cuorra il chan e bod la leivra» che signifitga che in di vai bain cun ina persuna e l'auter di cun l'autra persuna. En la Lumnezia vesain nus puspè ch'i basta pauc per l'animalet temelitg: «cura ch'il tgaun uorla, fui la lieur». Ed en Surmeir vegn in gieu en furma da chatscha dal stgazi numnà «igls tgans e las liurs». En la chatscha daventa il chaun l'inimi da la lieur cura ch'el è l'accumpagnader cun il nas fin dal chatschader.


5. Las lieurs da Sent?

Datti propi las «levras da Sent»? Enconuschent sco surnum per ils Sentiners è in auter animal, numnadamain l'asen. Ina tscherta sumeglientscha datti tranter quests dus animals – almain tenor in giuven da Sent. El aveva l'impressiun dad avair schluppettà la «mamma da las levras», la pli gronda lieur. Mangiond il brassà ha el rut ora dus daints vi dal fier-chavagl che appartegnava ad in asen e betg ad ina lieur. Dapi lura datti ils «asens da Sent». Dal rest: ils da Trun vegnan per propi numnads las «liaurs da Trun».

Text: Annetta Zini
Fotografia: Tgi sa, sche la lieur maina quest onn ils ovs en questa maniera? Bella Pasca a tuts! (www.pixabay.com)


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per vus:

Da Dominique Dosch: 

 

 

En batterdigl.
Te ist en banchier superbi
Ena singula igleida tgi para d’eir tras pel ed ossa. 
Te ist ena viglietta confusa
En batterdigl, e tot è registro.
Te ist en pour malziplo. 

Las proporziuns digl corp, igls sies muvimaints, la sia posiziun aint igl mond. 
Te ist ena birolista lungurousa.
La pelischungsot igls radis digl suglegl, la tgira dalla fatscha, la purezza dalla pel.
Te ist ena fugiteiva malsagidevla.
La vistgadeira tgi l’anzoglia, igl urden. ed igl tagl, igl accord cugl ambiaint.
Te ist en disoccupo sainza perseveranza.
Lunghezza e calour digls tgavels, lour grassezza, lour libertad aint igl vent.
Te ist ena studenta naiva.

En batterdigl tgi brancla l’olma davos igls îgls esters.
Te ist en artist sentimental.
En batterdigl, treno dalla deisa digl conturn.
Te ist ena controlladra resoluta.
En batterdigl per carezza digl usito.
Te ist en simpel ballapedist.
En batterdigl ord mancanza da taimp.
Te ist ena carrierista freida.
En batterdigl confirmond patratgs existents.
Te ist en pugnieder privlous.

En batterdigl per stabilisar igl agen intern.
Te ist en vendader restranschia.
En batterdigl, en tign aint igl grond mond.
Te ist ena mamma surdumandada.
En batterdigl cunter la surcargeda dad impressiuns.
Te ist en unfant bagndiso.
En batterdigl per sa distanztger digl nunancunaschaint.
Te ist en turist egoistic.
En batterdigl per rinforzar igl liom tigls agens.
Te ist ena musicista selvadia.

En batterdigl, ed ia canosch tè.

Ma cò rebattigl.

Igl om an vistgia e cravatta corra digl mang, per tschiffer en satg da plastic aint igl vent. 
Rebatteida.
La donna da pellischung stgeira daclera alla sia ameia igl model da stress e diatesa.
Rebatteida.
Igl om da spatla largia consolescha ensatgi cun pleds precauts agl telefon.
Rebatteida.
La donna an blusa striflada tigna igl mang sen la bucca e rei da bargeir.
Rebatteida.
Igl om cun rentgs blos sot igls îgls aintra aint igl spital cantunal cun en matg flours ainta mang.
Rebatteida.
La giovna nomna argumaints fundos ainten la discussiun politica agl carschia visavi.
Rebatteida.
La donna an mondura cantigna la melodia digl pi nov hit tgi resunga or digl radio.
Rebatteida.
Igl om an tgameisch’oranscha compra la NZZ agl kiosk.
Rebatteida...

Rebatteidas tgi dervan igls îgls.
Battabatterdigls.

 

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45



Vocabulari:
malziplo/ grob
pelischung / calour dalla pel
urden / teila

 

Text: Dominique Dosch
Fotografia: pixabay.com


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:

Da Corina Gustin - Il pli nov project da cooperaziun tranter l’editur Gion Fry e Benedetto Vigne è la versiun rumantscha dal crimi da comic (graphic novel) «L'aimant/Der Magnet» da Lucas Harari, in cudesch ch’è vegnì vendì passa 21'000 giadas en la versiun originala. La calamita – quest vegl pled per il magnet, cun l’intunaziun sin l’i, stat sco titel da quest comic.

La Calamita 0.1Sco ina calamita attiran las famusas termas da Val, concepidas da l’architect Peter Zumthor, il giuven student parisian Pierre si en las muntognas grischunas. Pierre lascha perder studis e marusa e sa metta sin viadi vers Val nua ch’el inscuntra aventuras bizzaras e scuvra bainspert ils fastizs d’in misteri somber che lajegia davos las miraglias raffinadas dal bogn.

Benedetto Vigne è naschì en Italia (1951), creschì en Surses e viva dapi quarant’onns a Turitg. Blers onns ha el scrit recensiuns per la gasetta Tages-Anzeiger ed ha tgirà differentas emissiuns per RTR. Oz scriva el istorgias e chanzuns. Ses ultim roman «Ils ventganov da settember» è cumparì il 2018 tar l’Ediziun Apart.

Gion Fry
, cun ragischs a Mustér, viva e lavura sco designer da grafica a Turitg. Dapi ils onns novanta maina el l'Ediziun Apart. Quella è spezialisada sin la finanziaziun, realisaziun, producziun e distribuziun da litteratura rumantscha.

Nus faschain l’intervista cun els dus

 

Benedetto, la Calamita è vegnida translatada en englais, ollandais, tudestg, talian e chinais. Tge versiun has ti duvrà per tia translaziun rumantscha e pertge?

Jau hai duvrà surtut l’original franzos, e lura magari er in pau la versiun tudestga per controlla. Igl è interessant, il franzos è sco lingua neolatina pli datier dal rumantsch, e perquai er savens la schelta logica, ma tuttina dovrins magari er expressiuns or dal tudestg – qua ves’ins quanta influenza che lez linguatg ha sin il rumantsch.

 

In grond plaschair da translatar han fat expressiuns genuinas sco «merde!». Là til lascha dir «porca!»


Tge è stà impurtant tar questa translaziun?

Impurtant è stà da mantegnair l’atmosfera originala da l’istorgia. Quai funcziunescha surtut tras dar a las differentas figuras la verva adequata: il student s’exprima precaut e galant, il pur ha plitost ina tschantscha simpla e rurala, il professer è pretensius e retschertgà, la giuvna dals chavels cotschens dovra expressiuns modicas, anglizissems …


Quanta libertà has ti gì cun la translaziun da l’original?

Ensasez avev’jau tutta libertad artistica u poetica - ma il plot pretenda ch’ins restia fidaivel a l’original, qua na datti bler da discutar. L’unica restricziun propi concreta è però il spazi en las nivlettas, qua na datti insumma nagut pli da discutar: Sch’i nun ha nagin plaz pli, stos scursanir!


Bevi1Tge fa il pli grond plaschair da translatar?

Ils muments nua ch’ins po far diever d’expressiuns genuinas. In exempel: Las figuras laschan magari scappar in «merde!». Per il solit haja surpiglià quai quasi in ad in. Ma là nua che Pierre, il protagonist principal, chatta ina pistola en la chombra da ses adversari, al lascha dir «porca!» - quai ch’in rumantsch schess plitost en ina tala situaziun.

 

Tge nun as lascha translatar bain, respectivmain nua/cun tge has ti gì problems?

Ma gronds problems nun haja gì. Singulas frasas han magari chaschunà in rumpatesta. I dat per exempel il lieu, nua che la giuvna cotschna di als polizists: «Vous rigolez?». Il translatur tudestg ha tschernì: «Soll das ein Witz sein?». «Vus faschais sgnoccas» ma pareva in pau plump …

 

Pertutgant la dumonda sura; Co has ti schlià quels problems?

Tar quel exempel m’è vegnida endament ina frasa ch’ins duvrava al temp da mia giuventetgna sch’insatgi n’ans prendeva betg serius: «Vus faschais schund cun mai». Jau na sai sch’insatgi dovra oz anc quell’expressiun ch’è ensasez in germanissem.


Crajas ti en legendas? E crajast ti en la legenda da Val?

En la forza e vigur da la legenda crai jau schon – en il cuntegn però strusch.

 

Gion, Co es ti vegnì attent sin Lucas Harari e la novella e tge ha captivà tai spezialmain?

Jau hai vis l’emissiun «Kulturplatz» e sun stà fascinà immediat da quest’ovra. A Val sogn Pieder vegn bain discurrì tudestg, ma il lieu sa chatta enamez il territori da la Rumantschia. Ultra da quai è il graphic novel d’ina qualitad uschè geniala che jau hai retschertgà l’adressa da l’autur e contactà Lucas Harari per mail.


In tge maniera ha il layout stuì vegnir midà per la translaziun rumantscha e quanta libertad avais Vus gì?

Ils dissegns èn fix. Nus avain sulettamain savì midar tut quai ch’è nair en il cudesch. Vul dir, tut ils texts en ils nivelets e per part anc tscherts pleds onomatopeics sco p. ex. «Bang!» ni «Auuuu!». Nus avain lura savì encurir in’atgna scrittira per cumponer ils texts rumantschs en ils nivelets, il schinumnà «lettering».


Las nivlettas (Sprechblasen), chaschas da text e las illustraziuns limiteschan il spazi per text. Ha quai chaschunà problems?

Na, quai è betg stà in problem. Plitost ina premissa che ha dà ina rama clera al translatur ed al graficher.


  • La-Calamita-3.jpg
  • La-Calamita-1.jpg
  • La-Calamita-2.jpg
  • La-Calamita-4.jpg


Tge part dal crimi ha plaschì il meglier a Vus?

Benedetto Vigne: I na dat strusch ina part che ma plascha betg – gist l’enorma variaziun da lieus e la configuraziun relativa ma fa grond’impressiun: la scena da saut a Paris, il viadi cun la camiunetta dal pur vers Val, las diversas scenas en las termas da Zumthor, il raquint dal vegliurd Testis euv.

Gion Fry: In bun graphic novel è uschè ritgs vi da detagls, ch’ins sto adina puspai leger e guardar el per savair scuvrir novs detagls fascinants. Il mument sun jau impressiunà da la tecnica da crear surfatschas e dissoluziuns da colur. Quellas han ina patina tut speciala e dattan al comic ina atmosfera unica.


Datti persunas en il cudesch che tiran endament ad insatgi real che Vus enconuschais?

Benedetto Vigne: Oh, en ina recensiun haja legì ch’il professer Valeret sumeglia – probabel aposta – a Peter Zumthor …

Gion Fry: Jau pens schon che Pierre è l’alter ego da Lucas Harari. E lura sin p. 85, il schuldà sumeglia fitg al malfatschent «Olrik» or da la seria da comics «Les Aventures de Blake et Mortimer» – jau pens ch’il bab da questa seria, Edgar P. Jacobs, ha segiramain influenzà l’autur.

 

La collisiun da l’atom surmiran cun l’atom sursilvan ha chaschunà gia pliras giadas explosiuns creativas

Bevi4
Essas Vus stads a bogn a Val suenter avair lavurà uschè intensivamain vi da quest project?

Benedetto Vigne: Jau sun stà ina giada avant circa 15 onns ina fin d’emna cun mia dunna ed amis. E lura haja vis il famus clip da la Liricas Analas che gioga er en las termas. Dad ir ussa a Val, suenter tut las istorgias capitadas enturn il nov proprietari, haja plitost pauc gust …

Gion Fry: Dapi ch’jau hai legì l’istorgia da Pierre e sai dal misteri da la terma, hai jau schon in zic starment dad ir a Val …


Co funcziuna vossa collavuraziun suenter tants projects cuminaivels?

Benedetto Vigne: Nus essan in team privlus: Mintga giada che nus ans entupain, avain nus ina nova idea! Ma per las bleras ans mancan ils raps …Gion Fry: Gea, la collisiun da l’atom surmiran cun l’atom sursilvan ha chaschunà gia pliras giadas explosiuns creativas. Tgi sa tge che ans spetga anc! …

 

Grazia fitg per Voss temp!


Intervista: Corina Gustin
Fotografias e prevista La Calamita: (c) Ediziun Apart
Dapli: https://www.ediziun-apart.ch


Prossems termins:

Ils 30 mai 2019
Prelecziun "Ils ventganov da settember" da Benedetto Vigne, ft. Benni & Gion
20.15 Hotel Ucliva, Waltensburg/Vuorz

Ils 31 mai 2019
Prelecziun "Ils ventganov da settember" da Benedetto Vigne, ft. Benni & Gion
20.15 Grotta da Cultura, Sent

 


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Da Ralf Beer (GiuRu) -

«Grüezi», salidain jau e mes collegas unisono l’um vegl che vegn encunter durant viandar.
«Tge grüezi? Nus schain buna saira!», respunda quel tut indignà.
«Oha, sorry, äh, perstgisai», faschain nus. «Buna saira, natiralmain.»
Il vegl para d’esser calmà e passa cun in surrir.

Atgnamain era questa situaziun sintomatica per il process da salidar en Rumantschia – ils pli blers dian quasi adina emprim «Grüezi». L’um vegl da noss inscunter aveva mettain era mo fatg a nus la reproscha, perquai ch’el aveva udì che nus discurrivan rumantsch ensemen. Uschiglio avess el forsa era ditg «Grüezi».

Insaco partan ils Rumantschs consequentamain da la premissa ch’els hajan esters avant els. Qua ina situaziun exemplarica: Rumantschs che dattan la bucca d’auters durant star en colonna en l’Europaparc en Germania. Quant penibel èsi, sche la persuna, a la quala ins ha gist attribuì ina curiusa furma da chau ed ina frisura tarladida, sa maina tuttenina e giavischa in bel di per rumantsch?

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Sco sulettas occurrenzas nua ch’ins pudeva salidar in ester senza dubis en il linguatg matern ed esser segir ch’i dat ina resposta en il medem, valan anc oz – almain tar las generaziuns pli veglias – las Scuntradas Rumantschas che avevan lieu mintga trais onns davent dal 1985 fin l’onn 2000. Tant pli surstada ed intgantada reagescha ina persuna rumantscha lura sch’ins respunda sin in «Grüezi» cun «Bun di» u «Buna saira».



Ah, quai è in da qua...quel sto gea esser in flot!


Las fatschas seriusas e malsegiras daventan prest levgiadas ed allegradas. Sch’ins spassegia per exempel sco um tras in guaud ed entaupa ina dunna, para quella per il solit d’esser senza quitads uschespert ch’ella auda ils pleds salidants per rumantsch. «Ah, quai è in da qua...», pensa ella probabel, «...alura è gea tut en urden. Quel sto gea esser in flot!».

Uschia sa manifestescha la tema umana da l’ester en Rumantschia sur ina simpla floscla da salidar. Subconscientamain sa mussa qua era la persvasiun dals Rumantschs ch’ils Rumantschs sajan paschaivels, onests e senza putgads. En l’ideologia rumantscha n’existan nagins criminals, violents, terrorists ed amocaders rumantschs. Ma insaco constatti gea era.

U quants gronds delinquents rumantschs enconuschais vus? Nulla, in... u dus?

Ussa ch’il giubileum da 100 onns da la Lia Rumantscha s’avischina, èsi uschia mo da sperar ch’i dettia puspè in lieu nua ch’ins possia laschar star ils «Grüezis» envers esters.

Text: Ralf Beer, GiuRu
Fotografia: C. Gustin


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Romana Ganzoni - Pelplü suna la Romana, suvent suna üna Grischuna, e minchatant am sainta sco Svizra.


La duonna in ün cafè a Berlin am quinta, co ch’ella saja rivada da la Prussia da l’Ost a Heidelberg, co cha la famiglia haja laschà inavo ün bain chi d’eira stat tschientiners a la lunga in lur posesss, glieud richa cun famagls e fantschellas, s-chatschada, il bazegner d’eira ün commember activ illa NSDAP, quai disch’la avertamaing, ella saja statta üna poppina da desch eivnas, cur chi hajan stuvü mütschir, sün bratsch da nona, in ün tren chi saja collidà cun ün oter tren, frontalmaing. Passagers morts, passageras feridas, uffants, vegls, sang dapertuot, e sudats russ chi’d han trat sül tren. La duonna am muossa sias nattas vi dal culöz. Davo sajan ellas rivadas in ün chomp polac per quatter ons. La nona saja morta, ed ella haja pudü ir a star in Svizra per ün on. Il plü bel temp da mia vita, disch’la. Davo tilla hajan las autoritats tudais-chas missa in chasas dad orfens, fin cha’l bap chi nu sarà stat seis bap, ma il cusdrin da la mamma ed eir l’hom da la mamma, saja tuornà da la praschun ed haja fundà üna nouva famiglia chi’d ha fat trid cun ella – sia renta e sia paja hajan els però tut gugent, fin ch’ella saja scappada cun 21 ons. 

Sia mamma es morta il di da sia naschentscha, il funaral ha gnü lö ün pêr dis plü tard, la mattina es gnüda battiada sur il vaschè avert da la mamma. La duonna disch, a mai nu’m para tuot quai uschè trist, Dieu es meis bap, eu sun ün regal da Dieu, eir scha meis peis sun restats sfuormats, eu stuvaiva adüna trar aint s-charpas massa pitschnas dad uffants morts, perquai porta uossa be s-charpas da gimnastica. - La Svizra! Che bellezza! Eu sun ida in tschercha da la chasa da la famiglia in Argovia, ingio ch’eu staiva, davo 45 ons, che emoziuns! Ed eir meis dachasa in Prussia da l‘Ost n’haja chattà, a l’entrada dal cumün d’eira üna crusch cun landervi bindels da culur chi ballaivan aint il vent sco per dir: Ben tornata! Da tuot quai vuless ella scriver, forsa ün roman? El cumanzess culla mamma chi‘d ha pers a seis prüm uffant i’l ottavel mais, a Prag, cur cha’l cusdrin ed hom chi d’eira staziunà là, tilla ha büttada our dal tram pervi da schigliusia. La duonna ria sü per mai, üna bella duonna cun bunischma glüna. Ch’Ella am salüda la Svizra, disch’la, cur cha nus pigliain cumgià. Uossa am sainta sco Svizra. Pervi dal raquint da la duonna e perche ch’eu vess da salüdar la Svizra. Co as salüda ün pajais? Far ciao our da la fanestrina, sur l’Argovia, cuort avant co plachar a Turich? Star in schnuoglias sün ün prà da quai papal e bütschar üna minchületta?

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


Eu am saint sco Svizra, scha las vias a Paris, a Londra, a Genova ed a Berlin han nom sco martirs e cumbattantas da o cunter las grondas guerras dal 20avel tschientiner, scha amis e cuntschaintas, ma eir incuntschaintas in quels pajais am quintan lur istorgias persunalas, da lur confamigliars, vaschins, schi quintan da las sufrentschas dürant las guerras, las perditas, il tat chi’d es mort in praschun estra, lura am sainta sco Svizra. Scha la glieud a Londra gira cun papavers cotschens vi dal mantel, e sch’eu vegn sforzada in möd simpatic da cumprar üna broscha cun sü uschè ün papaver e da metter sü el per commemorar las victimas da las guerras, sch’eu pass pro l’asil per veterans – ün pêr veterans giran là cun crotschas -, lura am sainta sco Svizra, perche cha mi’experienza e noss’istorgia es ün cas spezial chi vain suvent admirà a l’ester, ma minchatant daja eir remarchas aggressivas, sco quella jada, cur ch’eu – unica estra  – d’eira in ün circul litterar in Italia, e cha la discussiun ha trattà l’emigraziun dals Taliauns e da las Taliaunas in Svizra davo la Seguonda Guerra mondiala. Mia preschentscha d’eira tuot in üna jada üna provocaziun, las persunas perschaintas han dozzà lur vuschs e drizzà lur rabgia e dischillusiun vers mai. Cha lur confamiliars sajan gnüts trattats malischem in Svizra, cha quella haja be profittà.

Eu nun am vaiva amo mai sentida uschè svizra sco quel di. Ed i nun ha güdà da dir ad els ed a mai svess, ch’eu saja ün’otra generaziun e cha cuolpa collectiva saja oramai...e cha eu persunalmaing...ed uschè inavant. Eu d’eira pertocca. Curius, o? Esser talmaing Svizra tuot in üna jada, sainza avair l’occasiun da salüdar quel pajaias o da dir tuot las culuors.

Text: R. Ganzoni, Schlarigna 
Fotografia: pixabay.com


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:

Da Flavia Hobi – Carschius si a Luven, eis el suenter la scola secundara sedecidius dad ir a Los Angeles per emprender engles. Strusch anavos hai denton buc cuzzau ditg tochen che Curdin Caviezel ha puspei pachetau las cofras per ir a Berlin e visitar la scola d’acturs. La capitala dalla Tiaratudestga ei era oz, suenter in pèr onns ad in teater el nord da Berlin, puspei siu domicil. Oz gioga il Sursilvan cun success en differentas rollas, quei surtut per producziuns da teater. Denton han ins Curdin era gia viu sin televisiun, el kino ni ch’el ha perfin manau sez reschia.

Sas ti aunc cura e daco che ti has decidiu da daventar actur?
Jeu level atgnamein gia adina far enzatgei en quella direcziun. Cun circa 4 onns era quei aunc plitost zatgei cun circus, sco clown ni artist. Pli vegls ch`jeu sun vegnius, pli bia ch`ei mava viers actur. Jeu sun adina staus bugen sin tribuna. Seigi quei cun in sketch da comedy da nozzas, en tocs da teater da scola ni pli tard era ella gruppa da teater. Facit: Atgnamein gia adina.


Enconusch’ins il romontsch en Tiaratudestga?
Entgins san ch`ei dat il romontsch, han denton aunc mai entupau enzatgi che discuora romontsch. E veramein biars han aunc mai udiu enzatgei da quei lungatg misterius.


Tgei munta il romontsch per tei? Co vivas ti il romontsch egl exteriur?
Romontsch ha da far bia cun mia affonza. Jeu sun ius a scoletta e scola primara per romontsch e tschontschel aunc oz romontsch cun biars collegs e collegas. Denton eisi grev da tschintschar romontsch dapi ch`jeu sun en Tiaratudestga. E lu drovi adina puspei 1-2 dis tochen ch`jeu sun dil tut el romontsch.


La cuschina dalla mumma ei naturalmein la megliera ch`ei dat


Datti muments nua ch’il romontsch maunca a ti?
Gie segir. Jeu tschintschass bugen denteren romontsch e fagess fetg bugen puspei inagada in project da teater ni in film per romontsch. Forsa vegn gleiti enzatgei en quella direcziun...


En tiu CV stat ch’il far striegn s’auda tier tes talents spezials. Co san ins metter avon quei far striegn?
Haha gie quei ei ver. El CV dils acturs stat tut tgei ch`ins ha fatg inagada ni sa aunc adina far e duvrar per exempel en in film. Cura ch`jeu erel aunc in tec pli giuvens haiel jeu fatg pintgas shows da striegn tar nozzas ed autras occasiuns. La davosa stad haiel jeu era aunc inaga fatg in pign program per affons ell’Africa dil sid.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Ti eis fetg varionts e sportivs cun biars hobis. Has ti mintgaton temps da viver quels?
Buc schi bia sco jeu vess bugen. Ei dat temps ch`jeu sun engaschaus ad in teater en in liug nua ch`jeu hai buc la pusseivladad da far enzatgei. Il temps normal per provas ei era 10:00-14:00 e 18:00-22:00 e lu vegn forsa aunc ina show vitier. Cun quels temps da lavur eisi grev da far in hobi constant. Denton lavurel pil mument libers e sun denter auter al teater a Potsdam. Aschia sai jeu adina esser a Berlin ed era prender part al trenament d`unihoc dil club Eisbären Berlin.


Suenter ch’ins ha viu tiu image-film san ins con bugen che ti maglias. Cura has giu la davosa gada capuns?
Magliar ei il meglier e jeu vai veramein fetg bugen capuns! La davosa ga era matei el schaner cura ch`jeu erel a casa en Svizra. La cuschina dalla mumma ei naturalmein la megliera ch`ei dat.


Ils proxims onns less jeu realisar divers agens projects da teater e da film


Ti paras da viver tiu siemi. Tgei ein tias finamiras per ils proxims onns, has el senn da turnar in di?
Ei dat fetg biaras causas ch`jeu less aunc far. Seigi quei el job ni privat.
Da saver viver vinavon mo da quei mistregn ei buc ina causa evidenta e jeu sperel ch`jeu sai far quei per adina. Ils proxims onns less jeu realisar divers agens projects da teater e da film. Mobein era visitar differents liugs sil mund.
Jeu sai metter avon fetg bein da turnar in di fix en Svizra. El mument sundel jeu denton bugen in tec dapertut.


En quei cass giavischein nus che quei mondi en vigur - grond engraziament per tiu temps e tias rispostas!

 

Tgi che vul saver dapli sur da Curdin e ses projects actuals duai dar in cuc sin sia homepage www.curdincaviezel.com.


Intervista: Flavia Hobi
Fotografia: (c) by Gregory B. Waldis
Dapli: www.curdincaviezel.com


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Da Corina Gustin – Il nouv album dal gigant dal hiphop rumantsch Giganto as chatta in favrer suot ils top 5 dals charts svizers, seis videos pro la singles «tgil blut» e «ina» quintan passa 10'000 clicks sün youtube. Musica rumantscha es «in».  Co vain quai? Giganto declera e quinta da nudists e da seis ultim project.


Teis album «Sault d'amur» es etrà directamaing sülla plazza 5 dals charts svizers. Gratulesch - ün success enorm! Co at saintast?

Igl ei ina super posiziun. Jeu sun fetg cuntents e cunzun engrazieivels ch’jeu survegn sustegn da tonts fans, supporters e simpatisants. La cefra 5 ei denton mo ina cefra – e cunquei ch’jeu hai mai fatg bugen matematica en scola, ei quella cefra era pliumeins tuttina a mi … ;)


Co at declerast cha albums rumantschs han usche grond success I'lla scena da musica svizra – cuntuot cha be üna pitschna part dals Elvets inclegia rumantsch?

Jeu hai il sentiment, che romontschs cumpran bugen musica romontscha. Nus musicists pudin selegrar d’auditurs fideivels che schazegian la cultura romontscha. Igl ei numnadamein buc schi normal, che la glieud dat ora daners egl onn 2019 per cumprar musica – cunzun el temps ch’ins sa far il streamen tut “per nuot”.

Sche tuts fussan per 24 uras bluts en nossa tiara, sche lu vessan nus garantiu dapli peace, massa love, e bia harmonia ensemen


Crajast cha'l video pro la chanzun "tgil blut" haja tants clicks sün youtube (12'000 davo ün mais) pervi da teis striptease?

La mischeida ei il rezept. Seccapescha han biars mirau il video perquei ch’igl ei vegniu detg: “Hey, has viu il niev video da Giganto, quey typ ei bluts...”. La glieud ei stada spannegiada co quei vesa ora ed ha aschia clickau bravamein sil video :)
La canzun sco tala ha denton era meritau attenziun. Per mei ei il text adina pli impurtonts che il video.
Forsa han era las soccas pincas e la metgas tgil alvas carmalau da mirar pliras gadas il video..hihi


Est tü ün nudist?
En mia WG sundel adina puspei bluts – quei che fa “grond” plascher a mes conhabitonts ;)
Sch’ins teidla inagada “mo” il text dil song “tgil blut” declarel fetg bein, co e pertgei ch’jeu hai magari in tgil blut.
Tgi sa, forsa partan aunc auter cun mei quei meini. #fkkgrischun ;)


Stuvessan nus tuots esser plü suvent nüds?
Ach gie. Nus essan tuts memia serrai, memia sterics, memia conservativs.

La finfinala veinsa tuts ils madems corps. Sche tuts fussan per 24 uras bluts en nossa tiara, sche lu vessan nus garantiu dapli peace, massa love, e bia harmonia ensemen.


Che es la message da la chanzun "tgil blut"?

La canzun haiel cumponiu cun mes dus producents Sandro Dietrich e Lou Zarra a Teneriffa en ina casa da vacanzas. Nus vevan fatg fiasta sper il pool, cun vin, visetas e vestgadira da bogn... e lu tuttenina ed absolut ord il nuot…ei l’idea ed il text staus cheu ;)


Co tuna teis nouv album, co descrivessast tü el?

Miu album «sault d’amur» resumescha miu davos onn cun tut sias fassettas. Mal il cor, fiastas per emblidar l’amur, ONS’s, s’inamurar daniev, reflectar il passau e serrar giu cul vargau. Il tetel sault d’amur ei programm.


Che titel dal nouv album es teis predilet e perche?

Probabel il tetel “senza tei” – quei ei il pli persunal song digl album. Quei song ei total emoziunals. Jeu sai aunc bein seregurdar cura ch’jeu hai scret il song. Quei era ina sera ch’igl sulegl bandunava il horizont, eu erel ordaviert sin terassa vid schar dominar la tristezia en mei, suenter la finaziun d’ina relaziun intensiva. Quels plaids ein seformai ord ils daguots da miu cor, che daguteva incuntin. (poetic gell?)


Quants concerts sun planisats quist on? Sün chenüns t'allegrast spezialmaing?

Nus vein planisau differents concerts che vegnan communicai mintgamai ad uras. Certs concerts vegnan era ad esser ella formaziun « giganto&mattiu”. Jeu hai denton sapientiv buc priu ecunter biars concerts, cunquei ch’jeu drovel puspei empau temps per mei e per auters focus.


Lara da Brail es teis plü grond (pitschen) fan ed intant cuntschainta pervi da si'acziun – che significhan mumaints usche per tai?

Ella ei grondiusa. Ina carissima biala buoba cun in cor el dretg liug. Cura ch’in fan conta ordadora in text da mei, ei quei la pli biala pagaglia ch’ei dat. Pli bi che mintga summa da daners. Ok, auter ch’ina miliun en bar.. ;)


“Ina” vegn era el futur a muncar sin negin concert da Giganto.



Tü lessast üna duonna da casü, na üna da cità/marcau. Che es il messagi dal song «Ina»?

Ei setracta d’ina canzun d’amur, decidada allla dunna muntagnarda. Per dir cuort e cnap eisi ina canzun da buna luna, screta per ils patriots dalla romontschia.


Chenüns sun teis idols musicals?
Die Amigos, Beatrice Egli e Lena Meyer-Landrut segirafranc buc… :)


Co guarda oura per tai ün di perfect?

Sper la mar, senza turists, cun in maun plein buns amitgs, vid ina pintga bar, cun buna musica, cigarettas sportivas ed ina massa caipirinhas – e tut quei tgil blut seccapescha.


Che musica taidlast tü svessa?
Naven da JPattersson, Status Quo, Freddie Mercury tochen tier Wu-Tang Clan.
Crusch e traviers diltut. Miu cerchel numna mei era: Gigi-Mix, cunquei che laschel influenzar mei da schi biars stils.


Che t’occupa pel mumaint?

Grad momentan ei in da mes gronds problems:”…con ditg drova mia lasagna el fuorn aunc, tochen ch’ella ei pronta…” Aschia vai denton aunc 17 minutas temps per tei e tias damondas :)

 

Nies lungatg ei in scazi ed ina smaledicziun el madem mument.



Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


Che nu sa la glieud da tai?

: jeu haiel 11 dets.
Hihi..ok na, sgnocca ;)
Serius : Probabel ch’jeu sun in romanticher e ch’jeu hai dapertut candeilas…il pli bugen sper la bugnera.


In tschinch ons…

Sundel 30, vai aunc adina negin auto, vai in curtin cun massa fluras, verduras e fretgs e vegn probabel a metter dapli peisa sin viver che sin luvrar.


Che es il rumantsch per tai?

Il romontsch ei per mei fetg presents en mia veta - a casa, ella wg, en fatschenta, cun mes amitgs, en mia musica, cun mia familia – dapertut.
Nies lungatg ei in scazi ed ina smaledicziun el madem mument.
Per l’ina ei quei nies mintgadi – e per l’autra ei quei il mintgadi per schi paucs.
Quettel ei magari donn ch’il rest dalla Svizra capescha buc nus. Ei fuss biaras gadas bi sche tuts vessan il madem lungatg. Cunzun per musicists fuss ei pli sempel da fitgar pei en l’entira naziun.
Il romontsch denton -  era, ei ed vegn era vinavon a restar il lungatg dil cor per mei e per mintgin che legia quei uss ed en quei mument.  Stei bein.

 



Bio:
Giganto alias Ivo Orlik (24) es moderatur pro rtr ed es daspö divers ons activ illa scena da hiphop rumantsch.


Intervista: Corina Gustin
Fotografia: (c) Giganto
Dapli: https://www.giganto-music.ch/


Prossems termins:

ils 23 marz 2019
Tattoo - Convention, Vaduz, FL


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Igl era stà ina vaira scuverta, avant passa trais onns, cura che Mattiu Defuns da Trun era partì cun ses Top Pop «Mi’olma», lura anc bunamain minorenn e gia ina vusch uschè voluminusa che pareva da vegnir da profunditads, tge mal da vita, tge gust d’amur, tge bitsch da la musa – ins sa dumandava tge pomai ch’i steva qua tut davostiers.

Ses emprim album, cumparì quest atun passà sut il bel titel programmatic «Da funs» è vegnì producì en il studio Klangstark a Cuira sut la batgetta da Lou Zarra, in dals gronds hitmakers grischuns dals ultims onns.

Vuls ti visitar il concert da Mattiu a Cuira? Fa part e gudogna!

Da gudagnar: 2 CDs signadas da Mattiu Defuns


Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA. Mintga persuna registrada a partir da 14 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 29.03.2019 a las 22:00. Il num dal victur u da la victura po vegnir publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.

 

  
Joomla forms builder by JoomlaShine

 


 
Fotografia: (c) Mattiu Defuns

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per vus:

Pagina 3 da 15

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

Go to top