Danunder vegn il cranz d’advent?

Da Flavia Hobi (Giuru) -
Ch’il chalender d’advent gida dad embellir – cunzunt als uffants – ils dis fin Nadal n’è betg nunenconuschent. L’emprim chalender d’advent è naschì l’onn 1908 en Germania, concretamain a Minca. Quai grazia al litograf Gerhard Lang tras animar ils uffants da tagliar or 24 maletgs per lura tatgar si quels. Pir dapi ils onns 50 datti ils chalenders d’advent uschè sco nus enconuschain els, cun portas e dultscharias ch’èn tar in u l’auter forsa pli spert davent che quai che la festa da Nadal è qua.

Sper ils chalenders d’advent datti era anc insatge auter per dumbrar ils dis fin Nadal. Mintg’onn fa i surstar quant bels cranz d’advent che vegnan creads - jau sezza hai ni la pazienzia ni il talent da far quai. Oriundamain ha il cranz d’advent sias ragischs el onn 1839, quai pervia dal teolog e pedagog Johann Hinrich Wichern. Dapi 1833 ha el manà la chasa cun il num „Das Rauhe Haus“, ina fundaziun per uffants socialmain disfavurisads. Per scursanir als uffants il temp fin Nadal aveva Wichern in’idea. El ha prendì ina roda da lain e creà igl emprim cranz d’advent cun 19 chandailas pitschnas da colur cotschna per ils lavurdis e 4 grondas chandailas alvas per las dumengias.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Daspö il 1925 in famiglia
    Daspö il 1925 in famiglia
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 866 31 43
    Tel: 081 866 31 43
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 92 60
    Tel. 081 864 92 60
  • Tel: 081 864 10 00
    Tel: 081 864 10 00
  • planisar + survigilar - niev + sanaziuns Tel. 081 920 10 55
    planisar + survigilar - niev + sanaziuns Tel. 081 920 10 55
  • Stradun 401, 7550 Scuol
    Stradun 401, 7550 Scuol


Pli tard ha Johann Hinrich Wichern quai lura fatg sin in rintg da lain, il qual ch’el ha onns suenter anc ornà cun daschs. Il verd dals daschs stat sper la vita era per speranza. En bleras culturas vala il cranz sco simbol da victoria e cun il cranz – u eba la victoria – sa mussa era la glisch, represchentada tras las chandailas. „Das Rauhe Haus“ che porscha tgira e furmaziun per carstgauns en ed enturn Hamburg exista per cas anc oz, e là vegn era celebrà il temp fin Nadal cun il cranz d’advent original sco da ses inventader (www.rauheshaus.de).

E sche la 4. chandaila brischa stuess lura era bainbaud arrivar il bambin – tut tenor il pled latin „adventus“ u per rumantsch „arrivada“.

Text : F. Hobi, GiuRu
Fotografia: www.pixabay.com


Suonda LATABLA!



Forsa er insatge per Vus:

Dar ina nota a questa contribuziun
(1 vuschs)
GiuRu

La GiuRu (Giu­ven­te­tgna Ru­man­tscha) em­pro­va da pro­mo­ver con­tacts tran­ter la giu­­ven­­te­tg­na da las tschintg dif­­fe­ren­tas re­giuns ru­­man­­tschas e da la bas­sa. Ella por­scha a giuv­nas Ru­­man­­tschas e giu­vens Ru­­man­tschs raps, com­­mu­n­i­ca­­ziun ed agid per la re­a­li­­sa­­ziun d’in pro­ject cul­tu­ral ru­mantsch. La GiuRu è uniun af­­fi­li­ada a la Lia Ru­­man­­tscha e po tra­­met­­ter qua­ter de­le­gads a las ra­­du­­nan­­zas ge­ne­ra­las. En­tant che la GiuRu fi­­gu­­re­­scha sco uniun te­­tga­la per las uniuns da giu­­ven­­te­tgna lo­ca­las, è la YEN la uniun te­tga­la da las mi­­no­­ri­­tads lin­­gui­s­ti­­cas da l’Eu­ro­pa.

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

La columna - schmaladi nom da bellezza

17 d'october 2016

Dad Fadrina Hofmann -  Avair ün nom ester nun es uschè simpel in Svizra. Gnanca in Engiadina. Gnanca sch’el tuna melodius. Il bap da meis uffants deriva da Havanna ed el porta...

Romontsch alla «libraria viva» a Turitg

18 da mars 2017

Dad Uolf Candrian (Giuru) - Sco cudisch cul tetel «Der Rätoromane» e mi’autobiografia aunc buca realisada sut bratsch, ni meglier getg el tgau, sun jeu ius gliendisgis suenter la davosa...

Hommage al teater sün via

10 d'october 2016

Dad Anna Mengiardi - Set acturas ed acturs, ün bussin, 30 preschantaziuns sün 29 plazzas cun circa 2501 visitaduors in 12 chantuns e quatter linguas düront duos mais. Quai es...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

Cult corporal sco nova religiun

24 da settember 2016

Da Rest Giacun Dermont - La religiun da noss temp è la moda. Ella dictescha co che l’uman ha da’s cuntegnair, tge ch’el traffica en ses temp liber e perfin...

La columna - sex sells

23 da mars 2017

Da Fadrina Hofmann - Sex, acts criminals e catastrofas - quai sun ils temas chi’s vendan statisticamaing il plü bain in gazetta. Schi’s lavura davent da l’Engiadina dvainta plü difficil...

La columna - Est tü eir Snapchat-Twitter-Facebook?

18 da november 2016

Da Fadrina Hofmann - In meis manster stuvess eu cugnuoscher tuot las medias socialas importantas chi dà. Mo daplü co Facebook nu rabla propi nan. Per furtüna n’haja uffants chi san declerar tuot....

"Auso" e la bomba nudritiva

15 da settember 2016

Da Bettina Vital - Irritaziuns linguisticas e scuvertas culinaricas da la chapitala. A Berna sur mezdi in ün take-away da salatas. La vaidrina, üna bella paletta stachida da vitamis, guarda...

SIN IL MARTGÀ:

Lains decorativsLains decorativs
20-09-2017 17:44:30Ideas / regals 9.00 CHF
Plümatschins da dschemberPlümatschins da dschember
20-09-2017 17:28:36Ideas / regals 19.00 CHF
Go to top