Dad Asa Hendry (GiuRu) - Quei meins dat ei ina retscha dad intervestas cun persunas che discuoran ni han discurriu inagada romontsch e vivan ussa en in auter territori da lungatg. Nus mein alla tscherca dalla damonda sch’els sesentan sco part dalla diaspora romontscha ni buc. Igl emprem discuors ha giu liug cun Charlotte Holstein.

Co vesa tia relaziun cul romontsch ora?

Dapi che jeu hai entschiet miu studi cheu a Basilea ei il romontsch cunzun daventaus in party-tric per mei. En miu contuorn discuora cheu negin romontsch e pils biars sun jeu igl emprem contact. Sch’els vegnan pia sissu ch’jeu discuorel romontsch sun jeu mintgamai fatschentada ina bun’uriala cun translatar tut quei ch’els giavischan. “Co ha quei num per romontsch? E co dian ins XY? Di inagada quei e quei.”, ha ei lu num.

Hast ti il sentiment che ti piardas il lungatg?

Gie, enzaco schon. Jeu discuorel mo cun fetg paucas persunas romontsch. Mes geniturs ein dalla Germania e stattan ussa a Tumein. Sch’jeu visetel els, tschontschel jeu en famiglia ed era el vitg mo tudestg. Sch’jeu discuorel sentel jeu mintgamai con vess ch’ils plaids vegnan ord bucca a mi e quei fa enzaco mal.

 

Duvrau activamein il romontsch hai jeu forsa entochen ch’jeu hai giu tredisch.


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Co era il temps nua che ti has discuriu activamein romontsch?

Jeu hai discuriu romontsch duront miu temps da primara. Cu jeu hai giu sis onns havein nus midau casa naven da Leipzig a Sedrun. Duvrau activamein il romontsch hai jeu forsa entochen ch’jeu hai giu tredisch. Da quei temps hai jeu era buca pli giu gust da discuorer, perquei che jeu hai giu ina colligiaziun negativa tier quei lungatg. Mia relaziun tier mes conscolars e tier la glieud schiglioc era buca sempla e cun la glieud vegn era il lungatg. Ei ha duvrau entings onns entochen ch’jeu hai saviu parter il lungatg sez dil liug e mias experientschas ch’jeu hai fatg leu.

 

Ei dat negin liug nua ch’jeu hai il sentiment da s’udir vitier


Sesentas ti part dalla diaspora romontscha?

Jeu sai buca sch’jeu sesentel part dalla diaspora romontscha perquei ch’jeu hai neginas persunas culla squalas jeu discuorel activamein romontsch. Quei hai jeu denton era cun ils differents loghens nua che jeu sun carschida si. Ei dat negin liug nua ch’jeu hai il sentiment da s’udir vitier. Buca en Germania, buca ella Surselva, buca a Tumein ed era buca cheu a Basilea.

Has ti in giavisch pertuccont tia relaziun tier il lungatg?

Jeu sperel ch’jeu stoppi buca discuorer in di el vargau dil romontsch, perquei ch’igl ei tuttina il lungatg nua ch’jeu hai empriu da scriver, da quintar ed aschia vinavon.

Text e fotografia: Asa Hendry, GiuRu

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Fabia Casutt - 

Jeu sun carschida si sin in menaschi puril a Falera ed erel adina bugen en stalla entuorn las vaccas. Schon adina havevel jeu il giavisch dad in di saver luvrar sco pura. Denton sundel jeu sedicidida dad emprem emprender in auter mistregn. Suenter haver absolvau igl emprendissadi sco assistenta da veterinari il 2018, hai jeu aunc luvrau vinavon dus onns en quella professiun. Ils treis d’uost 2020 ha miu niev emprendissadi entschiet.

Ussa emprendel jeu la pura. Quei ha dau ina gronda midada en mia veta. Jeu habiteschel sil menaschi da miu patrun ed hai leu ina combra. L’emprema gada buca pli star a casa, emprender d’enconuscher novas tratgas da mia patruna ed era ils dis da lavur ein vegni pli liugs ch’en miu emprem mistregn. Mintg’autra fin d’jamna hai jeu liber e lu gaudel il far nuot ed era il temps culla famiglia e cun mias vaccas. Quei ha duvrau in mument da sendisar vida tut quellas midadas.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45


Era las lavurs sin quei menaschi ein fetg differentas allas lavurs a casa. Il menaschi sesanfla el plaun e las maschinas ein pli grondas che a casa. Aschia hai jeu empriu dad ir culs tractors, scuvriu la tschaghegna da fein e sun sendisada vid il stand da mulscher. Era hai jeu empriu d’enconuscher las vaccas. Mia finamira eri da saver tut ils nums aschi spert sco pusseivel. Quei ei gartegiau a mi dètg bein. Las vaccas ch’eran a casa sur la stad enconuschel jeu tuttas. Aunc temps d’emprender ils nums dallas vaccas d’alp. Sper tut las novas caussas sil menaschi d’emprendissadi hai jeu era puspei giu dad ir a scola e scriver examens. Nus vein giu in’entir jamna d‘introducziun da scola nua che nus essen stai egl internat. En quei temps havein nus survegniu ina massa informaziuns co nossa scolaziun vegn a veser ora. Suenter eis ei iu liber directamein cun igl uorden da scola. Nus havein entschiet a tractar tgei che schabegia culs funs sche nus luvrein cun els ed era ils motors dils tractors havein nus empriu. Ussa mein nus aunc in di ell’jamna a scola.

A mi plai la lavur fetg, ed jeu emprendel mintga di vitier enzatgei. Miu patrun dat a mi gronda fidonza e lai luvra ed empruar mei tut quei ch’jeu less. Jeu sperel che quei stetti aschia e ch‘jeu hagi sin fin da miu emprem onn d’emprendissadi ora ils trics dad ir culs tractors ed ils examens parzials che gartegian. Il secund onn frequentel jeu sco usitau sin in auter menaschi. Lu vegn ei puspei a dar ina massa midadas.

Text e fotografia: Fabia Casutt, GiuRu

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

L’inscunter da chant e musica en onur a la chanzun rumantscha è la stad 2022 a Zuoz (1. - 3 da fanadur). En il center è il chant rumantsch, en spezial il chant ladin, cun sias ritgas furmas e spartas sco chant da cor, chant da cumpagnia, chant d’uffants e chant en famiglia, chantauturs, pop e rock.

La concurrenza da cumposiziuns

Ina part essenziala dal festival è da promover cumposiziuns novas per noss cors. Perquai envidain nus cumponistas e cumponists da crear cumposiziuns per enritgir la purschida per noss cors. Quellas vegnan valitadas d’ina giuria professiunala e preschentadas durant il festival. La decisiun è lura tar il public che tscherna sias chanzuns favuritas da mintga categoria. Las cumposiziuns pon vegnir inoltradas fin ils 21 da zercladur 2021 (data dal bul postal) al coordinatur da la giuria Giusep Giuanin Decurtins:

Festival da la chanzun rumantscha
Giusep G. Decurtins
Via Canal 22
7153 Falera

Ils detagls davart il proceder ed ulteriuras infurmaziuns chattais sin la pagina www.chanzunrumantscha.ch 

Ina finamira impurtanta dal festival è er da realisar spazis per inscunters cun chant e musica, e star da cumpagnia e chantar. «Chi nun ama la chanzun ha l'orma naira sco'l charbun», quai aveva ditg il poet e chantadur Men Rauch da Scuol. Perquai duai vegnir chantà en tut las furmaziuns pussaivlas ubain ch’ins giauda las represchentaziuns.

La vschinauncha da Zuoz

Zuoz è situà sin 1750 meters sur mar, ha 1275 abitantas ed abitants, ed è in lieu che porscha relaziuns idealas per noss festival - ina vischnanca cun gronda tradiziun e cultura rumantscha, cumpacta cun buna infrastructura, cun giassas e plazzas ed in bel ambient. Gia l’onn passa, tar il giubileum da 100 onns da la Lia Rumantscha, aveva dà in eveniment cun ina bella atmosfera. https://www.zuoz.ch/

Il program provisoric:

Venderdi, ils 1. da lügl/fanadur:
Chant e musica sin las plazzas en vischnanca, exposiziun e vendita da litteratura musicala. Avertura dal festival e concerts da chors d’uffants, da dunnas, chors virils e maschadads.

Sonda, ils 2 da lügl/fanadur:
Divers lavuratoris, chant e musica sin las plazzas en vischnanca, sairada cun concerts chors e da chantauturs e gruppas da pop, rock e rap.

Dumengia, ils 3 da lügl/fanadur:
Cult divin cun chant rumantsch, chant e musica sin las plazzas da la vischnanca, concurrenza da cumposiziuns e rangaziuns dal public.

Il comité d’organisaziun cun Curdin Lansel, Arno Felix e Jachen Prevost ha cumenzà la primavaira cun las emprimas lavurs, uss seguan la planisaziun da detagl, la tschertga da donaturs e sponsurs e l’organisaziun da la concurrenza da cumposiziuns.

 


L’uniun «La chanzun rumantscha», iniziada da Giusep Guanin Decurtins, Clau Scherrer e Flavia Walder, è vegnida fundada il 2016. Las finamiras èn: la promoziun da la musica rumantscha en general e da la chanzun da chors en spezial. Ella fa quai p.ex. cun promover e derasar cumposiziuns rumantschas ed organisar regularmain ina scuntrada. Quella preschenta il chant e la musica rumantscha in tut sias furmas e fassettas. L’emprim festival da la chanzun rumantscha è sta il mars dal 2019 a Trun



Text: FCR
Fotografia: FCR, ©foto zuoz.ch

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Dad Alina Müller - Eir quista stà han darcheu gnü lö plüs cuors intensivs da la Lia Rumantscha. Per blera glieud sun quellas eivnas dürant las vacanzas da stà fingià bod üna tradiziun. Pervi dal coronavirus vaivan ils cuors però quista jada ün pa ün’otra fuorma sco üsità – els sun günts manats tras online. A quel cuors intensiv online s’ha quist on eir partecipà per la prüma jada Roman Hug, grond cusglier e president dal PPS dal Grischun. Illa intervista quinta el tanter oter che avantags chi s’ha illa politica grischuna, schi’s sa ün pa rumantsch.


Poust tü quintar ün païn alch da tai?
Eu n’ha 39 ons e n’ha passantà tuot mi’infanzia a Trimmis. Eu sun maridà e stun a Says. Eu lavur independentamaing sco architect e sun president cumünal. Daspera investischa bler temp illa politica sco grond cusglier e sco president dal PPS dal Grischun. Privat fetscha jent viadis in pajais lontans e sun ün chatschader grischuns inchantà.

Cura e perche hast decis dad imprender rumantsch?
A mai han gruppas pitschnas cun aigna cultura e lingua fingià adüna fascinadas. Cur ch’eu n’ha imprais a cugnuoscher a mia duonna, sia lingua materna es rumantsch, d’eira cler per mai ch’eu less imprender rumantsch.

Co hast imprais rumantsch?
Eu sun gugent in gruppas rumantschas e taidl cun grond interess che chi discuorran. Ma decisiv d’eira ün cuors digital cha la Lia Rumantscha ha spüert quist on.

E quant bain sast uossa rumantsch?
Eu sun bun da seguir a discuors simpels. Ma per esser bun da discuorrer bain stöglia amo investir bler.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Daja avantags schi’s sa rumantsch? Vala quai eir per tia lavur i’l Grond cussagl?
Mincha lingua at driva nouvas portas. Eir i’l Grond cussagl s’haja uschè ün meglder access pro’ls Rumantschs. Dafatta scha meis s-chazi da pleds es amo magara modest.

S’ha müdada tia vista sülla Rumantschia e sülla politica rumantscha e linguistica daspö cha tü imprendast rumantsch?
Mia impreschiun oriunda s’ha rinforzada: La politica linguistica ufficiala s’ha allontanada da la realità dals umans.

As stoja in teis ögls promouver e proteger il rumantsch?
I’s stuvess in mincha cas promouver il rumantsch! Eu sun da l’avis cha’ls mezs per til sustegner stuvessan gnir investits i’ls singuls idioms.

At ingaschast tü privat o/e illa politica pel rumantsch?
Illa politica am vezza impustüt sco inchün chi fabricha punts, inchün chi’d es bun da persvader als Grischuns da lingua tudais-cha da la promoziun da la cultura rumantscha. Ün Rumantsch da l’Engiadina Bassa ed ün Gualser dal Partens han suvent ils listess problems che chi pertocca il mantegnimaint da lur cultura. Suvent nu’s bada quai però gnanca.

Hast ün pled predilet rumantsch? Chenün?
Fruonzla, per tudais-ch Zweig. Quai tuna per mias uraglias (chi sun adüsadas da dudir tudais-ch grischun) zuond rumantsch.


Text: Alina Müller
Fotografia: Südostschweiz

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Da Naomi Arpagaus (GiuRu) -  Durant ils davos mais è la crisa da clima ida empà en emblidanza per blers, cunzunt era en las medias. Ils problems èn dentant anc daditg betg schliads, pertgai che nus vulain dar spazi qua ad ina giuvna che s’engascha per il clima e l’ambient. Selina Arquint da Trin ha 17 onns, frequenta la Scola Cantunala a Cuira ed è activa en la chauma da clima.


Selina, co ès ti vegnida sin l’idea da t’engaschar per il clima?
S: Jau hai gia daditg patratgà che il clima ès in tema fitg impurtant e ch’ei vegn fatg memia pac cunter la crisa da clima. Cura che adina plirs giuvenils han entschavì a Cuira cun demonstraziuns ha insatgi da la chauma lura scrit a mai persunal e dumandà, sch’jau less era far part. Quai era per mai la schanza da vegnir en il moviment e da vegnir activa.

Co ha tes conturn reagì sin tia decisiun?
S: En mia famiglia èn tuts plitost interessads en questa tematica ed han quità quai bun. Era blers da mes amis ed amias han quità quai bun ed in pèr dad els èn uss era sez vegni activs en il moviment. Cler devi era glieud che era empà sceptica ni aveva pregiudizis, per exempel che nus lessan be demonstrar e betg ir a scola. Quai han ins schon udì in pèr giadas, ma tut en tut ha la glieud ch’jau enconusch quità bun ch’jau m’angasch.

Co descrivessas ti la giuventetgna da clima?
S: La giuventetgna da clima è in moviment chè atgnamain betg mo per la giuventetgna, mabain per tutt*as. I sto dar la pussaivladad per tutt*as da davantar activs en quest moviment, e nus vulain era discurrer per tutt*as, betg mo per la giuventetgna.

Quantas persunas èn activas en il mument a Cuira?
S: A Cuira essan nus var 20 enfin 30 persunas ch’èn activas. Natiralmain na èn betg tutt*as medem activ*as, mabain mintgin*a co ch’el*la ha temp. Dasper questas persunas hai fitg blers che sustignan nus. Quai èn forsa era anc ina giada 50 persunas che vegnan a propi mintga demonstrazius e che gidan nus da mobilisar per las acziuns.

 

Avant la crisa eran nus vid planisar in propi grond project cun ina demonstraziun che na ha natiralmain betg pudì vegnir fatga

Co èn ils pensums repartids sin las persunas che fan part?
S: Impurtant è per nus ch’i na dat nagina ierarchia. I dat pia nagin che po decider dapli, nus decidin adina ensemen tut. Uschiglio datti gruppas da lavur che sa furman ord persunas cun ils medems interess e talents. Nus avain glieud che fa ils designs ed ils flyers, autra glieud scriva gugent texts etc.. Uschia avain nus schon rollas, ma questas èn fitg flexiblas, e sch’insatgi na ha ina giada betg temp, sa gidan adina tuts. Nus avain in grond chat en il qual nus discutain adina e mintga duas emnas avainsa ina sesida per puspè guardar tgè via che nus lain ir e tgai ch’èn nos projects. Medemamain discuttainsa en questas sesidas nua che las singulas gruppas stattan. Igl è pia ina maschaida denter far tut ensemen e mintgin che ha empà il focus sin sias fermezzas.

Tgè acziuns avais vus fatg enfin ussa?
S: Nus avain entschiet suenter las empremas demonstraziuns en Svizra a Turitg ed a Berna ad organisar atgnas demonstraziuns e chaumas a Cuira ed en il conturn. Cun il temp avain nus sentì ch’i dovra empà dapli, ch’i dovra era ideas ed acziuns pli concretas da nus. Lu avain nus entschiet ad ans focussar sin singulas tematicas. Per exempel avain nus fatg in’acziun davart Food Waste ed in’autra davart consum e Black Friday. Era tar la revisiun da la lescha d’energia che era tema en il Grischun, avain nus fatg propostas sco questa lescha duai veser ora. Las demonstraziuns dentant èn adina stadas ina gronda ed impurtonta part dal moviment e quellas vulain nus era far vinavant.

Co èn vossas acziuns stadas influenzadas da la pandemia da Corona?
S: Avant la crisa eran nus vid planisar in propi grond project cun ina demonstraziun che na ha natiralmain betg pudì vegnir fatga, aschia che nus savevan all’entschatta betg tgai far ussa. Allura avain nus empruà da vegnir cun novas ideas, ed era propi blera glieud ha giu ideas fetg creativas per far acziuns senza blera glieud. In’acziun che nus avain allura fatg era l’acziun da colurar crappa e scriver si messadis per in bun futur. Quai era lu nossa alternativa per restar vesibel era en questa crisa.

Tgai èn en il mument ils pli gronds problems en connex cun il clima?
S: Il problem è atgnamain restads il medem. Tut en tut - grad durant la crisa da Corona - han ins schon sentì ch’ins ha nabetg pli discurri uschè bler sur dal clima. Blera glieud ha crai anc betg tgapì con malas che las consequenzas da la stgaudada dal clima èn, e quai è il grond problem. Quai è propi anc betg en ils tgaus da tuts schegie ch’ins senta gia ussa tgai che la crisa da clima fa insumma. I dat adina dapli catastrofas, per exempel questa catastrofa cun il ieli ch’era dacurt a Maurizius, ni quella en la Sibiria. Quai ha tut da far cun la crisa dal clima, ed ins senta dapertut las consequenzas. Nus vulain anc adina far attent sin quai, che propi mintgin ha da chapir, che quai è propi privulus e che nus stuain far ussa insatgai. Nus savain atgnamain betg pli perder bler, nus pudain be anc gudagnar.


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Co pon ins vegnir pli conscient e sengaschar per l’ambient?
S: Impurtant è segir da discurrer cun la glieud, cunzunt era cun la famiglia e da s’informar per survegnir dapli conscienzia da la tematica e dad era informar glieud ch’ins conuscha davart las consequenzas. Uschiglio datti cleramain adina chaussas ch’ins po far en sia atgna vita, quai è natiralmain impurtant, sco per exempel buca viagiar mintga stad, ma be questas chaussas tonschan simplamain nabetg pli per propi salvar questa crisa. Igl è impurtant da vegnir activ ed i dovra era ina midada en la politica. Gest cun la lescha d’energia avevan nus contact cun la politica, ma sur la politica va tut vinavant be plaun ed igl è adina grev da chattar propi questas soluziuns ch’i duvrass. Nus pruvain adina da tschertgar il contact ma ans vulain era focussar sin propi avair l’attenziun da la populaziun per quest problem e per las consequenzas.

Jau giavischass ch’ei dat propi in reponderar, pia che propi tut ils umans sentan, che la stgaldada dal clima è prigulusa...

Co pon ins vegnir activs tar la giuventgetgna da clima?
S: Nus avain ina homepage “www.klimastreik-graubuenden.ch”. La chatt’ins atgnamain tut: ina email, links per ir direct sin ils chats da Whatsapp ni Telegram – nus essan cunzunt fitg activs sin Telegram – ed ins po era scriver a nus direct via social media. Là datti ina persuna dal team d’organisaziun chè responsabla per persunas che han interess da daventar activ. Ins po dentant era vegnir ina giada ad ina da nossas sesida senza esser liads.

Tgai giavischassas ti che samidass en connex cun il clima en ils proxims 5 onns?
S : Jau giavischass ch’ei dat propi in reponderar, pia che propi tut ils umans sentan, che la stgaldada dal clima è prigulusa, e che la crisa è schon ussa qua e betg instgai che vegn a capitar insacu en 30 onns. Tgai ch’è naturalmain era anc decisiv è ch’i suonda sin quai era acziuns, ch’i vegn betg mo discurri.

Tgai acziuns èn planisadas sco proxim?
S: I vegn a dar ina emna d’acziun naziunala dals 20 fin ils 25 da settember a Berna. Avant questa acziun datti en l’entira Svizra puspè demonstraziuns, atgnamain nos Come Back suenter la pandemia. Nus vulain puspè esser sin las vias. A Cuira vegnin nus a far venderdis ils 11 da settember ina demonstraziun. Nus vegnin a sa scuntrar a las 17.00 uras davant il Parc da Fontana. Mintgin astga vegnir là, da mintga vegliadetgna, da mintga interess politic, mintgin che quetta che quai tema è impurtant

Text: Naomi Arpagaus, GiuRu
Fotografia: pexels.com

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

La Lia Rumantscha e la Chasa da la Translaziun Looren envidan al lavuratori Traversadas litteraras. Il lavuratori orientà a la pratica sa drizza a persunas activas sin il champ da la litteratura da lingua rumantscha che scrivan, translateschan u lectoreschan texts rumantschs e/u tudestgs. Quest tschintgavel lavuratori metta l'accent sin la prelecziun dad (agens) texts.

Cun sustegn amicabel da la Fundaziun per la cultura Pro Helvetia e da la Fundaziun Oertli.

Venderdi, ils 2 d'october 2020, 10:00–18:00
Junges Literaturlabor JULL, Bärengasse 20, 8001 Turitg
Cun sustegn amicabel da la Fundaziun per la cultura Pro Helvetia e da la Fundaziun Oertli.


Program
09:30–10:00 café en il Kaffeehaus zur Weltkugel, JULL, Turitg
10:00–12:30 Prelecziun dad agens texts cun il coach da retorica Werner Geiger, part I
12:30–14:00 gentar en il Kaffeehaus zur Weltkugel
14:00–15:00 Preleger u performar. Co fan auters? Cun Flurina Badel
15:20–17:00 Prelecziun dad agens texts cun il coach da retorica Werner Geiger, part II
17:00–18:00 en atgna chaussa / runda finala

 
Annunzia e custs
Il lavuratori sa drizza a persunas activas sin il champ da la litteratura cun u senza experientscha da publitgar. Brev da motivaziun cun curs da vita fin ils 21 da settember 2020 per e-mail a: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Il dumber da participantas e participants è limità. La participaziun e l'alimentaziun èn gratuitas; ils custs da viadi surpiglian las participantas ed ils participants sezs.

Per ulteriuras infurmaziuns contactar a:
Sara Francesca Hermann, Lia Rumantscha: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Text: Lia Rumantscha
Fotografia: pexels.com

 


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Dad Uolf Candrian (GiuRu) - Avon ch’il Surmir ha votau, haiel jeu teniu tschelau mia atgna oppiniun. Sco president dalla GiuRu sai jeu gir che nus lein contonscher tut la giuventetgna romontscha e perquei acceptar tuts meinis. Il discuors entuorn rumantsch grischun denton impedescha da finalmein tractar concrets problems e schar star d’in maun quei project invan. Sch’il cavagl ei carpaus ei da seglier giu dil carr.


Quei vehichel ei mai staus planisaus per quei intent ch’el ei vegnius malduvraus. La fallida motivaziun ha schau seglier il Cantun sil carr sperond da spargnar raps ell’educaziun en tschun idioms. Spargnar ella scolaziun ei mai ina buna motivaziun. Perquei sa in pass anavos tier igl origin sa era esser in pass anavon. Lein dar in sguard el vargau. Jeu vi buc ir memia lunsch anavos, ei tonscha da turnar all’entschatta dalla germanisaziun entras la Svizra suenter 1848. Il lungatg romontsch ei vegnius emblidaus tier la fundaziun dalla Svizra. Pér quei squetsch ha fatg fiug sut il tgil a quels che han sentiu sco lur patria ed identitad culturala svaneva rasant.


Emprems mieds d’instrucziun


Aschia ha Peder Candrian 1856 publicau siu cudisch d’instrucziun “Problems aritmetics per scoulas, insembel culs resultats appartenents” el dialect romauntsch dell’Engiadina ota risguardond en sia ortografia tschellas varietads. Candrian scriva numnadamein senza duvrar tipics plaids dall’Engiadina Aulta, aschia sappien ils scolasts, habels da capir tuts idioms, tractar ils problems a bucca e schar sligiar ils scolars ils quens senza problem da capir siu lungatg. Exact quei fuss stau in’avischinaziun migeivla cun colligiar ils idioms denter els, cuntrari a l’emprova ch’ei ida da l’aua giu da Gion Antoni Bühler che leva fusiunar ils lungatgs romontschs entuorn 1867. In problem tier Bühler ei ch’el ei s’orientaus sulet all’ortografia dil sursilvan da messa, cunzun tenor pader Baseli Carigiet. Cun piarder Cuera sco capitala culturala romontscha ha ei numnadamein dau in’interesanta midada el territori renan. Normalmein, seigi per cumprar en ni per ir tiel dentist, van tuts adina dalla val giu – sco l’aua.


Peder Candrian derivond d’in vitg paritetic scriveva romontsch da priedi, enconuscheva denton era il romontsch da messa. La scripziun reformada haveva manteniu ligioms tier l’Engiadina ed haveva sesviluppau pauc. Mustér denton ei daventau entras la claustra center cultural e religius dalla vallada renana ed ils ligioms tier l’Engiadina ein vegni snegai. Denter auters studegiai ei Giachen Casper Muoth da Breil ei vegnius incumpensaus entras il Cantun da scaffir in romontsch dil Rein unificau. Quei ha el fatg cun premura. 1890 ei ina cumplexa teoria cumparida e vegnida stampada per tuts scolasts. Ses romans e sias historias denton scriveva el vinavon el romontsch da messa, siu lungatg dil cor. Tgei cudischs ein vegni legi? Negin ha tuccau en la schetga teoria, oz scrivin nus tuts romontsch da messa. En consequenza ei il cugn daventaus pli gronds e las varietads sutsilvanas stevan cheu senza sustegn.

 

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Ils pigns vegnan schmaccai


Dasperas eran gest quellas valladas periclitadas il pli ferm. Il fatg che representants sutsilvans han fatg attent sil prighel muossa quei. Sch’enzatgei vegn tematisau ei quei in indezi che la fin da quei s’avischina, seigi la democratia consensuala ni il lungatg. Culla germanisaziun da Valendau e Versomi ei in dils dus ligioms denter Sur- e Sutselva gia sparius pli baul. Uss deva ei cheu negina unitad pli. Trin, Flem e Domat ein suttamess alla dicziun dalla Surselva. 1919 excloma Giachen Conrad ch’ei seigi neras uras, quei clom da Cassandra porta fretg e la Ligia Romontscha vegn fundada.
Suenter 1943 emprova la Ligia Romontscha cun Giuseppe Gangale da salvar quei territori romontsch cun crear in niev idiom sutsilvan. Il cugn ei denton gia mess, bandunar quella ortografia da tetg senza fundament cultural ei denton schabegiau senza retenientschas. Mo el pign ha nuot saviu exister gitg. Havevan Prèz, Veulden e Sched 1950 aunc structuras intactas cun scolas e scolettas romontschas e colligiaziuns tier vitgs en Surselva (Trin, Sagogn, Luven) ein quellas svanidas oz. Perquei eisi fetg ferm sche Zegna Pittet-Dosch gi che “la madema schliaziun per igl antier Surmeir è la fegnameira.” Evitar il pir sco en Sutselva. Fusiunar la Renania culla Romania, sut in num senza funs ed exclusiv per la Surselva, ha tagliau ils davos ligioms existents. In territori da tschep intact ei denton elementar e necessari per pavlar nies lungatg e crear novas expressiuns.


Tuts ensemen egl avegnir


Cul rumantsch grischun schabegia puspei exact il medem sco avon tschien onns. Vischnauncas al cunfin linguistic sco Trin, Domat e la Val Müstair stattan ussa cheu tut persulas cun lur lungatg artificial. Sche tuts targessen quei carr fuss ei stau pusseivel, mo quei drova unitad. Semplamein empruar senza ponderar e silsuenter schizun vuler sfurzar – che quei va mai era bein clar! La Pro Idioms ha giu sempel, mo els vesan il giavel vid la preit cura ch’ei legian rumantsch grischun. Dasperas ei la preit exact il liug nua ch’in lungatg placativ sauda. Aschia translateschan ei perfin ils taccaders verds che la GiuRu ha creau pigl entir territori romontsch per sursilvan. Exact cheu, tiel stampar, nua che RG ed unitad fa senn – e tgei fa la Ligia? Ord tema da piarder il sustegn dils populists stampar cartas postalas cun stgirats en sis differents romontschs. Stupid, mo ins ha gie viu ch’il vent ei ius cul tetg senza fundament en Sutselva, ei drova la basa, il pievel romontsch. Tuts romontschs, ella Bassa ni sicheu, drovan in territori da tschep ed il lungatg a scret per surviver, illusoric ei nies entir cumbat.
Tgei che pertucca la digitalisaziun essan nus propi aunc adina sil stan dad avon viers 30 onns, la discussiun pro e contra ha frenau tut il progress e l’innovaziun. La Ligia Romontscha ha dau orda maun las hottas e las valladas fermas han creau lur agens vocabularis online, ils pigns idioms ein vegni sut las rodas mo era ils vocabularis perschuadan buc, era il pledari grond buc. La punt sur ils idioms vegn era cheu buca reactivada, dasperas fuss quei uss l’emprema gada ella historia dil romontsch pusseivel e zuar interlinear – sco el 11avel tschentaner el codex claustral. Ideas ein cheu e nos perdavonts eran buc adina pli tups che nus, mo nus stuessen finalmein emprender ord ils sbagls. Peder Candrian havess giu quei sensori, sia dunna Marinesa era poeta. Tuttina ei lur engaschi per nies lungatg ius en emblidonza – e Peder strusch pli in prenum tolerau en quella scripziun reformada.

Fontaunas
1 Candrian, Peder. Problems aritmetics per scoulas, Coira: Stamparia da Pargätzi & Felix, 1856.
2 Muoth, Giachen Caspar. Grammatica romontscha-tudestga, contenenta ils principals elements formals dil lungatg tudestg en lur relaziun cul lungatg romontsch dil Rein, 1890.
3/4 Bundi, Martin. Zur Situation des Rätoromanischen in Graubünden, Cuera: Ediziun Vertex, 2014 p. 37, p. 21.
5 Bezzola, Reto Raduolf. Litteratura dals Rumauntschs e Ladins, Cuera: 1979 p. 325.

Text: Uolf Candrian, GiuRu
Fotografia: pexels.com

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Tge porta la stad?

A tè? A mè? A nous?

En de suglialeiv,
igl vent sur la seiv.
Manond ena veia crappousa
tras tulias spinousas.

Conquistond las muntognas,
sa mossan scu cadagnas.
Sfardantond aint igls lais argients,
nutria digls dotgs currents.

Girond las evlas dascousas,
deglia dallas muntanelas.
Tschivlottond las merlotschas
sot flurentas saletschas.

En de impressiunont vo a fegn.
Semis reveivan sainza cunfegn.

Xenia Stäger



Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun



Text e fotografia: Xenia Stäger, GiuRu

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Chasa Editura Rumantscha - Per il 100avel anniversari dal autur engiadinais Cla Biert vegn publitgà qua ina schelta da ses raquints. Biert è in dals auturs fitg impurtants per la cultura e litteratura rumantscha.
Quest cudesch nov cuntegna ina tscherna da raquints pli u main enconuschents e singuls texts inedids u emblidads. Plinavant vegnan integradas fotografias ed illustraziuns sco er commentaris dals dus romanists Annetta Ganzoni e Rico Valär

In extract:


Cuosps

Da Nadal, ils uffants da famiglias povras survgnivan cuosps, tschertas s-charpunas inflodradas, cun soulas da lain. Davo chi vaiva naivü e cha la giassa d’eira battüda, schi quels cun cuosps sglischivan cun ir amunt, giaivan in schgniffas e vaivan fadia da rivar sün plazza da scoula ant chi vess battü las ot. Mo nusoters chi nu vaivan cuosps, nus nu faivan nimia schnöss, anzi, nus vaivan invilgia, perche cha culs cuosps as pudaiva schlisolar aval, davo scoula, da Bagnera giò in d’üna tratta fin giò’n Plaz.
Eu sun i ün di pro’l signur ravarenda e n’ha dit:
«Eir eu sun ün pover, sco Schimun!»
«Dimena ün pover, mo bain», ha dit il signur ravarenda, «e lura?»
«E lura, signur ravarenda, e lura, ö char signur ravarenda, dat eir a mai cuosps!»
Mo el nun ha pudü dar ils cuosps; el ha dit:
«Teis bap es ün hom da bain, di ch’el dess el cumprar cuosps per tai!»
Eu n’ha puplà lönch, mo meis bap nun ha cumprà cuosps, cha quai nu fetscha dabsögn, cha ün pêr s-charpas l’on saja plü co avuonda e cha mamma dess metter dvart tuottas per meis fradgliuns.
Ün bel di n’haja dat man la zangua e n’ha strat oura tuot las guottas da mias s-charpas. Lura tillas n’haja missas aint il last e n’ha cloccà cul martè sülla soula fin chi d’eira tuot glisch.
Uei, co chi sglischivan!
Eu gniva al vent giò da Craista, üna straglia fich stipa tanter Scuol suot e Scuol sura, davo la schlerna chi’s vaiva fuormada, cun ün pè davo tschel. I d’eira da verer da tgnair la balantscha, mo cul tach as pudaiva regular ün pa la früda, frenar pro las stortas e masinar per nun ir aint pels mürs.
Quai giaiva sco ir cun alas; ün toc aval, davo traversà la stradella dal Parc, gnanca nu’s sentiva plü il glatsch suot ils peis; intuorn las uraglias soflaiva ün sibelin dschet, las chasas giaivan be sulettas dasper mai via, ils tets gnivan gronds e tschiraivan dalunga e sfuondraivan, las portas d’chasa faivan boccas schlinchas, lura spalancadas riaintas e lura darcheu tortas da tschella vart, e las fanestras guardaivan guersch davo mai, cun invilgia. Las uraglias pizchaivan dal fraid, eu clomaiva dadotezzas: «Buna saira!» als vaschins, mo eu nu dudiva meis salüd perche ch’eu d’eira uossa ün eroplan, mia bratscha schladada d’eiran las alas, ed eu svolaiva sainza pais surour tuot il muond.

Prüma publicaziun dal 1973; tenor la versiun corretta da l’autur aint il relasch.



Il cudesch cuosta CHF 30.–; da retrar illas librarias o suot www.chasaeditura.ch

Cla Biert: L’odur dal füm
Raquints, Rumantsch vallader
Commentaris: Annetta Ganzoni, Rico Valär
288 p. CHF 30.00
ISBN 978-3-03845-068-9
Chasa Editura Rumantscha 2020


Vernissascha da cudesch: 
Dumengia, ils 26 lügl 2020,
a las 11.00 uras, i’l rom da la Festa centenaria per Cla Biert illa sala cumünala da Scuol

Ulteriuras preschentaziuns:

Gövgia, ils 27 avuost 2020,
a las 18.00 uras,
illa Biblioteca Chantunala, Cuoira 

Sonda, ils 7 november 2020,
a las 17.30 uras,
als Dis da litteratura a Domat
 

 
ClaBiertCla Biert (1920-1981)
Cla Biert è naschì a Scuol. El ha absolvì il seminari da scolasts a Cuira e serrà giu sco magister secundar a l'universitad da Turitg. Biert ha instruì en l'Engiadina ed a Cuira. Sper sia lavur sco scrivent è el s'engaschà per la cultura e lingua rumantscha. 1955 ha Cla Biert retschavì il premi svizzer da la fundaziun Schiller, pli tard lura era il premi da la Cuminanza Radio Rumantsch ed il premi da renconuschientscha dal chantun Grischun.

 

Text e fotografia: Chasa Editura Rumantscha

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Dad Uolf Candrian (GiuRu) - Sch’ins persequitescha las discussiuns politicas sil palancau svizzer savess ins manegiar che la politica sursilvana vegn discuttada. Ina pusseivla collavuraziun denter CVP e BDP sut in niev num dat da patertgar. Per che tuts sappien suandar mias ponderaziuns porschel emprem ina survesta dalla situaziun actuala avon ch’jeu vegnel anavos sillas structuras carschidas en nossa vallada.

Igl atun ha la CVP ch’ei era ferma en Surselva cassau ina frida. Mender ha ei denton tuc la BDP. Ils burgheis-democrats ein egl atun sgulai da 4.1% giu sin 2.6%. Tschun dad otg parlamentaris han piars lur sezs, ils treis ch’ein restai ein entrai ella fracziun dils crist-democrats ch’era pronta per midar il num dalla fracziun tier la fracziun amiez. Prontadad da midar num era cheu, pertgei tier la CVP sezza vegn il C che stat per valurs cristianas criticaus dalla partida. L’influenza dalla baselgia sesbassa pli e pli ed aschia sappien biars buca s’identificar culla combinaziun da politica e religiun cristiana. Gest quei ei ina gronda sfida per l’etica dil avegnir.

Buca mo l’influenza dalla baselgia seschminuescha, tuttas instituziuns tremblan. La midada actuala ei in fenomen ch’ins po persequitar sigl entir mund globalisau che influenzescha in l’auter sin moda rasanta. Tuttina porscha in’egliada el vargau schligiaziuns e selai cumparegliar cul moviment dad oz. L’epoca dils onns avon 1900 eran per biars era ina fin de siècle, in’expressiun oriunda dalla Frontscha dad in fenomen che ha era contonschiu la Svizra e la Surselva. Culla viafier ha ina nova energia contonschiu nos vitgs alpins e rut si las colligiaziuns carschidas sur tschentaners.

Jeu saiel mo relatar cuort da Sagogn, nua che la cumpagnia da mats ei svanida avon 1900, medemamein il chor Concordia ch’ei sesligiaus 1898. Il chor viril paritetic han ins refundau 1916 e la cumpagnia da mats 1936, denton mo cun mats catolics. Il vent ei semidaus ed in niev spert conservativ ei sederaus. Ferton ch’il politicher Anton Steinhauser (1840-1915) era fundatur d’ina uniun da catolics liberals ei siu fegl Alois Steinhauser (1871-1918) s’avischinaus al cuors conservativ-catolic da Caspar Decurtins (1855-1916), iniziant dils Tschespets. L’ala liberala fundada a Sagogn ei svanida e la “Lavina nera” ha dominau la politica sursilvana. Cun fusiunar ils dus romontschs da priedi e da messa ein era ils vegls ligioms tier la Sutselva vegni sut las rodas. En consequenza ei la germanisaziun dil Plaun, dalla Tumleasca e dalla Muntogna da Schons s’avanzada cun enorma spertezia.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun


Per turnar tier il spectrum politic. Ins vesa che nus capin aunc ils cavazzins duvrai e savein s’imaginar tgei posiziuns che quels umens havevan. Culla terminologia dad ozilgi ei capir buca pli aschi sempel. Neoliberals dat ei dretgs e seniasters, pia buca mo perviada lur conotaziun negativa ein quellas expressiuns dispiteivlas. S’imaginar il spectrum politic cun duas alas ei ina simplificaziun che falsifichescha la realitad dallas posiziuns. Ad absurdum meina quei il president dils stadis unis cun numnar l’antifa ina organisaziun faschistica.

In endretg svizzer ha buca mo il dretg da votar, na, el sesenta obligaus da votar – ed elegia dretg. Il seniester denton ei plitost in typ malign, dumengia da votar dierma el giu ni ch’el anfla buca la cuviarta. Perfin ils politichers dalla PS ein oz atgnamein purtaders dil stadi, pia enamiez dil spectrum politic. Sch’ins pren si il maletg d’in fier-cavagl dat ei negina organisaziun dalla vart socialistica ch’ei capavla d’ulivar ora las structuras faschisticas ch’ein existentas. La prontadad per violenza crescha gi per gi, era nus havein in problem cun rassissem. Gest tier la polizia, in mistregn che plitost conservativs e patriots exequeschan. Ei dat negina cunterpeisa e cun in tal lungatg vegn quei zuppau vi – il schaner 2033 eisi memia tard.

Perquei ein ils cavazzins dretg-seniester-amiez antiquai e duessen vegnir remplazzai avon ch’ina allianza denter BDP e CVP emprova da cementar quei cavazzin cun senumnar Allianza dil Miez. Silmeins la scursanida AdM fuss en tuts quater lungatgs la medema, mo era parallelas tier l’AfD selain sminar ella scursanida. Ins senta ch’ins vul ir a pesca tiels economs neoliberals cun strihar las valurs cristianas – e cheutras humanas – ord igl agen num. Sche quei succeda sut il slogan da representar il miez da nossa societad ei quei in scandal.

Cunzun temel jeu che l’ala conservativa dalla CVP vegn a destruir ils buns aspects dalla BDP che ha cunzun el Grischun muentau bia. Pertgei la CVP ha da vegl enneu ina structura da pussonza interna fetg dira – semegliont alla Romania. Exact cheu astgassen ils politichers ellas retschas dalla Surselva Romontscha prender in exempel e purtar en lur partida quei patratg. Culla fusiun denter Romania e Renania ein dus gronds nums i a piarder. Ils representants dils reformai e plitost liberals ein i suten ella structura dalla Romania catolica e plitost conservativa. Clar che la religiun ha ozilgi buc igl effect dad avon tschien onns, tuttina ein las vuschs prudentas svanidas. Perfin leu nua che duvrar rumantsch grischun fagess senn vegnan mo las vuschs populisticas udidas.

Cun Domat ha la Surselva Romontscha pers ina vischnaunca beinstonta che profitescha da sesanflar ell’agglomeraziun da Cuera – e mantegn tuttina il romontsch. Quellas vischnauncas agl ur fussi da rinforzar. Enstagl san ni las vischnauncas reformadas ni catolicas dil Plaun sco Trin e Flem ni Razegn e Domat buca s’identificar cun in num sco Surselva Romontscha. Il niev num dat enstagl fortificar il cunfin linguistic perfin dapli peisa als sursilvans tudestgs. Cunquei ch’ins ha creau ina Surselva Romontscha, san ins ir da quei enora ch’ei dat era ina Surselva tudestga ch’ei giustificada, per exempel a Glion.

Biling ei il grond plaid dalla politica linguistica contemporana, era dalla Ligia Romontscha. Mo tgi che promova in sistem biling en loghens da vegl enneu romontschs, pren als romontschs il davos flad. Sin ina casa da scola s’auda sulet l’inscripziun “scola”, sil luvratori duei mo “luvratori communal” vegni scret. Quei ei buca discriminaziun viers ils tudestgs mobein dau la schanza d’emprender in niev plaid romontsch, perfin turists schazegian quei. In vegl pur ladin ha getg ch’el capeschi nuot da politica, el seigi pur. Mo sch’ins metti dus purschals el medem claus, dil qual in ei ferms e tschel fleivels, sche magli il ferm per dus ed il magher crappa. Perquei fa ei buca surstar ch’igl ei cun Beno Niggli era in Grischun ord las retschas dalla BDP ch’ei sceptics concernent ina fusiun culla CVP.

Text: Uolf Candrian, GiuRu
Fotografia: Pavel Dolgopolov

Suonda LATABLA!


Sustegnair

LATABLA è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs

Vulais Vus sustegnair?

SUSTEGNAIR cun CHF 10.-

Pagina 1 da 2

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

Go to top