Berna first!

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva dals oramai veterans Züri West, l’autra dals quasi-novizs Jeans For Jesus. E domadus èn capolavurs.

«Love» è il titel laconic dal dudeschavel album dals Züri West. Tant pli sarcastic para quel, sch’ins considerescha ch’il tenor dal disc dechanta amurs spussadas, decadentas, mezmortas. «(Sie isch) ggange ohni z’gah» di gia il segund titel da l’album, ed en in’autra chanzun lamenta Kuno Lauener dals dis ch’ins resta tuttina anc ensemen, malgrà la lungurella vicendaivla. Quai tuna da resignaziun e dischillusiun. Da serra-char. Ma sch’ins taidla la musica, lura sa demussa tut quai sco ina finta: Ils Züri West èn usché frestgs, viscals e musicantics sco daditg betg pli. Quai ha magari da far cun la regiuvenaziun che la gruppa ha uss fatg tras, nov èn il bassist Wolfgang Zwieauer ed il ghitarrist Manuel Häfliger da la partida, e gist l’ultim da quels briglescha cun solos vaira claptonians anc mai dudids tar la venerabla gruppa bernaisa. Surtut en la ballada deditgada al poet Jean-Pierre Schlunegger.

L’album traglischa però er tras sia varietad, sper intgins veritabels spazzastradas rockus udin nus apunta er inqual tun pli amiaivel, pli fin. Straordinaria è qua la versiun bernaisa d’ina classica melodia da Bob Dylan, la quala Kuno Lauener translatescha cun «Mir wei nid grüble (es isch scho rächt)» e chanta cun ses usità scutinim autoconscient. Insumma celebrescha Lauener inquala bella istorgietta, l’agen cumparegl cun in cudogn («Quitte»), il purtret dal giat impertinent, il regord dad in turment envers il frar pitschen. Ina da la pli bellas è la nostalgia dals onns 60, cur ch’il chantant era anc bagai e sa siemiava da daventar da grond in … talian.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!


Regurdientschas chattainsa er tar ils collegas giuvens dals Züri West, ils nov-celebrads Jeans For Jesus. Là tanscha la reflexiun però be dals ventg-e-raps enavos sin la fasa teenageriana (u «mendratscha» schessans per vegl rumantsch) da deschset onns, en la chanzun «XVII» (ina reprisa d’in titel da Youth Lagoon). Tant pli grev èsi tar quella gruppa dad eruir istorgias, perquai ch’ella lavura bler cun gieus da pleds, cun anglizissems e cun ina poesia assoziativa ch’ins pudess bunamain numnar «stream of consciousness», pia lirica subconscientica. Nus entupain frasas sco «oh mueter spöi mi a di wäutchuglä», ubain «spiu gitarre du idiot für bedütigsschwangere schlächte sex». Tals sproposits poetics van fitg bain a prà cun il chant falsett, androgin e ferm articulà da Michael Egger, in chant che s’integrescha organicamain en las texturas sinteticas ed electrofunkigas da la gruppa.

Precis, ils Jeans For Jesus han paucas ghitarras e bler sintesaisers, els fladan in’aria zunt metropolitana, urbanistica, globala – gia la chanzun «L.A.» sin lur primalbum dal  2014 aveva signalisà quel caracter – els reflecteschan consum ed abundanza invana («uh uh uh d wäut isch nid gnue»). Ed els celebreschan l’amur en tut sias furmas, lur «lovin» gioga rima cun «Löwin», ed en in lieu denumnan els «pussy u schwanz». A l’album che porta l’enigmatic titel «PRO» agiunteschan els in flocon da parfum cun il medem num. Quels quatter bernais n’èn ditg betg anc spussads da la vita, u sco ch’els din en la chanzun che citescha en il titel ils dus rockadurs Neil Young e Kurt Cobain: «Chum mir brönne nie us».

Züri West: Love (Sound Service); Jeans For Jesus: PRO (Universal).

Text: B. Vigne, Turitg   Fotografia: (c) by Walter Schaer /  http://www.jeansforjesus.net/

 

PROXIMS CONCERTS:

28.04.2017, Düdingen
Bad Bonn

13.05.2017, Lucerna
Schüür


Suonda LATABLA!



Da Bettina Vital -
Irritaziuns linguisticas e scuvertas culinaricas da la chapitala.

A Berna sur mezdi in ün take-away da salatas. La vaidrina, üna bella paletta stachida da vitamis, guarda oura uschè delizchusa, ch’ella am fa gnir l’aua in bocca. Eu sun landervia e fetsch mia postaziun pro la giuvna Bernaisa. I’l chartun met’la ün pa da tuot: salata da carottas e selerin, salata da favas, da quella verda cun ravanels, salata da mailinterra cun tomatas sechas, avocado, feta cun semins da sesam e meil, türcha e semins da chia. Chia?! Che es quai? Pensa e pigl oura la buorsa. Adonta dal buonder lessa subit pajar ed inscuntrar a mia collega da lavur. Davo ch’eir la sosa es amo statta definida e cha’l chartun cun la salata es serrà, am dumonda la vendadra:

„Weitär no es Stückli Brot u Bsteck?“

„Jo, gern.“

„Auso“, es sia resposta accumpagnada d’ün surrier fich amiaivel.

Eu pai e rest pichada pro quist auso chi nu’m quadra dal tuot e ch’eu dod amo minchatant a Berna. Per exaimpel sterzas, cur ch’eu sun statta a cumprar ün nouv svagliarin. Darcheu pro la cassa. Eu svutr in mia buorsa e quint insembel la munaida – 30, 40, 60, e voilà 70 – schi am dumonda la vendadra, sch’eu vöglia la quittanza. Eu di da na, grazcha, e sün quai ella:

„Auso.“

A revair ed eu pass our da butia...

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun


Auso tuna in mias uraglias, adüsadas vi dal dialect grischun o zürigais sco also denn halt, lura hast oramai gnü, (scha tü nu voust) tia quittanza! O apunta pro tschella scena, quella dal pan: Also schi di quai tantüna cha tü voust ün toc pan! Per meis sensori linguistic – chi’d es adüna fich alert (déformation professionnelle) – esa aint üna tscherta nota mordainta na fich amiaivla in quist dialogin standardisà, e perquai am dà quist pledin eir in ögl, plü bain dit ill’uraglia. Mo schi lura, dschessna per rumantsch. Forsa cha no mettessan dafatta pro ün phh sco per maindir: Phh, chi chi nu voul, ha gnü! Invezza dovran ils Bernais lur auso per dir ün simpel: Ja, isch guet obain ün innozaint ok, alles klar.

Per tuornar pro’ls semins da chia...

Rivada sülla Bundesterrasse cun mia salata, inscuntra a mia collega e dumond che diavel chi saja vairamaing uschè special vi da quists semins. Tras ella tils n’haja imprais a cugnuoscher, sün mincha salata agiundsch’la ün pêr da quists punctins nairs. I segua ün cuort referat.

La granata culinarica universala cun nom latin Salvia Hispanica saja gnüda fermamaing in moda l’ultim temp. Derivar deriv’la dal Mexico. Pro’ls Mayas ed Aztects sajan ils chia stats fingià avant tschientiners ün ingrediaint da lur trats quotidians. Ils semins da chia sajan furniturs d’energia - chia vöglia dal rest dir: forza.

La valur nudritiva ch’els paran d’avair es impreschiunanta: antioxidants, proteïns, substanzas da ballast, vitamins e minerals. Ün studi american ha demuossà ch’els fan schlungunar il sang e prevegnan tras quai ad infarcts da cour o cuolps. Eir il spejel dal zücher dal sang sana regularisar, üna buna roba pels diabetikers. E cunquai ch’els güdan eir a fabrichar sü la massa musculara, suna süsom la glista dals sportists ed amaturs da fitness. Quels chi vöglian tour giò da pais, sternan semins da chia sur lur müesli, jogurt o lur salata o tils mettan i’l pan. Semins da chia dapertuot! Els pisseran nempe chi’s sainta saduol, chi’s mangia plü pac e furnischan al listess mumaint tuot las substanzas importantas pel corp. L’industria commerciala da l’Europa ha dimena scuvert ils semins da chia.

Mia collega da lavur - Bernaisa eir ella - riva sia tas-cha e paquetta oura üna busta culs ominus semins e’m dumonda, sch’eu vöglia eir eu ün pêr sün mia salatta. Eu respuond chi saja para fingià lasura. Sün quai am disch’la:

„Auso!"


Text: B. Vital
Fotografia: www.pexels.com (CC0)

 

FA PART, commentescha sutvart! 

+++ Il spiert da cuminanza è important ed uschia è mintgin bainvegni da sviluppar quist project cun nus; Igl è pussaivel da registrar events e nus publitgain Vossas novitads. Scha vus avais gust da contribuir in artitgel ans pudais trametter in e-mail sin This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Reclama:

Martgà online:

follow us

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

Go to top