Plima d'Aur/Pledpierla

Plima d'Aur/Pledpierla

La concurrenza da scriver per giuvenils Plima d’aur/Pledpierla che la Lia Rumantscha ha lantschà la stad passada cun il tema «In di da nar» ha gì grond success. 208 texts èn vegnids inoltrads en las regiuns Surselva, Grischun Central ed Engiadina. Las giurias ha en tut legì e giuditgà 104 texts ladins, 48 texts sursilvans e 56 texts surmirans e sutsilvans.

Las giurias da mintga regiun han tschernì ils trais megliers texts da mintga categoria  e tramess la victura u il victur als Dis da litteratura a Domat (3 – 5 da november 2017), nua ch’ils giuvens han dastgì preleger lur texts.

LATABLA ha l‘onur da publitgar ils texts victurs. Quest mais: Ils texts da l'Engiadina

Da Chanel Monn (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) -

In trest e stentus di ei puspei inagada ius alla fin per Achmet. Achmet ei in buob da 14 onns. El arriva dalla Siria. Muort uiaras e carplinas en siu liug d’origin ein el e sia famiglia fugi ord quella tiara. Cun bia cletg han els surviviu quei liung viadi, ch’era adina accumpignaus da temas, sgarschurs e quitaus.

Ussa ein els arrivai en la Svizra, meglier detg a Glion. Els habiteschan en ina pintga casa datier digl uaul. Achmet ei il vegl dils quater fargliuns. Mintga di viseta il buob cun ses fargliuns la scola a Glion. Pervia da pintgas tochen neginas enconuschientschas dil lungatg romontsch, eis ei principalmein per el fetg grev d’anflar il contact cun auters affons da sia vegliadetgna. Aschia ha el aunc pli grondas retenientschas da sedar giu cun il niev lungatg. Suenter entgin temps ha el aunc adina breigias da s’integrar en scola. In motiv ei era ch’el ha in’autra colur da pial che tut ils auters. El ha ina pial brina sco ina tschugalata.

Mintga damaun cura che Achmet arriva en scola auda e vesa el gia da lunsch co ses conscolars fan beffas dad el e tilan grimassas. Quei tucca el profund el cor. El sa buca capir da ses concarstgauns, daco ch’els tracteschan el aschia a quella moda macorta. Con bugen havess Achmet enzatgi da tschintschar da ses quitaus. Cun ses geniturs vul il buob buca tschintschar sur da ses problems, perquei ch’el ha tema, ch’el fetschi aschia aunc pli bia quitaus a ses geniturs. Ei maunca zun fetg ad el d’anflar enzatgi en sia vegliadetgna per saver parter ses quitaus e problems. Tochen ussa ha el aunc anflau negin per saver parter ses problems.

Il pli bugen passenta il buob dalla Siria siu temps liber ora egl uaul. Leu sa el seruasar ed emblidar tut ses quitaus. El ei libers, sto tedlar sin negin e sa fa quei che para e plai ad el.
Cura che la famiglia d’Achmet ha cumprau la casa ha el giu il cletg da survegnir ina combra mo per el, mo sco quei fuss buc aunc avunda, ha la combra finiastras grondas sco vitrinas che meinan la vesta direct all’entschatta digl uaul.

In di, cura ch’il buob mira pli exact da finiastra dalla combra viadora, engarta el ina curiosa plonta che porta ella roma ina caussa misteriusa, surtratga cun ina teigia alva. Quella caussa misteriusa attrai el. El cuora plein euforia ord sia combra, tila en in pèr calzers e la giacca e camina encunter igl uaul. Cura ch’el stat sut la plonta gigantica entscheiva siu entir tgierp a tremblar. Achmet trembla sco ina caglia. El vegn tut confus e fui encunter casa.

Gnanc diltut aunc dad esch en, entscheiva el a clamar plein furia ses geniturs. Lez tratgan naturalmein ch’enzatgei nunprevisibel seigi schabegiau cun lur affon. Achmet raquenta tut quei ch’el ha engartau ora egl uaul a ses geniturs. Il bab motivescha el da turnar anavos tier la plonta gigantica e discuvierer il misteri alv. Enaquella ch’il bab tschontscha ora quei, cuora Achmet gia plein euforia dad esch ora en direcziun uaul.

Cura ch’il buob semetta per la secunda ga sut la plonta gigantica en, schabegia nuot. Gnanc in cavegl semuenta, ei schabegia semplamein nuot. Achmet sa buca capir, co quei sa esser pusseivel. Plein marveglias e cun cor battent reiva el sin la plonta. Ussa ni mai ! Zac, e naven ei la teigia alva! Tgei egliuns! Uau, siemiel jeu? El fruscha ses egls e tuorna a mirar. Buca da capir, aschia ina surpresa!

Ina tegia da lenn sezuppava sut quella teigia alva. Achmet entra precautamein en quella tegia. Il buob sesenta immediat bein lien e sco da casa ella Siria, pertgei leu haveva el era aschia ina tegia da lenn.

Sco adina puspei va Achmet sin giavisch da sia mumma ora egl uaul ad encurir ina jarva rara e speciala per far te. Il buob haveva oz negin plascher da far quei pign survetsch per sia mumma, pertgei ses patratgs eran mo vid la tegia da lenn. Achmet patratga : Quei di sa mo pli vegnir megliers.

Cura ch’il buob ha liquidau siu pensum fa el aunc spert in stop avon sia plonta giganta che porta la tegia da lenn. Arrivaus sisum, metta el las jarvas giun plaun e gauda la biala survesta.  El observa las vaccas ch’ein vi da tschella vart dalla val e pasculeschan. Tier els ella Siria pretendan ins, che sch’ins vesi ina vacca, lu astgien ins giavischar enzatgei.

Achmet giavischa ch’ei detti aunc ina biala surpresa entochen sera. Strusch finiu da giavischar,  schabegia enzatgei nunprevisibel, el engarta in péz alv ch’ei zuppaus denter ils caglioms en. Achmet ha immediat descendiu la giganta plonta. Sias marveglias cuoran bunamein ordavon ad el.

Il buob dalla Siria ei mo pli dus meters naven da quella scuvretga. Tec a tec s’avischina el a quei péz alv. Achmet liberescha il péz alv dallas caglias e la draussa. Pli bia ch’el fa liber e pli bia alv ch’ei vegn neunavon. Achmet ei tut perplex ! Uau ! Quei ei gie in aviun senza motor. El ei tut surstaus e sa buca capir siu cletg. Quei di ei veramein gartegiaus.

L’auter di en scola ei Achmet vegnius sissu ch’ei detti ina fiasta tradiziunala dil vitg. Gest suenter che la scola ei finida, cuora il buob a casa per refrestgentar e preparar siu aviun senza motor. Uras ed uras da siu temps liber ha Achmet investau en quei grond project da pinar siu aviun senza motor.

Il buob selegra gia dapi dis sin quei di extraordinari. Finalmein eis ei aschi lunsch. El ha transportau siu aviun senza motor sisum il crest, per saver sgular sur ils visitaders dalla fiasta dil vitg vi. La glieud fa egliuns, cura ch’ei vesan a sgulond sur els vi in aviun ed els sedumandavan, tgi che quei sappi pomai esser.

Setschentond igl aviun enconuschan els plaunsiu il menader digl aviun. Tgi havess cartiu, ina tala prestaziun, e lu aunc da tgi. Achmet ? Gie, veramein Achmet !

Tuts che s’avischinan per gratular ad Achmet per quella gronda prestaziun e contemplar igl aviun. Schizun ses conscolars han puspei vuliu sedar giu cun il buob, pertgei el haveva fatg gronda impressiun ad els.

El ei aschi cuntents e ventireivels ch’el ha anflau quei aviun senza motor che ha aschia gidau el a vegnir pli datier alla glieud dil vitg.

Els tracteschan il buob sco sch’el fuss ina legenda.

Ei quei buca stau in di da narr ?


Text: Chanel Monn

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Jasmin Cabernard (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) -

Ei era ina gada ina buoba che haveva num Martina Camenisch e haveva otg onns. Ella haveva aunc treis auters frars il Leonard che haveva 9 onns ed il Fridolin che haveva 11onns ed aunc il Serafin che haveva 16 onns. Ella era Ia suleta buoba en sia famiglia. La Martina haveva fetg bugen tschuts. II Guido siu padrin saveva quei. Perquei ha el envidau en sia figliola Martina ina sonda a mirar ils tschuts. La Martina ei ida vi e ha immediat viu in bi tschut. La Martina ha dumandau: "Astgel jeu ira cun quei tschut alla exposiziun giu Muster?'' ll Guido di: "Gie secapeseha che ti astgas denton stoss ti vegnir vi mintga di e trenar en il tschut Leo ed el sendisa en vi da tei". La Martina di: "Gie jeu vegnel vi mintga damaun e mintga sera e dundel guoter ad el sche quei ei bien per tei". ll Guido di: "Gie tochen damaun vi da mesa las otg sche quei ei bien per tei". La Martina di:" Gie quei ei fetg bien tochen damaun". La Martina sa gnanc durmir endretg quella notg.

Uauterdi

La Martina ei l'auter di levada dallas sis perquei ch'ella era aschi nervusa dad ir vi tier siu padrin il Guido. Ella ei spert setratga en e leva ir vid mesa las siat ord casa Iu ha Ia mumma detg: "Ti stoss buca ira gia ussa ord casa perquei che ti has per fatg giu mesa las otg cun tiu padrin ". La Martina ha spitgau tochen las siat e Iu ha ella dumandau Ia mumma:" Astgel jeu ussa ir vi tier miu padrin?" La mumma ha detg:"Gie ussa astgas ir". La Martina ha buca spitgau minuta dapli ed ella ei ida vi e dad esch ora. La Martina era en tschun minutas vi tier siu padrin. II Guido era gest vid dar da magliar alias nuorsas. La Martina ei ida e dumandau siu padrin:" Nua ei il guoter per il tschut?" il Guido ha detg: "EI ei en miu auto sas ir ora per el e sche ti vulas astgas ti era dar num al tschut." La Martina ei ida ora per el e ei ida si tier siu tschut e ha dau num ad el Leo e dau guoter dil Leo. ll Leo leva all' entschata buca beiber guoter sche Ia Martina tegneva il guoter. Denton alla fin ha el bubiu guoter sco sche siu patrun il Guido dess guoter ad el. Ed aschia eis ei iu tut tschellas 5 jamnas che Ia Martina ei ida vi tier siu padrin il Guido.

Exposiziun

La Martina ei ida all'exposiziun giu Muster cun il tschut Leo. II tschut Leo leva buca star tier Ia Jasmin d'exposiziun Iu ha il padrin mussau in tric alla Martina. II tric era da tener il guoter enta maun. II tric ei gartegiaus el vegneva Iu tip top suenter e alla fin ha ei dau ina rangaziun. Eis dus ein vegni ils emprems. Sco premi ha ei dau in rispli ed ina medaglia da veider cun scret si Exposiziun da biestga Sursassiala e malegiau si ina vacca e ina nuorsa ed in tschut. II tschut Leo ha survegniu sco premi dalla Jasmin aunc in guoter cun pugn fein.


Text: Jasmin Cabernard

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Viola Sutter (Victura Plima d'Aur/Pledpierla)



An egna tur durànt egna stgira notg,
igl zen baselgia tutga per las otg,
egn spért spetga malruassevel an la trucla da stgazi.
El salegra d'antupar igl sieus grànd amitg Lumpazi.
Mo tocen c'igl e finalmeing las dudesch,
ligia igl noss spértet ànc meli cudeschs.

Cur ca la ura da spért antscheva,
vean igl amitg Lumpazi ca beva.
Els van uss a far tema
a la surviainta Emma.

Leza cupetga ad e sainza schientscha,
parquegl ân igls spérts uss schleata cunszienztga.
Mo els salaschan nuta iritar,
a vutan anavànt la glieud tantar.

Anzacuras ston ear els ir a durmir
an la trucla noua c'igl e propi stgir.
L'otra damàn en igls dus spértets puspe topfit
a dovran an la scola da sgular gnànc agid.

Suainter tgàntan els agl cor,
l'istorgia da la plema d'or.


Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Dad Anina Gutsche (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –  


Lara, Luca, Mara e Mark èn tranter 14 e 16 onns vegls. Els èn sco adina tar lur lieu preferì, in tarmenta lai a l’ur da la citad. Là fan els lur festas u ch’els pendan mo enturn. Era oz han els per mauns da chillar. Tut è quiet, enfin che Mara, la pli giuvna dad els, vesa ina pitschna bartga. Mara curra suenter a la bartga e svanescha davos il chagliom. Tuttenina audan ils auters Mara a sbragir. Suenter è tut puspè quiet. «tge era quai?» , dumonda Luca. Els van a tschertgar Mara.

«Hallo? È qua insatgi? Jau dovr agid…», di Mara cun vusch debla, «tge, tge è quai? OK… na…. Quai è memia bler… jau vi ir a chasa…» Duas minutas pli tard auda ella ina dunna a sbragir. «Tgi era quai?» Mara sa ch’insatge nausch è schabegià. Ella trembla ussa anc pli fitg.

Tuts curran en direcziun dal sbratg. Mo Lara resta tar il lai. Ella vesa insatge che sa mova tranter las plantas. Lara vul guardar tge che quai savess esser. Tuttenina s’accorscha ella in maun sin la sia spatla. Plain tema sa volva ella...

Mara siglia si. Puspè auda ella sco ch’ina dunna sbragia.  Alura datti in sajet e tut è quiet. Pass. Ella auda pass che vegnan pli manaivels. Ina vusch bassa di: «Sta tut quieta, jau na vi far nagut a tai! OK...?» Mara è tut tementada.

Lara sa volva plain tema e vesa Luca. «Nus n’avain betg chattà Mara», di el tut sblatsch, «ella è davent!» Ils amis curran uschè spert sco pussaivel a chasa. Els vulan raquintar a lur geniturs che Mara saja svanida. Ils geniturs van dalunga tar la polizia. 

Mara guarda sin l’ester. In um grond cun ina barba naira. El fa tema ad ella. L’um la prenda per il bratsch: «Ve cun mai». Mara na sa defenda betg. Cun in nausch sentiment va ella cun l’um. Sin sias chautschas vesa ella saun. Ella pensa vi dal sbratg da la dunna e vi dal sajet. Mara sa ch’i è meglier da far per cumond. L’um la maina si da stgala...

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


La polizia tschertga Mara cun ina gronda clamada. Ils policists han chauns ed in helicopter ch’als sustegnan. La tschertga entschaiva tar il lai. Ils fastizs èn anc frestgs. La speranza da chattar Mara è anc intacta, betg sco avant 10 onns, nua che la matta dal mazler è svanida d’in di sin l’auter. Els n’han mai la chattada.

Mara è puspè en sia praschun. Ella bragia e bragia. «Pertge jau», di ella cun ina vusch flaivla.

Ils chauns giappan. Finalmain han els absorbà l’odur da Mara. Tuts èn fitg agitads. Ils chauns mainan ils policists en il guaud. Els vegnan tar ina chamona. Quella para d’esser abitada. Ils policists chattan spert or che quai è la chamona d’in vegl eremit. El viva gia dapli che 15 onns tut sulet en quel lieu isolà.

Mara auda vuschs. Umens sbragian, tuttenina in culp. Chauns giappan senza fin e Mara auda ulteriurs sajets. Tut è quiet. Pass. L’isch s’avra. Mara vul fugir, ma ella n’ha naginas pussaivladads per sa zuppar. Ella pensa a l’um cun la barba. Plain tema guarda ella si per la glisch che vegn en dad isch.

Tuts èn leds che Mara è puspè enavos. Duas baras han ins transportà or da la chamona dal eremit. «Per cletg betg ina terza», manegia la glieud. Il mazler ha finalmain tschertezza. La sia feglia è vegnida rapinada. Ussa chatta ella il ses ruauss perpeten. Mara na discurra però betg da cletg. Mara na discurra insumma betg pli. Nagin na sa tge ch’è capità cun la mattatscha durant quel di da nar.


Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Dad Annina Jenal (Victura Plima d'aur/Pledpierla) –  

I vegn a dar en 480 onns ina famiglia che consista d'in mattatsch, ina mattatscha, bab e mamma. Questa famiglia na dat nagin adatg sin la natira e l'ambient. Tom bitta simplamain tut giun plaun, Lina è l'entir temp mo vi d'apparats electronics. Il bab ha ina firma che fabritgescha autos e la mamma fima mingta di. Ma quai è ad els tuttina. Els na ston far nagut pli; betg cuschinar – i dat mo anc tablettas, betg lavurar – quai fan ils roboters ed insumma, l'ambient n'interessa nagin pli.

Fin quest di da nar!

La damaun cura che Tom e Lina èn levads n'eran els betg en lur letgs cun la chamischa da notg mabain en ina tauna cun in pail d'in mammut. Els han tschiffà gronda tema ed entschiet a clamar: "Mamma, bab!" Il bab è curri spert tar Tom e Lina. "Nua essan nus?" "Jau na sai era betg nua che nus essan." Suenter èn els trais ids oravant tar la mamma. Lina pensa ch'els sajan tar ils umans da Neandertal, perquai ch'ella aveva ina giada legi insatge da quels.

Tuts han quasi retschiert in'attatga dal cor da la tema. Tom marmugna ch'el haja fom. Els èn sa mess sin via. Tom ed il bab per nutriment, ma là nagin che chapiva els uschia ch'els èn ids en il guaud. Lina e la mamma èn idas a dumandar nua ch'els sajan. La saira ha nagin anc gi da mangiar e tuts avevan schleta luna e vulevan mo anc ir a chasa. Ma tuttenina èn els durmids en da la stancladad. L'autra damaun eran els puspe a chasa. Ma perquai ch'els eran uschè engraziaivels dad esser puspe a chasa èn els sa dezidi da chalar cun differentas chaussas. Tom ha fatg fitg urden en sia chombra. Lina ha mai pli fatg cun apparats electronics. La mamma ha chalà da fimar ed ha entschiet a far ses agen iert ed il bab ha serrà sia firma ed ha fundà ina gruppa che guarda da la natire. E tut pervia da quest di da nar.

Funtauna: Lia Rumantscha

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81



Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Sandro Nuotclà (Victur Plima d'aur/Pledpierla) –  


I d'eira üna jada üna mattina. Quella vaiva nom Matilda. Ün di e'la ida aint il god a spass. Tuot in üna ja da vezz'la ün luf. Ün luf enorm grond. ll luf tilla cuorra incuter. Matilda mütscha. Pero il luf tilla tschüffa. EI tschüffa pero be pella büschmainta. EIIa sbraja:"Agüd!! !". ll luf tilla bütta sü aint il ajer e Matilda splacha sülla rain dal luf. Matilda nu riva da dir plü nüglia. Uossa scappa il luf cun Matilda sülla rain. Davo ün mumaint rivan els aint in ün cuvel. Aint il cuvel guardaiva quai oura sco aint il infiern. Tuot in üna jada siglia il luf sün Matilda. Ma el tilla licha gio Ia fatscha. Uossa nun ha Matilda plü gnü temma dal luf. Davo va Matilda darcheu sülla rain dal luf ed els van our daI cuvel. ll luf cuorra cun Matilda gio'n chasa. Mattilda cuorra aint da porta per ün toc charn e da quel al luf. ll luf piglia Ia charn e mütscha. Matilda guarda a passar il luf.

"Be chi nu til schluppettan", pensa ella. Matilda va aint in chasa e disch:

"Quist d'eira ün di da nar." Pero ehe chi'e es capita tegna ella secret.


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81



Funtauna: Lia Rumantscha

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Flurin Bott (Victur Plima d'Aur/Pledpierla) –  

Bunura.

Kikeriki. Kikerikiii!
Eau stun sü e vegn cun fotta giò in mia chadafö prüveda. Quist chöd schmaladieu! Ad es pür las set e mez la bunura. Eau craj ch‘eau vess da fer our da quel chöd ün bun pulaster, impè da m’agiter di per di da sieu cratschlöz. Eau guard our da la fnestra da mia chadafö e che vezzi lo? Quists chindels satanics sun sün mieu bel pro a giuver a ballapè! A do in quist cas  be ün‘alternativa. Eau cuor giò‘n stüva e pigl a mia flinta Berta chi’d es sülla maisa da dschember sün ün cuschin cotschen, svelt aint cullas patronas e dai, sü da s-chela, aint illa chambra da durmir e vi tar la fnestra e pamf, pamf, pamf, pamf e la balla da ballapè es ruotta! Ün dals chindels sbregia: „Quella balla d‘eira nouva!“ Ed alura cumainza’l a cuorrer eir el, schgnecland scu üna femna. Davous ün frus-cher as zoppa aunch’ün da quists schmaladets, eau mir sün sieu chapè e pamf. L’orma dal diavel sbregia currind: „El stüpidun ho ruot mieu chapè resch nouv.“ Stüpidun – che craja quel vairamaing? Üngün respet da l’eted nun haune pü hozindi!

Eau guard pü precis e vez cha quista banda lascha baincumel lo la balla. Eau sbreg: „Pigliè cun vus vossa merda, eau nu drouv quels töchs da quella balla marscha, vus plufferuns!“ Quista razza dal trenta scappa però e lascha lo tuot la rüzcha. Uossa possi eir auncha cler sü quist plunder, scu sch’eau nu vess schaschin avuonda tuottadi. Eau vegn dalum a metter a Berta in stüva ed a trer aint ils stivels, vegn our da chesa vi sün mieu bel pro bain cultivo e chamin tres l‘erva bletscha, sainza però zapper süllas fluors delicatas. Zieva ün mumaint suni tar la mited dal pro, am sgob e cleg sü la balla cun aint trais fouratschas. Buna mira d’heja, eir cun 77 ans auncha! Turno a chesa, metti la balla sülla maisa sper Berta. Üna nouva trofea ch’eau pudess pender sü sper mias cornas da mieus ans scu chatscheder.

Eau tir aint mieus stivels da gomma e mia giacca da plövgia verda scu’l müs-chel e dun svelt ün cuc tar mias bes-chas. A vo vers las nouv, uossa d’heja però da fer prescha.

Eau cuor vi tal transporter e sagl aint e stordsch la clev. Ma porca miseria, il motor nu s’impizza! Eau sagl darcho our dal transporter per guarder che chi nu funcziuna. Ma eau nu vez ünguotta. Da la rabgia duni üna pajeda al transporter, tschaint aint, dun ün sfrach sülla manascha, stordsch la clev e‘l motor s’impizza miraculusamaing.

Eau dun gas e giod la canerina fina dal motor.  Scu ün meznar fil eau giò per via, tres il god fin ch’eau vez la vschinauncha zieva üna mezz’ura. Eau parc mieu transporter davaunt la butia „Tar Bruno“.  A sclingia, cur ch’eau aintr. Cun schlauntsch pass eau tres tuot las curunas, tscherch dapertuot, ma nu chat que ch’eau drouv. Perque vegni vi tar la cassa e dumand amiaivelmaing: „Inua haun Els pevel per vachas?“ L’hom tar la cassa am püffa üna ter pezza cun ögliuns da tamberl e respuonda alura cun tun melsgür: „Ch’El s-chüsa, ma eau nun incleg!“ Ma che glieud stüpida cha que do sün quist muond! Il pü gugent dessi a quist salam ün schleppun chi sclingia, ma eau disch fich plaun intunand mincha custab: „So’L, quist K-r-a-f-t-f-u-tt-e-r per tudas-ch!“ L’hom am guarda da que imbarrazzo. Quist margnac evra la buocha scu sch’el vuless dir qualchosa e la serra darcho, scu ün pesch. Zieva üna pezza disch el: „Na, que am displescha fich fichun, da quellas robas nu vainsa in nossa butia!“ Uossa es però giò fain avuonda! Eau sbreg: „Ma che craja El vairamaing dad esser? As numner butia e niauncha avair que cha’s drouva! Mincha butia inandret venda pevel concentro per vachas!“  Eau cuor our da la butia e sagl sül transporter e cun üna rabgia potenta am metti sül viedi vers chesa.

Zievamezdi.
Qualchün sclingia e’m sdasda düraunt mieu sönin sench dal zievamezdi. Chi impertinentun ho il curaschi da’m disturber da quistas uras? Eau vegn vi tar la fnestra, l’evr e guard giò. Davaunt porta sto il postin. Cha’l schmaladieu saja, quel m’ho eir auncha mancho. Eau vegn our da staunza, giò da s-chela ed evr la porta. Il postin am do in maun üna busta ch’eau evr be sech. Ad es aint ün’admoniziun d’ün quint da la garascha chi ho fat il servezzan a mieu transporter. Eau dvaint grit scu ün bouv e vez cu cha’l postin guarda be buonder sün mieu quint. Eau cumainz a der da mauns e da peis e quist buondragius seccant saglia sün sia vespa e svanescha da mieu territori privat scu sch’el gniss perseguito dal diavel.

Saira.
A vo vers las ses la saira. Eau vegn in stüva, pigl mia flinta Berta, vegn vi in stalla, tscherch a quist chöd infernel e mir. Pamf.  Challo il cho. Cun ün tun. Eir scha quista bes-cha dal trenta es morta, schi cuorran las chammas dal chöd auncha ün mumaint vi e no. Eau cumainz a rir. Cur cha’l chöd crouda per terra per dal bun, al pigli e vegn vi in chadafö e cumainz a trer our las pennas. Quistas seja druver bain per ün nouv cuschin per mieu let. Alura vegni a piglier mia sgür illa cligna, tuorn e zac – il cho roudla davent. Eau tagl per mez il corp, pigl our il dadains cha mieu chaun Rex as po lascher guster da tschaina, insel mieu pulaster cun bunas spezchas ed ervinas ed aint cun tuot aint il fuornin.

A las och la saira, in chadafö savura que dal dianzer bain, pigli our il pulaster our dal fuornin e’l mang cun   tagliadinas ed üna buna sosa. Zieva ch’eau d’he rumieu tuot, vegni in mia chambra e’m lasch cruder sün mieu let.

Quist d’eira darcho ün da quels dis per gnir nar cun quista glieud satanica chi’t secca tuottadi! Pensand però al gustin in buocha da mieu pulaster squisit am pera tuottüna dad avair passanto ün di da nar!


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch



Funtauna: Lia Rumantscha

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Claudia Franziskus (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –  Hast eir tü fingia üna jada cumbattü cunter Ia mort? Tuot tias forzas sun svanidas e tü laivast dar sü, ma our dad ün motiv hast cumbattü  inavant?


Caneras d'apparats, odur da te nair, persunas agitadas chi van pel piertan sü e gio fond üna caneratscha.  L'odur sgrischusa am va sü pel nas ed eu stun mal sco ün chan. Eu n'ha üna temma ch'ingün nu's sa metter avant, üna temma da stuvair bandunar in pac temp quist muond ed usche laschar inavo a mia chara famiglia, meis meglders collegs ed a meis giat Lili. Be sch'eu pens vi da quel mumaint, s'implischan  meis ögls cun grandas larmas, chi cullan lura gio da mias massellas. Mai nu m'haja occupà culla mort, quant preziusa cha la vita es e chi's sto giodair mincha singul di sco schi füss l'ultim. Ma quai am vegn consciaint pür uossa, cur chi'm pertocca eir svessa. Quel zichin spranza  ch'eu vaiva amo es svanida dal tuot ed eu sun simplamaing be amo qua. Lönch avuonda n'haja spettà sül di cha mia vita es salvada e ch'eu pass darcheu passantar bellas uras cun mias collegas. Ma tuot Ia spranza  es invana. Uossa saja cha mia vita es finida.

I clocca sün porta e sar meidi Christian aintra in mia stanza. "S-chüsai il disturbi, ma eu stuvess tour ad Aline cun mai. No stuvain far üna radiografia dal gnirom per verer chi nu saja gnü plü mal. In ün quard d'ura es ella darcheu pro vo." Mia mamma da be ün tschögn ed eu vegn stumplada  dad ün'agüdonta  our da mia chombra.

"Perche am faivat tanta spranza sch'eu sa precis cha mia vita es finida in pac temp?", as doda a sbragir ad ün hom giuven our da la stanza nomer 8. La sour d'amalats til prova da quietar ma l'hom dvainta be amo plü nar. "Daspö ün mez on improvan Els da las tuottas, ma i nu güda tuot nüglia. Eu sun giuven, vess amo tuot mia vita davant mai..."- "...e precis pervi da quai nu daina mai sü la spranza!", interrumpa la sour d'amalats.

"Craj'La uossa pel vaira ch'eu passainta meis ultims dis aint in quist ospidal da merda? Eu d'eira lönch avuonda quia!"

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Andri nu riva gnanca da finir sia frasa chi cumainza in ün dandet ad üerlar ün apparat inclur aint in üna stanza. Üna pruna persunas cuorran vi dal piertan fand üna canera tremenda. Ün sigl e fingià es Andri our da Iet per ir a verer che chi'd es capità. EI doda be amo a dir"... sch'ella nu survain subit ün organ schi nu pudaina garantir  per nüglia..."

Cur ch'Andri doda quai ha'l fadia da restar in pè e's pozza subit cunter Ia porta. Ad el van subit üna pruna impissamaints tras il cheu. Co füss quai scha precis eu pudess salvar a quista persuna Ia vita? Che capitessa cun mai? Gess quai insomma?

Ma avant co ch'el es bun da realisar tuot, e'l gnü sdasdà our da seis impissamaints dad üna sour, chi til tegna cun tuotta forza e chi disch cun vusch energica: "Sar Viletta? Doda'L a mai? Che Til vegna be adimmaint da stachar l'infusiun e da bandunar Sia stanza?"

Andri vegn da temp in temp adüna plü debel. Ad el vegnan adimmaint tuot las bellas uras ch'el ha pudü passantar cun Aline, pudü brattar oura impissamaints bels e da quels trists. Ella vaiva adüna incletta per el e tuots duos savaivan che chi voul dir, da stuvair spettar sülla mort.

Cur ch'eu am sdruagl es tuot Ia cuntrada tuorbla. Üna persuna guarda per mai aint ed eu nu tilla cugnuosch. Eu craj ch'ella discuorra cun mai, ma eu nun incleg che ch'ella am voul dir. Da discuorrer nu suna buna, be meis lefs as movaintan ün pà. "Sar Christian, ch'El vegna subit. Eu craj ch'ella sdruaglia", sbragia mia mamma tuot confusa ed ella tocca be lomin mia massella cotschna. II meidi am vain adüna plü dastrusch  e cun vusch quietta dumonda'l, sch'eu inclegia ad el. Uossa improuva amo üna jada sch'eu rivess da dir almain be ün "hai", per chi sapchan cha cun mai vaja bain ed i para chi m'han inclet, perquai ch'eu vez co ch'üna larma cula gio pella massella da mia mamma. Ella tegna clos a bap ed our da spür surleivg da'la ün pitschen suspür ed ün rierin s'avicina in sia fatscha plain larmas. "Aline, tü est salvada", doda a dir a mamma, chi vegn adüna plü dastrusch  a mai fin cha'ls lefs toccan meis frunt. "Che esa capità cun mai?", dumond'eu a mamma ed avant co ch'ella am po respuonder, m'indurmainza subit darcheu.

Davo duos uras, ch'eu n'ha pudü durmir, sdaisda darcheu  e vez a mamma dasper  mai ch'ella dorma clos e bain sülla sopcha malcumadaivla  e dürra. Uossa savessa schon jent che chi'd es vairamaing capità cun mai ed our da spür buonder  clocc'eu a mamma sül schnuogl. Quella as sculozza e fa ün sigl sü da la sopcha. "Ma che at vegn adimmaint da far trar a mai ün tal sigl?", dumond'la tuot nervusa e tira svelt e ferm il flà. Eu respuond da quai chappa, ch'eu laiva uossa tantüna savair che chi saja varamaing capità cun mai. "Guarda quia. Scha tü legiast quista charta schi survainst tuot las respostas sün tias dumondas", ed avant co ch'eu poss dir alch, va mia mamma our da porta ed eu rest inavo tuot suletta in mia stanza.

Uossa nu possa plü spettar e riv sü la busta. Eu cumainz a leger:

 

Chara Aline

Daspö il prüm di ch'eu at n'ha vis nu'm est plü ida our dal cheu. Mincha jada cur ch'eu inscuntraiva a tai vaiva ün rier in fatscha, eir sch'eu vess pudü cridar. Tras tai n'haja badà chi's sto acceptar la vita co ch'ella es e da pensar in trists mumaint vi da las bellas algordanzas, eir scha quai nu d'eira adüna usche simpel. Cur ch'eu n'ha dudi cha tü est per murir e cha tü douvrast urgiaintamaing ün organ nu daiva per mai ingün'otra soluziun sco da güdar a tai.

Chara Aline
Cun quists pleds lessa tour cumgià da tai... üna part da mai viva adüna inavant in tai.

Andri



Funtauna: Lia Rumantscha

Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Da Milena Hug (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) –

Quista bunura pera tuot ün pô oter cu uschigliö. Mamma nu porta sieu mantel da bagn blov cler, ma üna blusa cur ch'ella am sdasda. Insomma es que auncha bger memma bod e mias chammas sun auncha tramurtidas, cur ch'eau riv in chadafö per culazchun. La glüsch da la lampa sur la maisa am orvainta. Eau suosd, ma ils oters peran dad esser fits scu mê, schi dafatta ün pô agitos.

Mamma am tira aint las chotschas da dumengia ed ün pullover nouv. Il bel sach da scoula culs aviuns in tuottas culuors ch'eau d'he clappo da pin Dumeng sto pront davaunt porta. Eau il met süllas arains e cun banduner la chesa am fo mamma ster davaunt la paraid alva davaunt porta e bap fo püssas fotografias. Que am plescha fich. Il flash am fo rier. Cu ch’el sbrinzla! Mamma e bap surrian tuot superbis.

Mamma piglia l'auto our da garascha e zieva esser ieus üna pezza passainsa tres la via da l'hom cullas coccas. Già da dalöntsch cugnuoschi sia chesa. L'inscripziun sülla tevla cul homenin, chi stenda oura la laungia, disch "logoped", que seja, eir sch'eau nu’l riv da ler da cò davent. "logo" significha "pled" in grec vegl e "pedia" sto per "scolaziun". Ün logoped es dimena ün treneder da la lingua. Quist d'heja imprais cur ch'eau d'he guardo zieva il pled aint il dicziunari our da la curuna da cudeschs illa staunza da lavur da bap. Il dicziunari es mieu cudesch predilet. Tuot es reguler e fabricho sü tenor ün sistem logic. Ma a mamma nu plescha que, sch'eau il leg ed ella am do per la peja ün cudesch cun purtrets ed istorgias ch'eau nun incleg. Ella disch, cha que saja pü adatto per mia eted.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!


Finelmaing ans fermainsa davaunt üna granda chesa grischa cun uschöls cotschens. Nus entrains. Que ho bgera glieud, bgers iffaunts. Il battibuogl am fo temma ed eau tegn pü ferm il maun da mamma. Zieva avair spetto ün mumaint in üna part pü quieta d'ün corridur, entrainsa culs oters in üna staunza granda. Vi da la paraid davauntvart es fixo ün grand rectangul tuot nair, glisch e net. Mincha iffaunt clappa ün'egna maisa e tuots dvaintan quiets ed eir eau am calm plaunet. Eau m'allegr da pudair druver las culuors our da mieu etui chi'd es, scu'l sach, orno cun numerus aviuns. Ma la chosa la pü bella es l'urari. Ils oters nun haun niauncha guardo il fögl, ma eau sun fascino da quella tabella, chi stipulescha sül minut precis che chi vain fat cura.

Il desaster cumainza cur cha'l tun sgrischaivel da la brunzina chi annunzcha la posa am s-charpa bod las uraglias. In panica am volvi per am salver tar mamma, ma ella es sparida, sainza ch'eau vaiva bado. Tuots cumainzan a baderler, rir e sbragir ün traunter l'oter. In ün dandet staune sü, cuorran e saglian our da porta. Eir eau vegn stumplo adüna inavaunt fin sün plazza da scoula. La fuolla as sparpaglia, ma intuorn mieu pet es que aunch'adüna tuot stret, eau fladag e mieu cour batta que ch'el po.

Eau am zop sülla tuor da rampcher e tegn serro mieus uraglias. Glieud prouva da'm persvader da gnir giò. Ma eau ser be ils ögls ed ils evr pür darcho cur cha mamma rampcha sü tar me cun ün cho cotschen, larmas i'ls ögls e repettind ils pleds: "Perche nu poust almain üna vouta at cumporter normel! Üna vouta!" Eau am lasch strer giò dal plateau, mamma as s-chüsa auncha multiplas voutas tar la magistra. Bap ans spetta sül parkegi.

Pür i'l auto laschi plaunet schglischer ils mauns davent da las uraglias. Il motor, chi marmuogna bass e reguler, am calma svelt darcho. Bap manascha, mamma tschainta daspera e crida. Eau nun incleg che chi discuorran. Cò e lo odi pleds cuntschaints. -"...as cumporter normelmaing..."-. Zieva darcho be il brum-brum dal motor. -"...different..."-, mamma chi scuffuonda -"...pü difficil..."- e l'auto chi pera da der resposta cun ün suspir pü dad ot, cur cha nus surpassains l'ur dal marchapè. Uossa stainsa salda davaunt chesa e cò è'l darcho, quist pled, ch'els dian adüna be suot vusch, scu schi füss ün misteri: "Impedieu". Mamma as metta darcho a crider pü ferm e bap la charezza la spedla. Eau nu di ünguotta. Tuotta saira nu dischi pü pled. In let, zieva tschaina, am plescha la s-chürdüna da mia chambra, inua ch'eau cugnuosch mincha angul. Tuot es quiet e scu adüna.

Funtauna: Lia Rumantscha

 

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…



Da Donata Ernst (Victura Plima d'Aur/Pledpierla) -

Puspei inagada ina notg che negin saveva durmir. L'entira notg ha ins mo udiu la tuis da Chioma ed ils pass da mumma. Mia sora ei fetg malsauna e tuoscha adina saung. Nus stein a Kenia (Africa) e havens buca raps per il meidi. Il bap ei fugius ed ussa essan nus pauper vidlunder. Nus tuts savein che ei va buca pli ditg, ils dacos dis da Chioma ein vegni. Baud la daman splunta enzatgi vid nossa porta. Jeu level ed arvel. In um stat avon mei cun entamaun ina brev per Chioma stat scret. Jeu sperel ch'igl ei ina buna novitad. Chioma ha bugen brevs ed arva ella spertamein. Ina massa bustabs ein sin il fegl. Negin da nus sa leger! Spert cuorel jeu tier nos vischins, els san leger. Suenter ch'jeu hai supplicau els da vegnir vi e leger la brev teidlan tuts cun grond interess. Ella brev stat:

Preziada Chioma!

Nus havein intervegniu che Vus essas fetg malsauna, in medicament encunter dat ei peplorablamein buc. Mo nus essan in'organisaziun che fa enzatgei cun affons malsauns. 1 di ostgas ti Chioma viver en tes siemis. Ti sas veser stars, marcaus, animals, auters affons…L'organisaziun vegn persunalmain sperasvi! L'organisaziun: KKih

Tuts selegran per Chioma, ella il pli fetg. Il proxim di arriva. Puspei scalina ei baud. In um stat avon la porta. El vesa ora aschi cars ed el damonda sche Chioma stetti cheu. Jeu clomel Chioma ed ella cuora tier mei e lu ha ella aunc detg adia a nus, forsa ei quei la pli davosa gada che jeu vesal ella! Ella ei inda, eu dun il plaid a mia sora. Jeu, Chioma sun tresta dad ir naven, forsa sundel jeu gie morta. Jeu astgel denton buca petertgar vrida quei schiglioc gaudel jeu buca il di. Igl um porta mei el auto dall'organisaziun. El ei interessaus vid quei che jeu less far oz. La damaun ei igl Europapark vidlunder, suenter 5 onns eis ei finalmein in di che jeu sai haver plascher! Il meglder ei denton che jeu vesel autras mattatschas ch'ein era malsaunas e nus vegnin sco amitgas. Ina ch'jeu hai empriu d'enconuscher ha num Luna. Ella ha canzer ed ha si ina perucca, mo ella ei u cara! Pli tard giaveschel jeu ami da sgular cun Luna. Ed ei va! Nus vegnin ligai cun ina tschenta vid il venter, ils peis e vid ils mauns. Juhuiii!!! Jeu sgolel aschi datier dil plaun e sdremel il pastg.

Wow. Quei ei aschi bi! Il di vegn gleiti ad ir a fin, perquei dat ei ina party e tuts saultan ed han legher oh els aulzan e portan mei. Ei fa guezcas. La sera mein nus tuts a letg. Jau vegnel tut staungla e sedurmentel. Avon mei ei ina scala dad our. Jeu mon treis scalems ensi e leu ei ina porta. Jeu avrel quella. Ina entira mar da neblas da tuttas colurs sgolan avon mei. Jeu sesal sin ina. Igl ei aschi lom. Plaunet sgola la nebla sin ina sesla da neblas. Jeu mon ensi ed avon mei stat enzatgi e di

"Bainvegni el paradis!"

Text: Donata Ernst

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

  • La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    La columna - Uorden in chasa – uorden ill‘orma?
    Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi…
  • La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    La columna - Sch’üsanzas svaglian algordanzas
    Da Fadrina Hofmann - Üsanzas fan oura üna buna part da l’identità d’ün cumün. Pür uossa sco mamma bada ch’üsanzas fan…
  • Da cullis e cullas
    Da cullis e cullas
    Da Dominique Dosch - Igls cullis sglischan segl palpieri. Figls sgrignan sgulatschond. Cartas da students igls tradeschan lour code. Igl…
  • Viver la fascinaziun
    Viver la fascinaziun
    Da Flavia Hobi - Mei fascineschan persunas che sefascineschan per enzatgei. Buc perquei che jeu savess buc sefascinar per il mund (eba…

Martgà online:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


Go to top