Belvédère - Discussiuns linguisticas

Belvédère - Discussiuns linguisticas

Da Dominique Dosch - Igls treis students Curdin, Juliette e Larissa s’antopan regularmaintg aint igl Café Belvédère a Friburg ed on adegna da rachintar ensatge. I dat discussiuns profondas davart igls studis ed igl mond – pero betg sainza bavrondas allegrontas ed enqualtgi tgutgareias.

Da buna luna vo Curdin ve tar la meisa, noua tgi Larissa e Juliette spetgan. “Hallo vusotras! Tge flot tgi ans antupagn anc durant las vacanzas a Friburg!” Juliette igl saleida cun en’igleida allegra. Ma Larissa struba igls îgls. “Pff… vacanzas… Chel taimp oss ò da far sober navot cun vacanzas.” Curdin è stupia digl sies tung freid. “Oje, tge ègl cun nossa Larissa?” Ella grogna: “Bilinguissem, chegl ègl.” Curdin varda venavant sainza tgapientscha. Juliette igl scutigna ainten l’ureglia: “Ella ha gist oz dà giu la sia lavur da seminari…” Immediat vign Curdin alert. “Ah ea, te ast gio scretg ena lavour durant las vacanzas!” – “Chegl eran nignas vacanzas!”, repeta Larissa energicamaintg. “E, tge è la tia conclusiun?” – “Tgi bilinguissem è en tema per scappar…” – “Stat scretg ainten la lavour…!?”

Larissa ignorescha la davosa remartga. “Igl è en camp plagn minas… Mintg’eda tgi te creist te vegias catto ena teoria interessanta, schloppa ena bomba…” Curdin teira se las survantscheglias. “Tunga tensiunont…” Larissa antscheva a baitar an en cuntign: “I dat schi blers meinis scu tgi dat perscrutaders, cura tg’ins so numnar ena persuna bilinga! Davent da cura baitast tge lungatg cun tgi noua quant dei cun tge motivaziun e cun tge motivaziun baita tge persuna cun tè tge lungatg cura noua quant dei…!” Curdin interrompa: “Oss angal tot quiet, tgera bilinguista! Basta tgi nous Rumantschs ischan bilings. Pustagn ena gervosa, faschagn viva sen la tia lavour e midagn tema!” Larissa suspeira e murmura ensatge per sasezza.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Er cura tgi las gervosas èn sarveidas e tg’igls treis students on fatg viva, fò Larissa venavant ena tscheira. Juliette amprova da distrer ella: “Larissa, lascha liber la lavur. Ti sas midar uschè u uschia nagut pli…” Curdin excloma: “Ui, tge tgi savagn pero midar èn las tias expressiuns. Uschè u uschia. Chegl fò gio mal allas ureglias.” Tar chella remartga sa sainta er Larissa pertutgeida. “Uscheia ni uscheia è tot correct. Er ia dovr chell’expressiun…” – “Er angal perchegl tgi te stebgias rumantsch. Tot igls oters deian soviso. Treis silbas. Fitg simpel.” – “Ma tudestga… E pertge duess igl lungatg esser simpel?” – “Pigls giuvenils stò’l esser simpel. Els vottan scursaneir. Esser cools. Esser bilings!” – “Ast betg eneda pretendia, tgi te seias en purist?” Per chegl catta Curdin betg schi spert ena rasposta.

Juliette dumonda malsieira: “Datti lura in’autra expressiun per uschè u uschia?” Curdin peglia nonavant igl sies telefonign e derva igl pledari grond. “Ansasez inditgescha igl vocabulari surmiran tuttegna u an totta cass scu translaziun per sowieso. Uscheia ni uscheia exista uscheia ni uscheia betg.” Larissa rapla igl front. “Pero tuttegna è per me betg igl madem scu sowieso. Ia sa deir ‘er sch’igl è freid e brainta, vigna tuttegna a spass’. Ma chegl è ensatge oter tgi ‘sch’igl è oss bel’ora u treid’ora, ia vign uscheia ni uscheia a spass’…” – “E tge ègl cun an totta cass?” Larissa teira las spatlas. “Chegl è an totta cass la translaziun da in jedem Fall, e betg da sowieso.” – “Pero vottigl betg deir igl madem?” Larissa perda la pazienztga e dat da s’accorscher, tg’ella ò avonda dalla discussiun: “Na, an nign cass!” Sessour ègl per en mument quiet ed igls students bevan dalla biera.

“UNU!”, cloma Curdin dad en mument an l’oter. “Tge?”, fò Juliette. Curdin fò ena tscheira, scu sch’el vess fatg l’invenziun digl tschentaner. “Nous savagn simplamaintg scursaneir uscheia ni uscheia an UNU!” Larissa scassa la testa. “Graztga a tè davainta igl rumantsch tot ridicul. E tge schliaziun ast pigl rumantsch grischun? UUU?” – “Igl rumantsch grischun am è schi lung scu lartg. E schi lez u betg, ia vign unu a duvrar la mia nov’ideia!” Cò so Larissa betg supprimer en surreir. Schi tot las discussiuns linguisticas fissan schi simplas, vess’la igl davos meis veiramaintg gia vacanzas.

Text: D. Dosch, Fribourg
Fotografia: Café du Belvédère, Fribourg

Suonda LATABLA!



Dar ina nota a questa contribuziun
(0 vuschs)
Dominique Dosch

Autura LATABLA dapi avust 2016 - Dominique Dosch (21) è carscheida se a Tinizong. Gio da pitschna anse ò‘la invento gugent istorgias, uscheia tg’ella è sa participada a diversas occurenzas da screiver rumantschas. Igl onn 2013 è nia publitgia igl sies roman da fantascheia “Sindoria” dalla Chasa Editura Rumantscha. Ossa abitescha ella a Friburg e fò en studi da psicologia, pedagogia e rumantsch.

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Alternativ, melancolic e fin - Intervista cun Ursina

09 da schaner 2017

Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...

In grond sigl sur las sumbrivas

18 da fanadur 2017

Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...

Berna first!

27 d'avrigl 2017

Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...

Charezzas e revoltas

12 da settember 2016

Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...

A la scuverta da Klaus Johann Grobe

06 d'october 2016

Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...

Cun il schlantsch frivol da la citad mundana

03 da schaner 2018

Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...

«Cu igl orchester ha sunau per l’emprema ga mias cumposiziuns hai jeu buca saviu retener las larmas»

19 da november 2017

Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...

15 minuts cun: Romana Ganzoni

01 d'avrigl 2018

Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...

Go to top