Il Chor mischedau Rueun-Siat presenta in musical da Gion Tschuor

Il Chor mischedau Rueun-Siat presenta in musical da Gion Tschuor

Il musical «Adia Surselva – hello New York !» tracta il temps modern dall’emigraziun da Svizzers, Grischuns, Sursilvans en l’America ni vi sur mar. L’emigraziun suenter la Secunda Uiara mundiala ei pil pli buc succedida ord raschuns economicas mobein surtut persunalas. Cunzun glieud giuvna leva veser e viver en la tiara nua che tut era pusseivel, nua che la libertad era senza cunfins, nua che las schanzas havevan negins cunfins.

Il musical «Adia Surselva – hello New York !» tracta era en fuorma da fragments filmics, da parts da video e giugadas l’historia dalla emigraziun dils «nos» el Niev Continent, quei dapi l’entschatta da quella ils onns 1807. La pli gronda unda da Svizzers e Grischuns sur mar ei succedida el decenni da 1881 – 1890. Buc meins che 90‘000 cumpatriots ein navigai muort munconza da lavur e paupradad en quei decenni sur mar. Gl’emprem mo singuls, suenter ils 1850 entiras famiglias, quei grazia al scomi dils bastiments a tenda tier quels a vapur.

El center dil musical «Adia Surselva – hello New York» stattan Nuscha e Toni. Els ein parti 1955 da casa per serender a Le Havre nua ch’els ein s’embarcai. Quei independentamein in da l’auter. La traversada digl Ocean atlantic cuzzava lu pli u meins duas jamnas. Nuscha, la giuvna da Rueun, ha giu sco destinaziun New York. Toni in fravi d’aur da Sagogn ch’era serendius a S. Gagl era sedecidius pil Canada, pli precisamein per la regiun da Vancouver.

 Viadis liungs cul bastiment

Per Svizzers e tonpli per Grischuns muntava ina tala scoperta ils onns 1955 in pass extrem. Il mund era aunc fetg gronds. Mo il viadi dalla Surselva tochen alla mar el vest dalla Frontscha cuzzava treis tochen tschun gis. Viadis liungs cul bastiment eran fetg cars, sgular cun aviun – per glieud buc detg beinstonta – buc pagabel. In viadi per l’America fuva da lezzas uras in pass fetg definitivs. Ins saveva lu buc semplamein turnar. Ins saveva era buc traso telefonar. Per l’ina era il telefonar fetg car, per l’autra eran las casas cun telefon els vitgs muntagnards dil Grischun raras. Telefon havevan lu la posta, igl augsegner, la spindrera e l’ustria, forsa aunc il president communal.

Biars ch’ein serendi ell’America ni el Canada han giu fortuna, han fatg carriera, han nezegiau las immensas pusseivladads da sescolar e sesviluppar. Ton Nuscha sco Toni han nezegiau la caschun.

Il musical raquenta da quei enorm spagat ch’els dus han fatg.

Dil vitg Rueun, lu diltuttafatg puril, a New York, nua ch’ei era els onns tschunconta strusch da fugir ord via pervia d’in auto. El raquenta dil schar encrescher, ton dad ina vart digl ocean sco da l’autra. Il musical muossa las temas, fetgas, ils quitaus e panzieris dils da casa per Nuscha ni era per Toni. Mo era l’autra vart vegn presentada: las situaziuns legras ed ils muments da ventira.

Il musical «Adia Surselva – hello New York!» lai reviver biografias impressiunontas. El sebasa ton sin fatgs vivi, sin raquents e documentaziuns -  mo lu era sin in libret, sin parts, constructs litterars che surveschan, che dattan tensiun, che transportan sentiments, che fan ord biografias quellas bialas historias dramaturgicas. L’historia dil musical «Adia Surselva – hello New York !» vegn fortificada, cumpletada ed enramada da cumposiziuns che sustegnan mintgamai l’acziun. Ellas lain denton adina puspei era sentir la mischeida da duas culturas musicalas.  

Presentaziuns
VE 27-10-2017, 20.00   VE 3-11-2017, 20.00
SO 28-10-2017, 20.00    SO 4-11-2017, 20.00
DU 29-10-2017, 15.00   DU 5-11-2017, 15.00
Halla polivalenta Rueun

Prevendita:
naven dils 27 da settember sur web: www.chor-rueunsiat.ch (24 uras sin 24) ni per telefon 081 925 18 10 (gliendisdis-sonda, 19.00-21.00 uras)

Prezi d’entrada: 40.- (carschi), 15.- (affons)
Tribuna per aspectaturs cun plazs numerai!
Restoraziun en tenda sper la halla polivalenta. Bar ed exposiziun historica en halla (2. alzada).
P+R: Naven da S. Clau (Luvratori communal, Cavigelli transports, Auto Friberg)

Text e fotografia: Chor mischedau Rueun-Siat
(Quest text n'è betg vegni sponsorà)


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

Tge è in seminari exact? In exempel...

Tge è in seminari exact? In exempel...

11 da fanadur 2018

Dad Uolf Candrian (President GiuRu) - In’emna vacanzas per mo tschient francs –...

15 minuts cun: Rico Valär

15 minuts cun: Rico Valär

27 da zercladur 2018

Da Corina Gustin - Co es la situaziun dal rumantsch, hoz ed in...


Dar ina nota a questa contribuziun
(0 vuschs)
Corina Gustin

Fundatura ed autura - creschüda sü a Tschlin in Engiadina Bassa. Davo la finischiun da la HTF a Cuoira ha'la lavurà 6 ons i'l marketing pro ün'agentura da viadis. Daspö il 2007 ingaschada sco assistenta pro üna banca.

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

La columna - sex sells

23 da mars 2017

Da Fadrina Hofmann - Sex, acts criminals e catastrofas - quai sun ils temas chi’s vendan statisticamaing il plü bain in gazetta. Schi’s lavura davent da l’Engiadina dvainta plü difficil...

Cult corporal sco nova religiun

24 da settember 2016

Da Rest Giacun Dermont - La religiun da noss temp è la moda. Ella dictescha co che l’uman ha da’s cuntegnair, tge ch’el traffica en ses temp liber e perfin...

Sch’il destin ei casuals – ni la casualitad destin

30 da matg 2018

Dad Annatina Nay - Mintgaton s’imaginel ina creatira che sesa vid ina meisa da lavur. Sin quella meisa ha ei nundumbreivel biars pupials cun notizas e cartas geograficas, forsa in giug...

Go to top