Dad Anina Sgier - 

"Exact tei enquerel jeu!", "Astgel jeu incantar tei per ina buna caussa?"

Jeu sun perschuadida ch'ils biars da vus ein silmeins inagada el decuors da lur veta vegni adressai d'in "dialoger". Mo tgi ei e tgei fa in "dialoger" atgnamein?

In "dialoger" ei ina persuna, che lavura per bien romontsch sco "fundraiser" per ina organisaziun da beneficienzia sco Vier Pfoten, WWF, Amnesty International, etc.. La finamira ei d'anflar novs commembers, e quei sin via, savens alla staziun dil tren ni en loghens nua che bia glieud passa el decuors dil di. Jeu savess prest pretender che la majoritad da vus ch'ei vegnida adressada ha rispundiu enzatgei semegliont al suandont: "jeu hai tuppamein gest negina peda", "negin interess", "miu tren parta gleiti, stoi ir". Forsa haveis vus fatg in grond artg entuorn il "dialoger" per evitar ina confruntaziun ni forsa schizun passai sperasvi senza far stem. Quei ein tut reacziuns quotidianas che jeu hai pertschiert la stad vargada duront miu temps da "dialoger". Mintgaton sa quei esser fetg frustrond, mo da l'auter maun ei il plascher ton pli gronds sch'ina persuna freina tuttenina ed ei prompta per in discuors.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Sche quei succeda vala ei d'attentar la persuna alla problematica e da perschuader quella persuna da daventar nova commbembra ni niev commember dall'organisaziun. Quei sa gartegiar, savens ei il success denton plitost restrenschius.
Per succeder sto la tenuta d'in "dialoger" exnum cumprender fetg bia optimissen, plascher e bia resilienza. Aschispert ch'ins resenta stauncladad e pauc energia ei la probabladad d'anflar novs commembers pintga. Consequentamein semotivescha il team da "dialogers" in l'auter duront igl entir di per mantener la buna energia.
In entir di sin via, e quei da tutta aura, sa esser fetg liung e stentus, cunzun sche certa glieud ei buc exnum fetg curteseivla. Mo ei dat era scuntradas fetg interessantas e divertentas. Ins vegn en discuros cun ina fetg vasta paletta da persunalitads, seigi quei cun glieud giuvna ni glieud pli attempada, dunna ni um, glieud fetg beinstonta ni glieud al minimum d'existenza. Quei ei in factur che fa la lavur da "dialoger" zun fascinonta.

Era saver luvrar mintga di en in auter liug dalla Svizra tudestga ei enzatgei che jeu hai gudiu. Ils "dialogers" midan mintga di lur plaz da lavur, aschia ch'ins sa la damaun buc adina nua exact ch'ins vegn a luvrar. Plinavon san ins era mai tgei che spetga ins, cunquei ch'ins sa buca con bia glieud ch'ei vegn ad haver en quei liug.
Il temps che jeu hai passentau sco "dialoger" ha purtau diversas investas, novas experienzas e naturalmein hai jeu era empriu fetg bia. All'entschatta hai jeu giu in curious sentiment da semplamein adressar glieud jastra sin via, mo ins surmunta spert l'atgna retenientscha ed ei daventa enzatgei tut usitau. Vinavon hai jeu observau, che glieud cun mieds finanzials plitost limitai ein savens stai ton pli beinvulents e prompts da sustener l'organisaziun che glieud pli beinstonta. Mo era mia conluvrera ha giu raschun cun pretender che la lavur da "dialoger" seigi "l' universitad dalla via", cunquei ch'ins emprenda propi fetg bia.

Tgisà, forsa prendeis la proxima gada che vus vegnis adressai d'in "dialoger" cuort peda per in cuort discours enstagl da passar vinavon. Vus vegnis nuota magliai!

Text e fotografia: Anina Sgier, GiuRu

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Fadrina Hofmann -  Rumir sü es pro no in famiglia ün tema omnipreschaint. Eu nu pretend ün dachasa steril chi guarda oura sco aint il catalog. Mo minchatant vessa gronda vöglia da tour ün grond sach d‘immundizchas e rumir sü üna jada da schnuz. Eu sun ida per agüd professiunal – e n‘ha fat naufragi da maniera spectaculara. 


Marie Kondo ha nom quista duonna giapunaisa chi‘d es dvantada l‘experta internaziunala per rumir sü. Sia metoda ha dafatta ün nom: „magic cleaning“. Quai tuna propi bler plü attractiv co „eliminar il puf in chasa“. Da mi‘età es Marie Kondo e seis cudesch – ün manifest pel uorden - es splachà  sün plazza 1 da la glista da bestsellers da la New York Times. Quai demuossa: Il dischuorden es ün tema chi occupa a l‘umanità. Almain a l‘umanità chi viva in surabundanza. Mo co funcziuna il principi da Marie Kondo? Fich simpel: Tgnair be amo quellas robas chi fan propi plaschair. Il rest, e quai es para bundant duos terz da quai cha no possedain, as dessa far svanir.

„Quai douvra amo!“
Tuna grondius. Davant meis ögl intern vezza fingià che vöd e rumi sü cha noss‘abitaziun sarà davo la gronda rumida tenor Marie Kondo. Eu m‘imagin ils sentimaint da deliberaziun e satisfacziun. M‘allegr da pudair ir tras l‘abitaziun cul tschüchapuolvra sainza stuvair far slalom – e‘m dumond i‘l istess mumaint scha Lego va suot „fa plaschair“ o na. A meis figl fa Lego plaschair, a mai na. Che vaglia daplü? Quista dumonda metta il prüm üna jada da la vart e cumainz culla büschmainta. L‘experta racumonda da rumir sü tenor categorias e na tenor stanzas. Eu cumainz cun mia s-chaffa da büschmainta. Il prüm vaja tip top. Quai ch‘eu nun ha trat aint tschinch ons na plü va aint il sach. Mo fingià davo paca pezza suna indecisa. Forsa cha quista jeans chi staiva a mai uschè bain va listess darcheu x-üna jada? Eu esitesch. Meis argumaint: Scha la jeans vess dad ir ün di darcheu, lura n‘haja plaschair da quista chotscha. Dimena: tgnair. Ch‘ella nu fa pel mumaint plaschair sbandischa simplamaing da meis impissamaints. Ed uschea vaja inavant ed a la fin n‘haja listess be ün pitschen mantun da büschmainta aint il sach. Amo plü mal esa pro la rumida da la büschmainta dals uffants. Bod pro mincha toc haja nom: „Quai douvra amo!“ Dafatta da tscherta büschmainta massa pitschna nu‘s san meis mat e mia matta separar. „Quel n‘haja però uschè jent“. „Quel ha nona manà da l‘Australia“. Grrr. 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Impussibel dad eliminar cudeschs
Basta, schi cuntinuain culla curuna da cudeschs. Grond sbagl. Marie Kondo, co diavel as poja be rumir sü üna curuna da cudeschs? Cler, la gronda part dals cudeschs nu legia üna seguonda jada, mo dar davent ün cudesch ch‘eu n‘ha let jent o ün da quists bels exemplars liats – impussibel. Eu passaint paca pezza davant la curuna da cudeschs. Il mantun da quels exemplars chi vegnan manats in biblioteca nu‘s poja gnanca nomnar „mantunin“. I sun trais tas-chabels ch‘eu n‘ha survgni dad inchün chi nu cugnuoscha meis gust litterar. Illas stanzas d‘uffants vaja sumgliaint: „Quel nun haja amo let afin“. „Quel n‘haja massa jent“. „Quel lessa forsa leger amo üna jada“. Oje. Ed uschea vaja inavant culs gös cha no nu giovain plü, cullas mangiativas chi sun fingià bler massa lönch in chaminada, culs dvds cha ningün nu guarda plü daspö chi dà Netflix e culs discs cumpacts cha ningün nu taidla daspö chi dà musica sur internet. Be pro las gazettas suna consequainta e cun gronda baja metta tuottas pro‘l palperi vegl – dafatta quellas cun aint artichels ch‘eu laiva tantüna „pel mort e fin“ amo leger „cur ch‘eu n‘ha üna jada temp“. Ün o tschel plunderin dals uffants eliminescha eir pensond ch‘els nu badan cur ch‘els tuornan da scoula. Che naïva ch‘eu sun. „Mammaaaa!“

Ingüna pasch interna
Il facit da meis experimaint: Eu vess gnü occasiun da gnir liber duos terz da mia chasada. Eu vess pudü rumir sü i‘l medem mumaint mi‘orma culla metoda da Marie Kondo. Quai es nempe sia teoria: uorden in chasa correspuonda ad uorden ill‘orma. Mo oramai nun haja la fermezza da realisar mia pasch interna. O forsa n‘haja simplamaing massa bler plaschair vi da tuot quellas bellas robas in mi‘abitaziun? Furtünada ch‘eu sun. Eu pensarà vi da mia furtüna tschella jada ch‘eu blastem cha‘ls uffants han darcheu laschà inavo ün puf in stüva, in chadafö, in lur stanzas… Ed uossa vegna a rumir sü meis pult.

Text e fotografia: F. Hofmann, Scuol 


*In "La columna" descriva Fadrina Hofmann mincha mais quai chi occuppa e movainta ad üna schurnalista e mamma in Engiadina.


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:

Pendenzas

Dad Annatina Nay -
Ei dat tontas caussas ch'ein pendentas e ch'ins stuess atgnamein far, mo savens han ins insumma negina motivaziun. Las pendenzas accumpognan ins dis en e dis ora – fan mal il venter, lain buca ruaus, entochen ch'ins pren l'iniziativa ed entscheiva a luvrar giu ellas. Mo adina va quei buca aschi tgunsch. Tgei cletg ch'ei dat divers trics.

Ellas schain cheu avon mei, sin meisa. Ellas schain a mi sil magun – per propi, mias pendenzas! Admonend e pitgiv miran ellas sin mei, cun tun da reproscha malemperneivel cloman ellas: „Cura has ti atgnamein el senn da far a fin tia lavur? Ha?“ „Jeu sai, jeu sai!“, clomel jeu plein tema. Jeu vegnel nervusa e siuel. Gia daditg vess jeu da luvrar giu il mantun che daventa adina pli e pli aults – cun far nuot, semplamein aschia, da di tier di, automaticamein. Strusch ch'jeu hai luvrau giu ina pendenza, anflel sil mantun duas novas, in semultiplicar exponenzial. Las pendenzas accumpognan mei trasora. Ellas fan mal il tgau a mi. Sco sperts seschluetan ellas sper mei vi e fan endamen ch'ei fuss buc d'ir en sortida, ni a beiber caffè, ni a far bogn.

Na!

Ei fuss bein da star a casa e pagar en quens, scriver brevs, far a fin lavurs. Ei fuss da schubergiar la habitaziun, ni da finalmein purtar anavos las stivlas da gumma alla vischina visavis! Ei fuss da metter naven il dress da skis, ei fuss da telefonar al dentist e far giu in termin, ni da cumprar tenta pil squitschader, ni puorla da lavar resti!

Gl'emprem la lavur e suenter viver dolce vita!

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81


Gl'ei buc ch'jeu vuless buc – gl'ei era buca ch'jeu emblidass, igl ei semplamein aschia ch'ei dat tontas caussas ch'ein bia pli interessantas! Mintgaton, en scarts muments damognel tonaton miu frein intern e semotiveschel. Tenor il motto: gl'emprem la lavur e suenter viver dolce vita. Jeu semettel alla lavur, sc'ina narra, sc'ina furmicla – lavurel giu toc per toc, fegl per fegl – rubas e strubas, entochen che tut ei en uorden. Jeu patratgel buc vid damaun e buc vid il mantun che vegn puspei a crescher e far mal il venter a mi. Jeu patratgel mo vid il glatsch da vaniglia cun puaunas cauldas ch'jeu vegnel a magliar sco pagaglia per mia lavur fatga e vid il niev t-shirt ch'jeu vegnel finalmein a cumprar cun buna cunsczienzia – quei tut hai jeu bein meritau, suenter tonta lavur!


Fotografia: absfreepic.com (CC0)
Text: A. Nay, Turitg
Emprima publicaziun sin latabla.ch: 13 d'avust 2016

Suonda LATABLA!

 

 

 

Da Bettina Vital - Esa amo ün pa bod per discuorrer da la bos-cha in flur? Ün sibelin fraid ha boffà il mais schner tras cità, saja quai sper la Limmat o pro l’Aare. Impussibel dad ir our il liber sainza chapütscha e manetschas. Perquai am s-choda i’l tren tanter ün flüm e tschel i’l muond dals cudeschs. E quel am offra güsta tschireschers in flur, ün snack dutsch exotic e’m lascha dar ün sigl in pajais lontans chi savuran da prümavaira: I’l Giapun.

Sentaro, ün hom intuorn ils quaranta, fa ir ün bistro da dorayakis pac davent d’ün bel tschirescher fluraint inclur illa cità da Tokio. Ün „dorayaki“ es ün snack dutsch chi consista da duos pitschnas omlettas tgnüdas insembel d’üna pasta dutscha da faschöla cotschna. El guarda oura sco ün hamburger plat ed es üna sort berliner da l’ost.

Cliantella nun ha’l terribelmaing blera e sia motivaziun da lavurar es plütost mediocra. I’s pudess dir ch’el nun es quel tip d’uman chi s’allegra mincha bunura da viver la vita ch’el viva. Quai, fin ch’ün bel di sta Tokue suot il tschirescher e til observa. Co ch’el prepara la pasta per far omlettas, la buoglia cotschna per tillas implir e tandscha sur la maisa ils dorayakis a las pêr scolaras chi passan regularmaing davo scoula. Üna da quellas vain giovar üna rolla speciala in guist’istorgia. Girar gira pac e nüglia.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Tokue, üna duonnetta aint pels ottanta, ha ün’ögliada sabgiainta chi straglüscha drizzond seis ögl sül vendader da dorayakis. Ella sta cun tuots duos peis sün terra, eir sch’ün da seis ögls es plü ot co tschel e sia bocca ün pa torta. Ils mans zoppaint’la plü jent. Ün bel di as ris-ch’la via. Ch’ella vess gnü jent la plazza ch’el haja scrit oura, disch’la muossond sül fögl chi penda vi da la fanestra. Cun la reacziun stutta e retgnüda da Sentaro vaiv’la fingià fat quint. Che chi saja capità cun seis mans, dumonda Sentaro. Üna greiva malatia da giuvna.

„Fa El svess la pasta cotschna per Seis dorayakis“, dumonda Tokue.
„Perche, nun è’la buna?“
„Na güsta speciala... i manca la premura e quai as gusta“, respuonda sinceramaing la veglietta. „Gnanc’uschè simpel da rablar nan quai“.
„E co diavel voul Ella savair quai?“
„Eu tilla fetsch daspö 50 ons“.

Cun quists pleds e cun üna muostra da seis savair, ch’ella maina il prossem di per laschar insajar a Sentaro, es Tokue buna da til persvader. Da quinderinvia muossa Tokue co chi’s couscha la faschöla güst sül punct per ch’ella nu schloppa, co chi’d es da tilla zavrar e dovrar be la megldra qualità, co chi nun es mai rafüdar da masdar planin e cun premura e co chi’s taidla quai ch’ella ha da dir. Chi? La faschöla! Tokue taidla a tuot las chosas. Ella es persvasa cha tuot las chosas hajan lura aigna lingua, per exaimpel il vent o la glüna, e chi’s stopcha be tadlar bain avuonda per tillas incleger.

Sentaro inclegia intant alch oter. Cha tuot quai chi’s fa jent e cun premura, grataja meglder. E schi’s resta landervia e’s prouva da perfecziunar, vain il plaschair be da sai e cun quai il success. Seis bistro cumainza a girar vieplü bain, la pasta da faschöla da sia agüdonta es delizchusa. Tokue vain mincha bunura bodezzas a tilla preparar. Per ella es quai ün giodimaint chi dà variaziun in üna vita zuond monotona ed isolada d’ün sanatori. Quist duo inegual fa buna farina ed i crescha ün’amicizcha.

„Kirschblüten und rote Bohnen“ da Durian Sukegawa es scrit in ün tun fich fin. La lingua es d’üna simplicità poetica chi s-choda l’orma. L’autur giapunais Durian Sukegawa nu fa gronds discuors, el lascha il palc plainamaing a sias figüras chi han bler da quintar. Ün roman sentimental cun üna fin trista chi’d es uschè natürala sco’l crodar da las föglias dal tschirescher in utuon.

„Kirschblüten und rote Bohnen“ da Durian Sukegawa es ün dals duos romans chi vain preschantà i’l Tavulin litterar dad RTR ils 12 da favrer a las 9.00 cun Esther Krättli, Claudia Knapp e Bettina Vital.

Text e fotografia: B. Vital, Turitg
Prüma publicaziun: 2017


.:. Tips:
>Il Tavulin, Radio Rumantsch RTR

>„Haikulala (diari giapunais)“ cun haikus rumantschs da Benedetto Vigne

Suonda LATABLA


Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala vala: «Repetitio est mater studiorum.» Ubain, quasi per vegnir tar noss tema: «Amor magister est optimus.» Ch’il studi giaja meglier cun repeter u cun amar, nus repetin questa giada expressiuns amurusas, reciclond in text dad avant trais onns. La finala vegn – corona vi u nà – la primavaira. E cun quella vegn (forsa) era stgaudada, repetida e remagliada l’amur.
Però: Esser inamurà è ina chaussa. Discurrer surlonder in’autra. Per il pli mancan ils pleds. Perquai èn decleraziuns d’amur documentadas plitost a moda modesta en il material dal DRG. Percunter na mancan betg ils pleds per commentar (forsa cun in pau scuidanza?) l’amur dals auters! Perquai datti qua empè da decleraziuns d’amur tschintg parairis davart sentiments ed ardiments amurus.


1. esser inamurà pir ch’ina mieur en in magnucca

D’accord. Romantic è insatge auter. Ma almain tant romantic ed erotic sco il classicher «Ella l’ha gugent»! La finala avain nus era gugent crimis u spaghettis. Lura è ina descripziun sco quella sursilvana «El ei inamuraus pir ch’ina miur en ina buna mignucca grassa» gist uschè illustrativa – era sch’ella è bravamain bravina.


2. esser stgarvunà

Pli passiunads èn Puteras e Puters, numnadamain cura ch’in è «scravuno zieva qualchün». Quai tuna lura tschuf, tuna plitost da sex sfranà fervent e frenetic, insumma dad in «murem portg» (sco i schessan a Riom). In um stgarvunà u «s’incarognà» (sco en l’entir’Engiadina), quel n’è betg mo inamurà, mabain cotg al pli aut grad – almain pli fitg che sch’el avess mo quaidas dad ina magnucca chaschiel.

3. chatschar en il cugn

Avant che dad esser inamurà sin il piter pir èsi dentant da far in emprim pass. Ozendi dini forsa: «Quel ha fatg si ina.» («Far si ina muronza» faschevani dentant era gia l’entschatta dal 20avel tschientaner.) Circa uschè pauc sensibel tunavi para a Vella, nua ch’ins cumenzava in’allianza amurusa «catschond en il cugn». Jau m’imagin gist ina collega che schess: «Tschella sera ella disco ha Clemens catschau en il cugn.» Pauc bel, pensais forsa. Ma malgrà tut ha quell’expressiun tuttin’anc in tschert scharm rustical (lumnezian). U betg?

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45


4. metter a lomia insatge

Cumenzar romanzas cun finezza e tenerezza – quai succeda a Zuoz. Là sincereschani dad avair «miss a mögl qualchosa» suenter avair fatg in emprim pass amuraivel ed empermettent. Naginas «cugnadas» brachialas, mabain pazienza per dar temp e flad al flirt. Però, po dar, era temp per surpledar, persvader ed indeblir e magari era per manar per il nas.

Dentant attenziun als contacts interrumantschs: Gea betg confunder il «metter a lomia insatge» cun «metter a lomia insatgi»! Sch’in um da Trun smanatscha da ta metter a lomia, lura na dastgas spetgar naginas charezzas, anzi: lura ta spetga ina pulita patangada.


5. in bitsch na fa betg fora

Cun tanta marusaglia vegnan baud u tard era londervi ils bitschs. Ozendi vegnan quels mintgatant survalitads. La lingua, quella tracta da l’Engiadina fin en Surselva a moda vaira liberala quests bitschs benedids: be tant sco in pau rument – «ün bütsch vaglia tant sco ün patütsch» – vala in bitsch ad Ardez. Quai n’è pia nagin’empermischun, e na fa era betg gronds donns, gist sco a Zernez, nua che «ün bütsch nu fa foura». Perfin la Surselva è indulgenta, sincerond: «Buca mintga betsch dat lètg!» Ma là èn ils bitschs propi era senza malart, sche perfin il paun sa bitschar. Enta Vrin hai numnadmain num – cura ch’ils pauns tatgan ensemen durant esser en furn: «Il paun ha bitschau.» Basta che quel saja cotg…

 

Text e fotografia: Silvana Derungs




Forsa er insatge per vus:

  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…
  • A la tschertga da l’ultim misteri
    A la tschertga da l’ultim misteri
    Da Benedetto Vigne - La conuschientscha definitiva na vegn l’uman mai a cuntanscher. L’ultima sairada da son Silvester, la notg…
  • Amur, che es que?
    Amur, che es que?
    Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me oura as paun duos persunnas avair gugent,…

Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me oura as paun duos persunnas avair gugent, ma eau nu vuless savair, e sgüra na vzair quelo. Perche? Üngün` ideja.

Eau as vuless quinter üna pitschna istorgia. Eau am algord auncha bain. Avaunt circa quatter ans schantaiv eau illa staunza da latin. In nossa classa vaivans be trais mats. Uschè am d`he eau svelt do bada cha quel tip davous me stu esser nouv. Ils magisters nun`s haun infurmos cha survgnissans ün nouv conscolar. Dimena chi d`eria quist sochi?

Varamaing am d`eira quelo listess, u forsa listess na? El nu d`eira güsta ün bel, ils chavels blonds bger mema cuorts, la vista ün pô arduonda ed eir il rest dal corp paraiva dad avair ün pêr kilos mema bgers. Ma quels ögls… blovs, na clers, ma neir na s-chürs, ün po grischaints ed els paraivan da`m hipnotiser.

Zieva quista lecziun d`he eau dicurrieu cun mia megldra amia chi nun d`eria in mia classa. Ella savaiva precis chi ch`eau managaiv cur`ch`eau la d`he quinto dal nouv conscolar. «Que es Luis. El vo cun me culs skis. Varamaing e`l da Turich, ma el ho müdo scoula.» Luis dimena vaiva nom quel mat chi d`eria bun da destrüer mia concentraziun düraunt üna da mias lecziuns predilettas be cun sia preschentscha.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Uossa, quatter ans pü tar, stögl eau dir cha quel mumaint in quella lecziun da latin d`eira prubabelmaing uschè qualchosa scu amur per prüma vista. Ma scha que es propi amur nu se eau dir. Eau nu se gnauncha che cha amur dess esser.

In quels quatter ans d`he eau inscuntro auncha bgers mats, e scu matta illa puberted am d `he eau interesso per ün u l`oter da quels. Ma tar üngün d`eira que uschè scu tar Luis.

Daspö duos ans vo el al gymnasi a Tavó, contact vainsa aunch`adüna. Nus essans buns amihs, amihs chi nu sun be amihs ma nu saregian mê dapü scu amihs. Tuna cuplicho, es que eir.

Vus dschais uossa, hai da quels dramas vainsa già udieus bgers. Na nu vais, perche cha mia istorgia nun es üngün drama. Nus vivainsa tuots duos bain cun quista situaziun ed be in pochs mumaints vess eau propi da bsögn ch`el füss tar me. Ed eir scha nus ans vzainsa forsa duos fin trais voutas l`an, es que mincha vouta scu cha`ns vessans vis be l`eivna passeda.

Eau crai cha quista situaziun es la ragiun per mia reacziun sün amur. Voul dir, perche cha`m vain bod mel sch`eau vez duos chi`s haun gugent. Ed auncha pês, sch`üna cumainza bod a crider, sch`ella nun ho vis sia amih daspö trais dis.
Eau am sun adüseda cha quella persun ch`eau am es dalönch davent ed ch`eau nu la pudareg mê numner mia amur perche ch`el nu saregia mê mieu. Ma ad ün oter nu vuless eau. Na hoz e neir na in quatter ans.

 

Text: Michela Sutter, GiuRu.

Emprima publicaziun 2019
Fotografia: Pixabay

 

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus dapi che nus legiain regularmain il DRG. Ma savevas vus ch’il DRG dat er in access a dumondas da dretg? E damai che l’artitgel DUONNA dal DRG è vegnì publitgà l’onn 1971, pia l’onn, cura che las dunnas han survegnì en Svizra il dretg da vuschar, guardain nus qua sin tschintg extracts da leschas veglias, citadas en il DRG.


1. Nagins raps? Nagin um!

Far nozzas custa. Quai savain nus. Anc pli char eri pli baud, sche la spusa era dad ordaifer. Ils statuts da Ramosch dal 1824 scrivan: «Femnas forestas chi s’mariden in nos comün s’dessen comprar aint», quai che munta: dunnas estras ston pajar, sch’ellas maridan in um da Ramosch. Sumegliant tunavi gia 1696 a Flem: «Quels ca prendan tiers femnas eastras deigian esser obligai da pagar alg Cumin 20 crunnas.» Betg da smirvegliar, sch’er ils proverbis dattan en la medema crenna, sco p.ex. a Breil: «Ad ina femn’ ästra ei perfin la crappa a l’au’ ästra», pia: envers ina dunna estra sa deportan perfin au’ e crappa dad ester. U sco a Calantgil: «Sin egna femn’eastra e tut ca pecla.» Las leschas èn entant revedidas e per tscherts proverbis n’èsi betg putgà, sch’els van en emblidanza.


2. Nagina vusch!

Che dunnas n’avevan betg bler da (cun)decider, quai savain nus. Formulà explicit è quai p.ex. en in statut da Suot Tasna (qvd. Ftan, Scuol, Sent) dal 1752: «Femnas nun haun vusch ingiünna. Mo scha j havessen maschiels schj dessen quels pudair vuschar cun juvens chj fuossen.» Tge? Dunnas n’han nagin dretg da vuschar, ma cunfamigliars masculins pon vuschar, n’emporta betg quant giuvens ch’els èn?! Tenor il motto: Pli gugent laschar decider in «buob bletsch» che ina dunna cun saun giudizi. Almain: en ils statuts dal 1790 dal medem cumin statti lura che «juvans sur 18 onns … dessan pudair dar vuschs».

3. Nagin alcohol!

«In noss duoy Tersals non des ingiün hostoêr sa prosumer da dar ne vin ne auter a femnas.» Ils statuts da la Val Müstair dal 1796 admoneschan als ustiers dad omadus districts da sa retegnair da dar vin u auter a las dunnas. Fiss la pli bella, sche las dunnas giessan anc en l’ustaria! La finala tutgan quellas a chasa. Sco gia quels da Laax schevan: «Quel che ha bugen sia dunna, lai ella a casa.» Ma eba, quai dals proverbis avain gia commentà sura.

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!


4. Nagin disturbi!

Quasi mintga statut cuntegna era las ordinaziuns, tgi che dastga e sto ir sco emprim or da baselgia – ina giada èn quai las dunnas, ina giada ils umens. Ma paupra paupra, sch’insatgi avess la garmaschia da bandunar la baselgia avant la fin dal servetsch divin! In’excepziun numnan ils statuts da Silvaplauna dal 1723: «Mammas d’familia mnand lur infaunts cun ellas tiers las S. ræspedas e dand quells impedimaint cun crider, sch’ils poassen ellas suessa mnær our d’baselgia a chiesa lur sainza alchiüna falla.» Pia: sch’ils uffants disturban la raspada cun lur cridar, als dastgan las mammas manar a chasa senza ristgar da pajar in chasti. Jau hai bain savì: uffants pon mintgatant esser ina buna stgisa! ... era sch’igl era mettain ina vaira vargugna da betg avair sut controlla la chindlamenta.


5. Nagins baterlims!

Dals medems statuts sco sura resorta in ulteriur duair: «Dintaunt chia il minister ais in chianzla scodüna femna chi tschantschess cun üna ottra, saja poich u bgierr, dess esser crudeda la falla da cr. 20.» Ina multa da 20 crizers spetgava quella dunna che baterlass, pauc u bler, durant la pregia. Ed il pir: ils vaschins vegnan lura anc animads da denunziar. Be curius: umens che «tschantschessan» durant la pregia, quai na pari betg da dar … (u che quels dastgan baterlar, pauc u bler, senza temair in chasti?).

     
  … apropos: femna u dunna?
Ozendi considereschan tschertin:as il pled «femna» sco pled discreditant, sinonim al tudestg «Weib», er en ils territoris sur-, sutsilvans e surmirans, nua ch’igl è u era atgnamain in term neutral. Il DRG declera: En il ladin ha il pled «femna» ina connotaziun negativa, dentant quella n’era (probabel) betg gia dada en il 17avel tschientaner, cura che «duonna» steva per la dunna maridada, entant che «femna» muntava ina persuna da gender feminin.
 
     


Text: Silvana Derungs
Fotografia: La dunna en il DRG chattan ins era online qua.



Forsa er insatge per vus:

  • 5 giadas pur’amur
    5 giadas pur’amur
    Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga. Quai savain nus. Ma mintgatant dovri la repetiziun, la finala…
  • For nothing?
    For nothing?
    Da Romana Ganzoni - L’on passà n’haja spettà il bus, il nomer 31, pro’l Hegibachplatz a Turich. I d’eira bunura,…
  • A la tschertga da l’ultim misteri
    A la tschertga da l’ultim misteri
    Da Benedetto Vigne - La conuschientscha definitiva na vegn l’uman mai a cuntanscher. L’ultima sairada da son Silvester, la notg…
  • Amur, che es que?
    Amur, che es que?
    Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me oura as paun duos persunnas avair gugent,…

Da Ralf Beer (GiuRu) -

«Grüezi», salidain jau e mes collegas unisono l’um vegl che vegn encunter durant viandar.
«Tge grüezi? Nus schain buna saira!», respunda quel tut indignà.
«Oha, sorry, äh, perstgisai», faschain nus. «Buna saira, natiralmain.»
Il vegl para d’esser calmà e passa cun in surrir.

Atgnamain era questa situaziun sintomatica per il process da salidar en Rumantschia – ils pli blers dian quasi adina emprim «Grüezi». L’um vegl da noss inscunter aveva mettain era mo fatg a nus la reproscha, perquai ch’el aveva udì che nus discurrivan rumantsch ensemen. Uschiglio avess el forsa era ditg «Grüezi».

Insaco partan ils Rumantschs consequentamain da la premissa ch’els hajan esters avant els. Qua ina situaziun exemplarica: Rumantschs che dattan la bucca d’auters durant star en colonna en l’Europaparc en Germania. Quant penibel èsi, sche la persuna, a la quala ins ha gist attribuì ina curiusa furma da chau ed ina frisura tarladida, sa maina tuttenina e giavischa in bel di per rumantsch?

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Sco sulettas occurrenzas nua ch’ins pudeva salidar in ester senza dubis en il linguatg matern ed esser segir ch’i dat ina resposta en il medem, valan anc oz – almain tar las generaziuns pli veglias – las Scuntradas Rumantschas che avevan lieu mintga trais onns davent dal 1985 fin l’onn 2000. Tant pli surstada ed intgantada reagescha ina persuna rumantscha lura sch’ins respunda sin in «Grüezi» cun «Bun di» u «Buna saira».



Ah, quai è in da qua...quel sto gea esser in flot!


Las fatschas seriusas e malsegiras daventan prest levgiadas ed allegradas. Sch’ins spassegia per exempel sco um tras in guaud ed entaupa ina dunna, para quella per il solit d’esser senza quitads uschespert ch’ella auda ils pleds salidants per rumantsch. «Ah, quai è in da qua...», pensa ella probabel, «...alura è gea tut en urden. Quel sto gea esser in flot!».

Uschia sa manifestescha la tema umana da l’ester en Rumantschia sur ina simpla floscla da salidar. Subconscientamain sa mussa qua era la persvasiun dals Rumantschs ch’ils Rumantschs sajan paschaivels, onests e senza putgads. En l’ideologia rumantscha n’existan nagins criminals, violents, terrorists ed amocaders rumantschs. Ma insaco constatti gea era.

U quants gronds delinquents rumantschs enconuschais vus? Nulla, in... u dus?

Ussa ch’il giubileum da 100 onns da la Lia Rumantscha s’avischina, èsi uschia mo da sperar ch’i dettia puspè in lieu nua ch’ins possia laschar star ils «Grüezis» envers esters.

Text: Ralf Beer, GiuRu
Fotografia: Pixabay
Emprima publicaziun: 2019


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Dad Uolf Candrian (GiuRu) - Ils canals dallas medias dumognan buca neu da visualisar la polifonia che regia sils canals dils mieds socials, tiktok, snapchat, youtube ni il pli niev clubhouse. La libertad nua s’informar ei aschi gronda sco aunc mai e s’avischina ad in punct culminont. La crisa dalla societad individualisada.

Entschiet ha la midada schon baul. Alla fin dil temps medieval ha la baselgia piars il monopol silla scartira. Il plaid scret era buca pli sacrosanct e tuttina han cudischs grazia als aults cuosts da stampar salvau la credibilitad da quei mied vegl. Quei ch’era scret era verdad, ner sin alv, in paradigma che vegneva buca mes en damonda. Malgrad ch’ei dat savens dapli che duas perspectivas, dapli che nus e tschels. Sper ner ed alv massa tuns grischs.

Ellas structuras ecclesiasticas anfl’ins ella aunc il pli marcant, quella collectivitad che va pli e pli a piarder, il nus. Anflar libertad entras entrar en claustra, strusch da crer che quei ei pusseivel. Il giuven Murezi Casanova (25) ha fatg quei pass. La structura quotidiana dat spazi per patertgar, il caset libertad enteifer siu garter. Il caset tegn encunter ch’igl utschi vegn buca smaccaus. «Tgi che semuenta buc, vegn buc a sentir las cadeinas.» san ins concluder culs plaids da Rosa Luxemburg.

Ligiai per esser libers, ei la parola dils Grischuns. Mo l’identificaziun cun ina instituziun sco ina claustra, uniun, partida ni culla fatschenta ei denton buca pli derasada tier la giuventetgna. Igl individualissem ha surmuntau il collectiv. Negin ei pli pronts d’unfir sesez, da s’exponer per la caussa. Mintga pass vegn documentaus, tut ei controllau – jeu crei senza instituziun che diregia el zuppau. En scola empren ins da gie buca curdar si, esser auters ei la mort sociala. Ils carstgauns han piars lur veta. Els vivan ina veta predefinada dalla societad. Malgrad ch’ils mieds fussen cheu, d’exister bia pli liber che en tuttas epocas entochen oz, stattan tut ils carstgauns sut in enorm squetsch ch’ei strusch da cumparegliar cun in autra epoca. Buca mo las classas bassas, mobein tuttas classas socialas e cunzun la giuventetgna.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun


La generaziun da nos geniturs ha pauc capientscha per la cumadeivladad passiva dalla giuventetgna. Els han aunc cumbatiu pil dretg da vuschar dallas dunnas, encunter normas dictadas dalla baselgia. Nus havessen oz tuttas opziuns, tutta libertad e tuttina buca fiug sut il tgil. La flomma dalla tradiziun ei el mument mo burnida che scaulda pauc, mo spert puspei encendida sch’ina sbrenzla croda viaden, pertgei nies sulom ei vegls. Tut quei che nus havein deriva enzaco dil vargau. Mo en tuttas organisaziuns mauncan ils commembers che vegnan suenter, mo paucs ein pronts da trer il carr ed ei dess tons caums, las opziuns ein infinitas nua ch’ei drova engaschi. Urar e luvrar vala mo pli en claustra.

Las persunas ch’ein daventadas in cun lur lavur svaneschan, strusch in sesenta pli clamaus. Nus che vivin egl oz havein aunc la caschun d’emprender d’enconuscher quell’identificaziun culla clamada perpetuada els nums: Gion caluster, Mariuschla hebamma, Toni pot, Gieri koch, Toni flaschner, Mattias mazler, Maria dalla posta, Dumeni meister, Peder ustier, Tgani calger, Toni förster, Gion dalla reisga, Martin banca, Gion pur, Zali wagner, Toni marcadont ed aunc biars auters. Quels enconuschevan aunc nos uauls, nos praus, nossas alps e nies Vorab. – Mia cusrina ha dumandau mei duront ir cun skis, daco ch’jeu tschontschel da «noss’alp» sche nus havein gie buca vaccas. Cura ch’jeu erel buob haveva miu vitg aunc siu muvel, plirs purs, scrinarias, ina pasternaria, ina banca, ina mazlaria, ina posta e pliras ustrias e vegls che raquintavan a nus affons da nies vitg.

Quellas stizuns e quels spurtegls eran loghens nua ch’ins sentupava el spazi public. A Tusaun ni enta Glion eisi casualitad che dus stattan en colonna dil medem vitg. E sche duas persunas entran en discuors, enconuschevan els gia in l’auter, quei slargia buca horizonts. La democrazia drova il discuors, opiniun e critica, per vegnir sin propi bunas sligiaziuns. Buca mo global mobein era local. Ina caschun ei la radunonza generala dalla giuventetgna romontscha ils 3 da fevrer via zoom: https://www.facebook.com/events/414920099936074/

Text: Uolf Candrian, GiuRu
Fotografia: pixabay.com

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Flavia Hobi – Sia amur per il radio e la televisiun ha gia entschiet sco buob pign cun baghegiar studios ord legos. El ha visitau il MAZ a Lucerna ed egl avrel eisi in onn dapi che Livio Chistell moderescha il “Telesguard”. Tgei projects che Livio ha sper sia lavur sco moderator e redactur tier RTR, tgei ch’el cuschina pil mument il pli bugen ni nua ch’el sgulass cun in sgol regalau raquinta el cheu.


Dapi igl avrel modereschas ti il «Telesguard». Tgei era tochen ussa tiu pli bi mument?

Con spert ch’il temps varga! Ils pli bials muments ein ils inscunters cun aspectaturas ed aspectaturs che han plascher vid il “Telesguard” e vid mias moderaziuns. Quei ei schon fetg bi. Insumma - mintga di, mintga emissiun ei bellezia. Astgar luvrar ensemen cun quei team e rapportar da nossas vals fa grond plascher.

 

Sas ti descriver il decuors dad in tipic di da lavur?

Miu di entscheiva cuort suenter las 8 per la sesida da redacziun. El decuors dil di discuorrel jeu cun redacturs e mirel las contribuziuns ch’ein schon finidas. Vinavon studegel jeu lu co scriver ina coola moderaziun. Suenter las treis mondel jeu per regla ella mascra. Mintga moderaziun vegn avon l’emissiun aunc discutada cul producent ni la producenta. Suenter las 5 datti in’emprova e lu essan nus lu live ella televisiun dallas 17:40. Cuort avon l’emissiun mordel jeu adina en in meil, quei ei enzaco daventau in ritual che gida encunter la gnervusadad (e la fom, haha).


Tgei ein las sfidas el schurnalissem resp. tier tia lavur sco moderatur e redactur?

Jeu mettel gronda peisa sin diversitad. En mias serias ni contribuziuns less jeu pia muossar persunas cun ina buna historia ord tuttas regiuns, persunas che discuorran tut ils idioms differents – umens, dunnas, vegls, giuvens, – ni cuort: ina e mintgin. Igl ei buc adina sempel d’anflar quei che jeu enquerel mo sche jeu anflel ils e las protagonistas perfectas hai jeu ton pli grond plascher.

 

Con impurtont ei per tei critica, co vas ti entuorn cun ella?

Senza critica san ins buc vegnir megliers – quei ei aschia, era sch’igl ei buc adina sempel da tedlar. Mo nus essan in bien team e savein discuorrer aviartamein in cun l’auter, tgei che jeu schazegiel fetg.

 

01 Livio C RTR ed Oceana Galmarini

 

En «lunch cun Livio» has ti gia cuschinau entginas gadas bunas caussas. Cuschinas ti savens e tgei cuschinas ti il pli bugen?

Gie, quell’emissiun ei naschida grazia a mia amur per cuschinar. Duront la primavera vein nus studegiau tgei che noss aspectaturs drovan – e cunquei che tut las ustrias eran serradas han els forsa duvrau inspiraziun per la cuschina. Jeu cuschinel ensesez tut fetg bugen ed experimenteschel era cun grond plascher. Pil mument cuschinel jeu il pli bugen prespisas.

 

Tgei fas ti schiglioc aunc bugen en tiu temps liber?

Dapi quei onn hai jeu in niev hobby ch’ei ualti semeglionts a mia lavur. Jeu hai lantschau miu agen podcast che dat ina massa lavur e che fa plascherun da producir. El ha num “Hör mal wer da podcastet” ed ei per midar giu inagada enzatgei che jeu modereschel per tudestg. Jeu entaupel mintga duas jamnas persunas che fan enzatgei cool, naven da sportistAs, Interior Designers tochen persunas che’ein svani ord la Svizra per viver e luvrar ell’India sper la mar.

 

Contas gadas al di miras ti sin tiu telefonin?

Probabel bia memia savens. En media enzatgei sur 3 uras per di, stat ella statistica da miu telefonin. Mo jeu fetgel biars telefons cun protagonistAs ed ils recepts per cuschinar ein naturalmein era sil telefonin - aschia serimnan las minutas ed uras el decuors dil di.

 

...Dapi che jeu prendel sco ei vegn sundel jeu bia pli lucs


Sche ti survegnesses regalau in sgol, nua sgulasses ti?

Jeu hai momentan gust sin dschungel, temperaturas sur 25 grads e mar. Jeu sgulass bugen inagada a Costa Rica ni forsa enzanua ell’Asia. Also, nua sai jeu ir per quei sgol regalau? ;-)

 

Tgei era tochen ussa il pli bi cumpliment che ti has survegniu?

Tuts ein bials, encurir ora in ei nunpusseivel!

 

E tgei era tochen ussa tia megliera decisiun?

Mia megliera decisiun hai jeu fatg avon paucs onns: Semplamein prender sco quei ch’ei vegn. Jeu hai adina fatg plans e semiau davart quei che savess capitar. Lu erel jeu trumpaus sch’igl ei buc vegniu exact sco planisau. Dapi che jeu prendel sco ei vegn sundel jeu bia pli lucs, jeu vivel bia pli fetg el mument e jeu hai plascher da quei che capeta, perquei che jeu stoi buc cumperegliar quei cun x in siemi ni in plan che jeu havevel avon in pèr onns. E quei rispunda era grad alla proxima damonda ?

 

Nua vesas ti tetez en 10 onns?

Cun quei sgol regalau a Costa Rica, forsa?



Per la fin aunc entgins cavazzins – tgeinin da quels dus prefereschas ti?

- stad ni unviern? stad!
- soccas ni pei blut? pei blut, sch’igl ei buc freid
- vin ni pier? vin?
- tuorta ni cake? oh, omnisdus
- spargnar ni dar or ils daners? Jeu fuss bugen in che spargna.
- dultsch ni salau? salau
- roman ni crimi? roman
- tenda ni hotel? 120% hotel


Engraziel fetg, Livio, per dar quell’envesta simpatica en tia veta e lavur e vinavon tut bien! 

Intervista: Flavia Hobi
Fotografias: (c) RTR, O. Galmarini
Dapli: https://www.rtr.ch


Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-


Forsa er insatge per vus:


Pagina 1 da 22

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

Go to top