Da Viola Sutter (Victura Plima d'Aur/Pledpierla)



An egna tur durànt egna stgira notg,
igl zen baselgia tutga per las otg,
egn spért spetga malruassevel an la trucla da stgazi.
El salegra d'antupar igl sieus grànd amitg Lumpazi.
Mo tocen c'igl e finalmeing las dudesch,
ligia igl noss spértet ànc meli cudeschs.

Cur ca la ura da spért antscheva,
vean igl amitg Lumpazi ca beva.
Els van uss a far tema
a la surviainta Emma.

Leza cupetga ad e sainza schientscha,
parquegl ân igls spérts uss schleata cunszienztga.
Mo els salaschan nuta iritar,
a vutan anavànt la glieud tantar.

Anzacuras ston ear els ir a durmir
an la trucla noua c'igl e propi stgir.
L'otra damàn en igls dus spértets puspe topfit
a dovran an la scola da sgular gnànc agid.

Suainter tgàntan els agl cor,
l'istorgia da la plema d'or.


Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Dad Anina Gutsche (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –  


Lara, Luca, Mara e Mark èn tranter 14 e 16 onns vegls. Els èn sco adina tar lur lieu preferì, in tarmenta lai a l’ur da la citad. Là fan els lur festas u ch’els pendan mo enturn. Era oz han els per mauns da chillar. Tut è quiet, enfin che Mara, la pli giuvna dad els, vesa ina pitschna bartga. Mara curra suenter a la bartga e svanescha davos il chagliom. Tuttenina audan ils auters Mara a sbragir. Suenter è tut puspè quiet. «tge era quai?» , dumonda Luca. Els van a tschertgar Mara.

«Hallo? È qua insatgi? Jau dovr agid…», di Mara cun vusch debla, «tge, tge è quai? OK… na…. Quai è memia bler… jau vi ir a chasa…» Duas minutas pli tard auda ella ina dunna a sbragir. «Tgi era quai?» Mara sa ch’insatge nausch è schabegià. Ella trembla ussa anc pli fitg.

Tuts curran en direcziun dal sbratg. Mo Lara resta tar il lai. Ella vesa insatge che sa mova tranter las plantas. Lara vul guardar tge che quai savess esser. Tuttenina s’accorscha ella in maun sin la sia spatla. Plain tema sa volva ella...

Mara siglia si. Puspè auda ella sco ch’ina dunna sbragia.  Alura datti in sajet e tut è quiet. Pass. Ella auda pass che vegnan pli manaivels. Ina vusch bassa di: «Sta tut quieta, jau na vi far nagut a tai! OK...?» Mara è tut tementada.

Lara sa volva plain tema e vesa Luca. «Nus n’avain betg chattà Mara», di el tut sblatsch, «ella è davent!» Ils amis curran uschè spert sco pussaivel a chasa. Els vulan raquintar a lur geniturs che Mara saja svanida. Ils geniturs van dalunga tar la polizia. 

Mara guarda sin l’ester. In um grond cun ina barba naira. El fa tema ad ella. L’um la prenda per il bratsch: «Ve cun mai». Mara na sa defenda betg. Cun in nausch sentiment va ella cun l’um. Sin sias chautschas vesa ella saun. Ella pensa vi dal sbratg da la dunna e vi dal sajet. Mara sa ch’i è meglier da far per cumond. L’um la maina si da stgala...

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


La polizia tschertga Mara cun ina gronda clamada. Ils policists han chauns ed in helicopter ch’als sustegnan. La tschertga entschaiva tar il lai. Ils fastizs èn anc frestgs. La speranza da chattar Mara è anc intacta, betg sco avant 10 onns, nua che la matta dal mazler è svanida d’in di sin l’auter. Els n’han mai la chattada.

Mara è puspè en sia praschun. Ella bragia e bragia. «Pertge jau», di ella cun ina vusch flaivla.

Ils chauns giappan. Finalmain han els absorbà l’odur da Mara. Tuts èn fitg agitads. Ils chauns mainan ils policists en il guaud. Els vegnan tar ina chamona. Quella para d’esser abitada. Ils policists chattan spert or che quai è la chamona d’in vegl eremit. El viva gia dapli che 15 onns tut sulet en quel lieu isolà.

Mara auda vuschs. Umens sbragian, tuttenina in culp. Chauns giappan senza fin e Mara auda ulteriurs sajets. Tut è quiet. Pass. L’isch s’avra. Mara vul fugir, ma ella n’ha naginas pussaivladads per sa zuppar. Ella pensa a l’um cun la barba. Plain tema guarda ella si per la glisch che vegn en dad isch.

Tuts èn leds che Mara è puspè enavos. Duas baras han ins transportà or da la chamona dal eremit. «Per cletg betg ina terza», manegia la glieud. Il mazler ha finalmain tschertezza. La sia feglia è vegnida rapinada. Ussa chatta ella il ses ruauss perpeten. Mara na discurra però betg da cletg. Mara na discurra insumma betg pli. Nagin na sa tge ch’è capità cun la mattatscha durant quel di da nar.


Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Dad Annina Jenal (Victura Plima d'aur/Pledpierla) –  

I vegn a dar en 480 onns ina famiglia che consista d'in mattatsch, ina mattatscha, bab e mamma. Questa famiglia na dat nagin adatg sin la natira e l'ambient. Tom bitta simplamain tut giun plaun, Lina è l'entir temp mo vi d'apparats electronics. Il bab ha ina firma che fabritgescha autos e la mamma fima mingta di. Ma quai è ad els tuttina. Els na ston far nagut pli; betg cuschinar – i dat mo anc tablettas, betg lavurar – quai fan ils roboters ed insumma, l'ambient n'interessa nagin pli.

Fin quest di da nar!

La damaun cura che Tom e Lina èn levads n'eran els betg en lur letgs cun la chamischa da notg mabain en ina tauna cun in pail d'in mammut. Els han tschiffà gronda tema ed entschiet a clamar: "Mamma, bab!" Il bab è curri spert tar Tom e Lina. "Nua essan nus?" "Jau na sai era betg nua che nus essan." Suenter èn els trais ids oravant tar la mamma. Lina pensa ch'els sajan tar ils umans da Neandertal, perquai ch'ella aveva ina giada legi insatge da quels.

Tuts han quasi retschiert in'attatga dal cor da la tema. Tom marmugna ch'el haja fom. Els èn sa mess sin via. Tom ed il bab per nutriment, ma là nagin che chapiva els uschia ch'els èn ids en il guaud. Lina e la mamma èn idas a dumandar nua ch'els sajan. La saira ha nagin anc gi da mangiar e tuts avevan schleta luna e vulevan mo anc ir a chasa. Ma tuttenina èn els durmids en da la stancladad. L'autra damaun eran els puspe a chasa. Ma perquai ch'els eran uschè engraziaivels dad esser puspe a chasa èn els sa dezidi da chalar cun differentas chaussas. Tom ha fatg fitg urden en sia chombra. Lina ha mai pli fatg cun apparats electronics. La mamma ha chalà da fimar ed ha entschiet a far ses agen iert ed il bab ha serrà sia firma ed ha fundà ina gruppa che guarda da la natire. E tut pervia da quest di da nar.

Funtauna: Lia Rumantscha

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun



Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Sandro Nuotclà (Victur Plima d'aur/Pledpierla) –  


I d'eira üna jada üna mattina. Quella vaiva nom Matilda. Ün di e'la ida aint il god a spass. Tuot in üna ja da vezz'la ün luf. Ün luf enorm grond. ll luf tilla cuorra incuter. Matilda mütscha. Pero il luf tilla tschüffa. EI tschüffa pero be pella büschmainta. EIIa sbraja:"Agüd!! !". ll luf tilla bütta sü aint il ajer e Matilda splacha sülla rain dal luf. Matilda nu riva da dir plü nüglia. Uossa scappa il luf cun Matilda sülla rain. Davo ün mumaint rivan els aint in ün cuvel. Aint il cuvel guardaiva quai oura sco aint il infiern. Tuot in üna jada siglia il luf sün Matilda. Ma el tilla licha gio Ia fatscha. Uossa nun ha Matilda plü gnü temma dal luf. Davo va Matilda darcheu sülla rain dal luf ed els van our daI cuvel. ll luf cuorra cun Matilda gio'n chasa. Mattilda cuorra aint da porta per ün toc charn e da quel al luf. ll luf piglia Ia charn e mütscha. Matilda guarda a passar il luf.

"Be chi nu til schluppettan", pensa ella. Matilda va aint in chasa e disch:

"Quist d'eira ün di da nar." Pero ehe chi'e es capita tegna ella secret.


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun



Funtauna: Lia Rumantscha

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Flurin Bott (Victur Plima d'Aur/Pledpierla) –  

Bunura.

Kikeriki. Kikerikiii!
Eau stun sü e vegn cun fotta giò in mia chadafö prüveda. Quist chöd schmaladieu! Ad es pür las set e mez la bunura. Eau craj ch‘eau vess da fer our da quel chöd ün bun pulaster, impè da m’agiter di per di da sieu cratschlöz. Eau guard our da la fnestra da mia chadafö e che vezzi lo? Quists chindels satanics sun sün mieu bel pro a giuver a ballapè! A do in quist cas  be ün‘alternativa. Eau cuor giò‘n stüva e pigl a mia flinta Berta chi’d es sülla maisa da dschember sün ün cuschin cotschen, svelt aint cullas patronas e dai, sü da s-chela, aint illa chambra da durmir e vi tar la fnestra e pamf, pamf, pamf, pamf e la balla da ballapè es ruotta! Ün dals chindels sbregia: „Quella balla d‘eira nouva!“ Ed alura cumainza’l a cuorrer eir el, schgnecland scu üna femna. Davous ün frus-cher as zoppa aunch’ün da quists schmaladets, eau mir sün sieu chapè e pamf. L’orma dal diavel sbregia currind: „El stüpidun ho ruot mieu chapè resch nouv.“ Stüpidun – che craja quel vairamaing? Üngün respet da l’eted nun haune pü hozindi!

Eau guard pü precis e vez cha quista banda lascha baincumel lo la balla. Eau sbreg: „Pigliè cun vus vossa merda, eau nu drouv quels töchs da quella balla marscha, vus plufferuns!“ Quista razza dal trenta scappa però e lascha lo tuot la rüzcha. Uossa possi eir auncha cler sü quist plunder, scu sch’eau nu vess schaschin avuonda tuottadi. Eau vegn dalum a metter a Berta in stüva ed a trer aint ils stivels, vegn our da chesa vi sün mieu bel pro bain cultivo e chamin tres l‘erva bletscha, sainza però zapper süllas fluors delicatas. Zieva ün mumaint suni tar la mited dal pro, am sgob e cleg sü la balla cun aint trais fouratschas. Buna mira d’heja, eir cun 77 ans auncha! Turno a chesa, metti la balla sülla maisa sper Berta. Üna nouva trofea ch’eau pudess pender sü sper mias cornas da mieus ans scu chatscheder.

Eau tir aint mieus stivels da gomma e mia giacca da plövgia verda scu’l müs-chel e dun svelt ün cuc tar mias bes-chas. A vo vers las nouv, uossa d’heja però da fer prescha.

Eau cuor vi tal transporter e sagl aint e stordsch la clev. Ma porca miseria, il motor nu s’impizza! Eau sagl darcho our dal transporter per guarder che chi nu funcziuna. Ma eau nu vez ünguotta. Da la rabgia duni üna pajeda al transporter, tschaint aint, dun ün sfrach sülla manascha, stordsch la clev e‘l motor s’impizza miraculusamaing.

Eau dun gas e giod la canerina fina dal motor.  Scu ün meznar fil eau giò per via, tres il god fin ch’eau vez la vschinauncha zieva üna mezz’ura. Eau parc mieu transporter davaunt la butia „Tar Bruno“.  A sclingia, cur ch’eau aintr. Cun schlauntsch pass eau tres tuot las curunas, tscherch dapertuot, ma nu chat que ch’eau drouv. Perque vegni vi tar la cassa e dumand amiaivelmaing: „Inua haun Els pevel per vachas?“ L’hom tar la cassa am püffa üna ter pezza cun ögliuns da tamberl e respuonda alura cun tun melsgür: „Ch’El s-chüsa, ma eau nun incleg!“ Ma che glieud stüpida cha que do sün quist muond! Il pü gugent dessi a quist salam ün schleppun chi sclingia, ma eau disch fich plaun intunand mincha custab: „So’L, quist K-r-a-f-t-f-u-tt-e-r per tudas-ch!“ L’hom am guarda da que imbarrazzo. Quist margnac evra la buocha scu sch’el vuless dir qualchosa e la serra darcho, scu ün pesch. Zieva üna pezza disch el: „Na, que am displescha fich fichun, da quellas robas nu vainsa in nossa butia!“ Uossa es però giò fain avuonda! Eau sbreg: „Ma che craja El vairamaing dad esser? As numner butia e niauncha avair que cha’s drouva! Mincha butia inandret venda pevel concentro per vachas!“  Eau cuor our da la butia e sagl sül transporter e cun üna rabgia potenta am metti sül viedi vers chesa.

Zievamezdi.
Qualchün sclingia e’m sdasda düraunt mieu sönin sench dal zievamezdi. Chi impertinentun ho il curaschi da’m disturber da quistas uras? Eau vegn vi tar la fnestra, l’evr e guard giò. Davaunt porta sto il postin. Cha’l schmaladieu saja, quel m’ho eir auncha mancho. Eau vegn our da staunza, giò da s-chela ed evr la porta. Il postin am do in maun üna busta ch’eau evr be sech. Ad es aint ün’admoniziun d’ün quint da la garascha chi ho fat il servezzan a mieu transporter. Eau dvaint grit scu ün bouv e vez cu cha’l postin guarda be buonder sün mieu quint. Eau cumainz a der da mauns e da peis e quist buondragius seccant saglia sün sia vespa e svanescha da mieu territori privat scu sch’el gniss perseguito dal diavel.

Saira.
A vo vers las ses la saira. Eau vegn in stüva, pigl mia flinta Berta, vegn vi in stalla, tscherch a quist chöd infernel e mir. Pamf.  Challo il cho. Cun ün tun. Eir scha quista bes-cha dal trenta es morta, schi cuorran las chammas dal chöd auncha ün mumaint vi e no. Eau cumainz a rir. Cur cha’l chöd crouda per terra per dal bun, al pigli e vegn vi in chadafö e cumainz a trer our las pennas. Quistas seja druver bain per ün nouv cuschin per mieu let. Alura vegni a piglier mia sgür illa cligna, tuorn e zac – il cho roudla davent. Eau tagl per mez il corp, pigl our il dadains cha mieu chaun Rex as po lascher guster da tschaina, insel mieu pulaster cun bunas spezchas ed ervinas ed aint cun tuot aint il fuornin.

A las och la saira, in chadafö savura que dal dianzer bain, pigli our il pulaster our dal fuornin e’l mang cun   tagliadinas ed üna buna sosa. Zieva ch’eau d’he rumieu tuot, vegni in mia chambra e’m lasch cruder sün mieu let.

Quist d’eira darcho ün da quels dis per gnir nar cun quista glieud satanica chi’t secca tuottadi! Pensand però al gustin in buocha da mieu pulaster squisit am pera tuottüna dad avair passanto ün di da nar!


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51



Funtauna: Lia Rumantscha

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Claudia Franziskus (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –  Hast eir tü fingia üna jada cumbattü cunter Ia mort? Tuot tias forzas sun svanidas e tü laivast dar sü, ma our dad ün motiv hast cumbattü  inavant?


Caneras d'apparats, odur da te nair, persunas agitadas chi van pel piertan sü e gio fond üna caneratscha.  L'odur sgrischusa am va sü pel nas ed eu stun mal sco ün chan. Eu n'ha üna temma ch'ingün nu's sa metter avant, üna temma da stuvair bandunar in pac temp quist muond ed usche laschar inavo a mia chara famiglia, meis meglders collegs ed a meis giat Lili. Be sch'eu pens vi da quel mumaint, s'implischan  meis ögls cun grandas larmas, chi cullan lura gio da mias massellas. Mai nu m'haja occupà culla mort, quant preziusa cha la vita es e chi's sto giodair mincha singul di sco schi füss l'ultim. Ma quai am vegn consciaint pür uossa, cur chi'm pertocca eir svessa. Quel zichin spranza  ch'eu vaiva amo es svanida dal tuot ed eu sun simplamaing be amo qua. Lönch avuonda n'haja spettà sül di cha mia vita es salvada e ch'eu pass darcheu passantar bellas uras cun mias collegas. Ma tuot Ia spranza  es invana. Uossa saja cha mia vita es finida.

I clocca sün porta e sar meidi Christian aintra in mia stanza. "S-chüsai il disturbi, ma eu stuvess tour ad Aline cun mai. No stuvain far üna radiografia dal gnirom per verer chi nu saja gnü plü mal. In ün quard d'ura es ella darcheu pro vo." Mia mamma da be ün tschögn ed eu vegn stumplada  dad ün'agüdonta  our da mia chombra.

"Perche am faivat tanta spranza sch'eu sa precis cha mia vita es finida in pac temp?", as doda a sbragir ad ün hom giuven our da la stanza nomer 8. La sour d'amalats til prova da quietar ma l'hom dvainta be amo plü nar. "Daspö ün mez on improvan Els da las tuottas, ma i nu güda tuot nüglia. Eu sun giuven, vess amo tuot mia vita davant mai..."- "...e precis pervi da quai nu daina mai sü la spranza!", interrumpa la sour d'amalats.

"Craj'La uossa pel vaira ch'eu passainta meis ultims dis aint in quist ospidal da merda? Eu d'eira lönch avuonda quia!"

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Andri nu riva gnanca da finir sia frasa chi cumainza in ün dandet ad üerlar ün apparat inclur aint in üna stanza. Üna pruna persunas cuorran vi dal piertan fand üna canera tremenda. Ün sigl e fingià es Andri our da Iet per ir a verer che chi'd es capità. EI doda be amo a dir"... sch'ella nu survain subit ün organ schi nu pudaina garantir  per nüglia..."

Cur ch'Andri doda quai ha'l fadia da restar in pè e's pozza subit cunter Ia porta. Ad el van subit üna pruna impissamaints tras il cheu. Co füss quai scha precis eu pudess salvar a quista persuna Ia vita? Che capitessa cun mai? Gess quai insomma?

Ma avant co ch'el es bun da realisar tuot, e'l gnü sdasdà our da seis impissamaints dad üna sour, chi til tegna cun tuotta forza e chi disch cun vusch energica: "Sar Viletta? Doda'L a mai? Che Til vegna be adimmaint da stachar l'infusiun e da bandunar Sia stanza?"

Andri vegn da temp in temp adüna plü debel. Ad el vegnan adimmaint tuot las bellas uras ch'el ha pudü passantar cun Aline, pudü brattar oura impissamaints bels e da quels trists. Ella vaiva adüna incletta per el e tuots duos savaivan che chi voul dir, da stuvair spettar sülla mort.

Cur ch'eu am sdruagl es tuot Ia cuntrada tuorbla. Üna persuna guarda per mai aint ed eu nu tilla cugnuosch. Eu craj ch'ella discuorra cun mai, ma eu nun incleg che ch'ella am voul dir. Da discuorrer nu suna buna, be meis lefs as movaintan ün pà. "Sar Christian, ch'El vegna subit. Eu craj ch'ella sdruaglia", sbragia mia mamma tuot confusa ed ella tocca be lomin mia massella cotschna. II meidi am vain adüna plü dastrusch  e cun vusch quietta dumonda'l, sch'eu inclegia ad el. Uossa improuva amo üna jada sch'eu rivess da dir almain be ün "hai", per chi sapchan cha cun mai vaja bain ed i para chi m'han inclet, perquai ch'eu vez co ch'üna larma cula gio pella massella da mia mamma. Ella tegna clos a bap ed our da spür surleivg da'la ün pitschen suspür ed ün rierin s'avicina in sia fatscha plain larmas. "Aline, tü est salvada", doda a dir a mamma, chi vegn adüna plü dastrusch  a mai fin cha'ls lefs toccan meis frunt. "Che esa capità cun mai?", dumond'eu a mamma ed avant co ch'ella am po respuonder, m'indurmainza subit darcheu.

Davo duos uras, ch'eu n'ha pudü durmir, sdaisda darcheu  e vez a mamma dasper  mai ch'ella dorma clos e bain sülla sopcha malcumadaivla  e dürra. Uossa savessa schon jent che chi'd es vairamaing capità cun mai ed our da spür buonder  clocc'eu a mamma sül schnuogl. Quella as sculozza e fa ün sigl sü da la sopcha. "Ma che at vegn adimmaint da far trar a mai ün tal sigl?", dumond'la tuot nervusa e tira svelt e ferm il flà. Eu respuond da quai chappa, ch'eu laiva uossa tantüna savair che chi saja varamaing capità cun mai. "Guarda quia. Scha tü legiast quista charta schi survainst tuot las respostas sün tias dumondas", ed avant co ch'eu poss dir alch, va mia mamma our da porta ed eu rest inavo tuot suletta in mia stanza.

Uossa nu possa plü spettar e riv sü la busta. Eu cumainz a leger:

 

Chara Aline

Daspö il prüm di ch'eu at n'ha vis nu'm est plü ida our dal cheu. Mincha jada cur ch'eu inscuntraiva a tai vaiva ün rier in fatscha, eir sch'eu vess pudü cridar. Tras tai n'haja badà chi's sto acceptar la vita co ch'ella es e da pensar in trists mumaint vi da las bellas algordanzas, eir scha quai nu d'eira adüna usche simpel. Cur ch'eu n'ha dudi cha tü est per murir e cha tü douvrast urgiaintamaing ün organ nu daiva per mai ingün'otra soluziun sco da güdar a tai.

Chara Aline
Cun quists pleds lessa tour cumgià da tai... üna part da mai viva adüna inavant in tai.

Andri



Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Milena Hug (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –

Quista bunura pera tuot ün pô oter cu uschigliö. Mamma nu porta sieu mantel da bagn blov cler, ma üna blusa cur ch'ella am sdasda. Insomma es que auncha bger memma bod e mias chammas sun auncha tramurtidas, cur ch'eau riv in chadafö per culazchun. La glüsch da la lampa sur la maisa am orvainta. Eau suosd, ma ils oters peran dad esser fits scu mê, schi dafatta ün pô agitos.

Mamma am tira aint las chotschas da dumengia ed ün pullover nouv. Il bel sach da scoula culs aviuns in tuottas culuors ch'eau d'he clappo da pin Dumeng sto pront davaunt porta. Eau il met süllas arains e cun banduner la chesa am fo mamma ster davaunt la paraid alva davaunt porta e bap fo püssas fotografias. Que am plescha fich. Il flash am fo rier. Cu ch’el sbrinzla! Mamma e bap surrian tuot superbis.

Mamma piglia l'auto our da garascha e zieva esser ieus üna pezza passainsa tres la via da l'hom cullas coccas. Già da dalöntsch cugnuoschi sia chesa. L'inscripziun sülla tevla cul homenin, chi stenda oura la laungia, disch "logoped", que seja, eir sch'eau nu’l riv da ler da cò davent. "logo" significha "pled" in grec vegl e "pedia" sto per "scolaziun". Ün logoped es dimena ün treneder da la lingua. Quist d'heja imprais cur ch'eau d'he guardo zieva il pled aint il dicziunari our da la curuna da cudeschs illa staunza da lavur da bap. Il dicziunari es mieu cudesch predilet. Tuot es reguler e fabricho sü tenor ün sistem logic. Ma a mamma nu plescha que, sch'eau il leg ed ella am do per la peja ün cudesch cun purtrets ed istorgias ch'eau nun incleg. Ella disch, cha que saja pü adatto per mia eted.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Finelmaing ans fermainsa davaunt üna granda chesa grischa cun uschöls cotschens. Nus entrains. Que ho bgera glieud, bgers iffaunts. Il battibuogl am fo temma ed eau tegn pü ferm il maun da mamma. Zieva avair spetto ün mumaint in üna part pü quieta d'ün corridur, entrainsa culs oters in üna staunza granda. Vi da la paraid davauntvart es fixo ün grand rectangul tuot nair, glisch e net. Mincha iffaunt clappa ün'egna maisa e tuots dvaintan quiets ed eir eau am calm plaunet. Eau m'allegr da pudair druver las culuors our da mieu etui chi'd es, scu'l sach, orno cun numerus aviuns. Ma la chosa la pü bella es l'urari. Ils oters nun haun niauncha guardo il fögl, ma eau sun fascino da quella tabella, chi stipulescha sül minut precis che chi vain fat cura.

Il desaster cumainza cur cha'l tun sgrischaivel da la brunzina chi annunzcha la posa am s-charpa bod las uraglias. In panica am volvi per am salver tar mamma, ma ella es sparida, sainza ch'eau vaiva bado. Tuots cumainzan a baderler, rir e sbragir ün traunter l'oter. In ün dandet staune sü, cuorran e saglian our da porta. Eir eau vegn stumplo adüna inavaunt fin sün plazza da scoula. La fuolla as sparpaglia, ma intuorn mieu pet es que aunch'adüna tuot stret, eau fladag e mieu cour batta que ch'el po.

Eau am zop sülla tuor da rampcher e tegn serro mieus uraglias. Glieud prouva da'm persvader da gnir giò. Ma eau ser be ils ögls ed ils evr pür darcho cur cha mamma rampcha sü tar me cun ün cho cotschen, larmas i'ls ögls e repettind ils pleds: "Perche nu poust almain üna vouta at cumporter normel! Üna vouta!" Eau am lasch strer giò dal plateau, mamma as s-chüsa auncha multiplas voutas tar la magistra. Bap ans spetta sül parkegi.

Pür i'l auto laschi plaunet schglischer ils mauns davent da las uraglias. Il motor, chi marmuogna bass e reguler, am calma svelt darcho. Bap manascha, mamma tschainta daspera e crida. Eau nun incleg che chi discuorran. Cò e lo odi pleds cuntschaints. -"...as cumporter normelmaing..."-. Zieva darcho be il brum-brum dal motor. -"...different..."-, mamma chi scuffuonda -"...pü difficil..."- e l'auto chi pera da der resposta cun ün suspir pü dad ot, cur cha nus surpassains l'ur dal marchapè. Uossa stainsa salda davaunt chesa e cò è'l darcho, quist pled, ch'els dian adüna be suot vusch, scu schi füss ün misteri: "Impedieu". Mamma as metta darcho a crider pü ferm e bap la charezza la spedla. Eau nu di ünguotta. Tuotta saira nu dischi pü pled. In let, zieva tschaina, am plescha la s-chürdüna da mia chambra, inua ch'eau cugnuosch mincha angul. Tuot es quiet e scu adüna.

Funtauna: Lia Rumantscha

 

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…



Martgà online:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


Go to top