Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel cun duvrar pli savens ils ovs (e las giaglinas) per descriver situaziuns dal mintgadi. Perquai – e damai che quels han cun Pasca prest conjunctura – datti quest mais tschintg expressiuns cun ovs, chattadas en il gnieu dal DRG.

1. esser in ov en pel

Per numnar ina persuna spert permalada ha l’Engiadina qua tenor mes avis ina da las pli bellas expressiuns (uschè bella è’la, che er il vocabulari sursilvan l’ha adoptada). Uschia din ils Engiadinais dad in sensibelin finin: «Quel es ün öv in pel.» In bel maletg: quest ov senza crosa da chaltschina, be cun ina pellina, gist anc abla da tegnair ensemen in corp, in cun in’olma vulnerabla. – Ma cun il temp crescha er ina crosetta tar ovs en pel (quels umans) ed els pon (almain per muments) sa prender ensemen e laschar esser lur esser terribel sensibel.

2. crair ch’il cac haja dus mellens

Els èn halt marcants, quels spruhs or dal ressort fecal. Perquai er questa gia – veglias perdunar! – in exempel da quella partiziun. Quest qua è da la Surselva, per commentar ina persuna blagunza ed arroganta che crai che perfin sia merda saja meglra che quella dals auters: «Quel crei era che siu cac hagi dus mellens».
Mintgatant è quest tip superbi lura cruschà cun il tip sabiut. E per quel, quel che crai da savair tut (u almain tut in pau meglier) ha era l’Engiadina pront ina remartga: «Mintgatant l’öv voul esser plü scort co la giallina.»


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!


3. cuar or insatge

Betg mo las giaglinas cuan, mabain era nus umans, p.ex. cuond ora malsognas u manzegnas. «Quel cua or insatge» din ins, sch’in è occupà cun studegiar e pensergnar u er inventond insatge. En sasez n’èn quai gnanc exempels spectaculars. Però: Cura avais vus duvrà l’ultima giada il (bel) pled «cuar»? – Eba.

Ma per tuttina anc as dar qua in coc cuà spezial: da dunnas en speranza schevani (in pau grop) «Quella cuva» (Panaduz) u «Ella ha puspei mess a cuar» (Flem). 

4. dar piz a cup

Cler che l’aspect pascal na dastga betg mancar en questa glista. Qua pia in pèr (be in pèr!) da las numerusas expressiuns chattadas en divers vitgs per pitgar ils ovs, u eba, per dar piz a cup:

La Surselva dat péz a cup, la Lumnezia s’exercitescha en dar la botscha ed er a Mon e Riom vegn dà botschas. Ad Alvagni hani verbalisà al botschier, e putscher èsi en Engiadin’Ota. Là dispona Zuoz dal verb tutscher u ch’i din er fer tütsch; in pau «tütsch» discurra era Schlarigna, schend simplamain fer al putschen. A Sent e Scuol fani pizza da cuc; empè da cul piz parani da dar cul lad da l’ov a Domat, dond venter a venter. A Guarda dattani a tazzas, a cazzas a Susch ed a Lavin, e cocadöv vegni dà a Tschlin. Ils Jauers tiran a cuffel ed ils Zernezers nizzegian gist il coc cumplet, dond a cuf «prüm a piz, lur’a chül e poi a buttatsch».

5. er giaglinas nairas fan ovs alvs

E per finir in proverbi da l’Engiadina: «Eir las giallinas nairas fan ils övs alvs.» I n’emporta betg co nus planisain e putschain ils ovs e quants che nus mangiain e soviso … A la fin resta il far e damanar dals umans il medem, cumbain che nus essan dad apparientscha differenta – u apunta: era giaglinas nairas fan ovs alvs. (Jau na sun dentant betg segira, sche questa devisa ma dat propi confiert – anzi, mintgatant fa quella perder il curaschi pir da dretg.)

Fotografia: Tgira da giaglinas a la scola da puras ad Aschera (W. Zeller / Fototeca dal DRG)

Suonda LATABLA!


Da Mila Beerli (GiuRu) - Meis büschmaintin nair es forsa ün pa cuort, pensa dürant ch’eu poz vi d’üna da las quatter püttas dal treffpunkt. Eu tschüt sün meis iPhone, til deblokesch, scroll tras mias conversaziuns da whatsapp. Eu m’allegr dal success ch’eu n’ha gnü hoz cun mia preschantaziun. Eu sun amo adüna plain tensiun. La saira es amo giuvna. Eu am saint stupend. Attractiva, scharmanta....  La bella vart da mia persunalità chi’d es dal sgüra ün pa manica. Uschè mumaints lessa nüzziar uschè bain sco pussibel, avant chi passan.

«Drink?», scriva a duos, trais persunas. Eu impiz il tun e lasch sparir meis telefonin illa gialoffa dal mantel.

Id es cuort avant las ses, la staziun sumaglia ad ün furmier. Eu travers il punct d’inscunter cun pass plans e consciaints. Mi’ögliada svoula sur ils passagers chi van sül o vegnan dal tren. Tranteraint prouva da dar ün’ögliada lasciva. Perche? Simplamaing, eu n’ha buonder sco cha tschels reagischan. Ün per rian, oters tschegnan sü per mai, ün oter am giavüscha üna bella saira. Ingünas reacziuns spectacularas. Rivada da tschella vart am pozza darcheu vi d’ün’otra pütta.

Eu pigl darcheu nanpro meis handy e control vi dal monitur nair meis cotschen dals lefs. Eu surri. I guard’oura bain. Eu schmach ün nuv ed il monitur as sclerischa. Amo ingünas respostas.

Eu doz mi’ögliada. Quel chi sta da tschella vart dal treffpunct am contaimpla. Eu replich l’ögliada. Eu crai, ch’el as sainta traplà. Quai almain lascha seis rier tmüch suppuoner. E listess am guarda’l adüna darcheu cun ögliadas decisas. Quai am irritescha. Eu n’ha insè fich jent situaziuns incuntschaintas e sun buondragiusa ingiò cha quist am maina. Sainza propa avair ün motiv n’haja l’impreschiun cha tuot quist pudess esser il cumanzamaint d’ün’aventüra.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Shop online!
    Shop online!


Oh na! Merda! Meis cour sta salda üna secunda, cur ch’el fa il prüm pass invers mai. Para nu vessa listess na fat quint chi pudess propa capitar uschè alch. Schaisse, che fetscha? Cuorrer davent? Far sco sch’eu clappess güsta ün telefon?

«Du bisches, oder?» Eu ri. Dun dal cheu. El para surlevgià ed am dà trais bütschins sülla masella. «Freut mi.» Cumünaivelmaing sortina da la staziun.

«I macha so öppis normalerwis nid.» Aha? E che es quel «so öppis» cha tü nu fast normalmaing? Eu nu vegn landroura. In che situaziun curiusa am n’haja uossa darcheu manouvrada? Super Mila, simplamaing involar dates dad otras duonnas. Prima!

«Söllamar in dia Bar goh, wo du vorgschlaga häsch?» In mia gialoffa dal mantel fetscha uschè ferm puogn, cha mias unglas as fouran illa pel ed i cumainza a far mal. Co dessa be chattar üna bar, ch’ün’incuntschainta til ha para proponü? «Jo, dass wär sicher nett», discha, per cha la posa implida cun üna quietezza penibla nu vegna massa lunga. Merda, merda, merda! In pacas secundas vain meis schvindel scuvert ed eu passanterà la plü penibla situaziun daspö ons.

Man, man Mila! Internamaing tschercha intensivamaing strategias per listess amo laschar ir inavant üna pezzina quist göïn. Insè am plascha tuot bain dad esser in üna situaziun incuntschainta, da nu savair chi cha meis visavi es e da savair ch’el craja ch’eu saja ün’otra. «He, luag dötta isch si schu.» El muossa sün üna tabla cun custabs cotschens. CHINCHILLA BAR, sta scrit. Yes! La saira cumünaivla ha ün avegnir!

Pac plü tard sezzaina cun duos bavrondas vi dad üna pitschna maisa. Üna chandaila arda tanter nus. Seis ögls blaus glüschan. Meis cour batta. D’inrar n’haja discurrü cun inchün chi’m plaschaiva uschè bain sco el, eir sch’eu nu cugnuosch gnanca seis nom.

Ils discuors vegnan svelt fich profuonds. El am quinta da sia sour chi ha üna malatia psicica. Da sia nona chi’d es güsta a l’ospidal. D’uffant haja el gnü immens temma cha sia mamma til banduna e nu tuorna plü. Eu am mouv dürant plüsas uras e diversas bavrondas sün ün grat stret e prouv da ne esser massa distanziada ma da neir quintar alch chi til pudess irritar o chi cuntradiss a la persuna cun la quala el vess insè gnü fat giò.

Povretta, quella sarrà gnüda per nöglia al punct d’inscunter a la staziun, am va tras il cheu. Cuort tschüffa cumplaschiun. El am tocca levamaing vi da la spadla. «Allas ok?», el surria. In quel mumaint sparischan meis impissamains vi da tschella duonna. «Söllamar kli an di frisch Luft goh?» «Jo, i glauba das wür no guat tua», dia.

Nus stain suot la tabla avant la bar. Tuot intuorn nus es bognà in cotschen. Tuot in üna jada ans guardaina chaufuol i’ls ögls. El vegn adüna plü dastrusch. Eu bad seis lefs loms sün meis. Il muond intuorn nus sta salda.

«Nähmamar no as Glas Wii bi mier dihai?» «Gära!»

Text e fotografia: M. Beerli (GiuRu)


Suonda LATABLA!


 

Da Dominique Dosch - Igls treis students Curdin,  Juliette e Larissa s’antopan regularmaintg aint igl Café Belvédère a Friburg ed on adegna da rachintar ensatge. I dat discussiuns profondas davart igls studis ed igl mond – pero betg sainza bavrondas allegrontas ed enqualtgi tgutgareias.


Igl suglegl d’aton targleischa tras en vel giu sen la terrassa digl Belvédère. Curdin, Juliette e Larissa èn s’anzuglias an lour giaccas tgodas e gioldan finalmaintg puspe la taimpra studentica siva las lungas vacanzas da stad. “Tge patgific ...”, suspeira Curdin tgi ò mess an crousch la sia bratscha davos la sia tutona. “E, Giulietta, ast amprandia ensatge da gl’onn passo?” Juliette surrei. “Gea, l ’emprim’emna ston ils students be ir a café e betg a l’uni.” – “Mancumal!”, conferma Curdin. Larissa sfrigna. “E noss Curdin tgapescha finalmaintg rumantsch grischun cun tot igls sies ameis fallos. U be?” Curdin sa storscha cun en’igleida ravidonta vers Larissa. “E tge ast TE amprandia?” Larissa stebgia. “Tg’ia va gugent cracligns!”

Juliette varda pitgiv segl sies magiol da biera e circumdescha cugl det-mussader igl our. “Igl è incredibel che nus ans enconuschain gia in onn. Il temp è passà uschè spert!” – “Dei navot! Nous nign vigls! Ast gio via chels snösis digl amprem onn?”, dumonda Curdin e sa drezza pi sedretg. “Snösis?”, dumonda Juliette stupeida. “Chel pled dastgas gist puspe amblidar”, manegia Larissa e varda sen Curdin. “Te ist tez betg bler pi madeir tgi els - te ast er pir stibgia treis onns.” – “Ah gea, lura has ussa il bachelor?”, sa legra Juliette. Avant tgi Curdin so dar rasposta, igl petga Larissa sen la spatla. “Scu tgi canosch el, na.” Curdin dolza igl grogn. “Ia va pero fatg en grond zap anavant durant las vacanzas! Per la lavour am mantga angal ple la conclusiun! E chella è gio pronta”, el mossa segl sies front, “aint cò.” – “Gratulaziun. Ia schess gugent tgi te duessas am dar la tia lavour per liger, ma ia va gio ampurmess mengia bleras gedas da liger otras lavours e mai tignia aint”, conceda Larissa. Curdin teira las spatlas. “Schon bung. Ia va er nign gost da liger digl ties bilinguissem.”

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


Avant tg’igl discurs sa mova sen tarragn privlous, meida Juliette igl tema: “Tge faschais vus insumma quest semester sper l’uni? Faschais insatge da la purschida da sport?” Larissa dei casche. “Ea! Ia vign a dar a volleyball!” – “Balla da volley ò chegl nom, madam purista”, baita Curdin tranteraint. “Ed ia vign aint igl craf... ainten la...” Larissa surrei triumfontamaintg. “Stanza da fitness ò chegl nom.” – “E te?”, dumonda Curdin Juliette. “Jau na sai betg. Jau prefèr da far sport suletta. Sun uschiglio betg uschè buna...” – “Ma Giulietta! Te e ties corp...!”

“Tge vot far schiglio?”, interrompa Larissa. “Primavaira passada hai jau tadlà in chor indigen da Friburg. Ed els tunavan immens bain. Tut fin e cun ina tempra simpatica. Jau ponderesch... sche jau vuless era ma participar...” – “Cantas te alloura?”, dumonda Curdin stupia. Juliette mossa sies mez surreir. “Jau hai chantà en in chor d’uffants ed in temp era en il chor da students da l’uni. Ma insaco tschertg jau insatge auter.” – “Alloura fò! Chegl tunga propi bagn”, cloma Larissa tg’è dalunga fi e flomma. Juliette dei targinond: “Gea, ma jau less betg ir suletta. Jau n’enconusch nagin dal chor...” Curdin varda sceptic. “Cunaschez betg egn e mintgign ainten chel pitschnign cantung?”

“Dai adatg tge che ti dias. Fribourg ha dapli abitants ch’il Grischun”, sfrigna Juliette. La bucca da Curdin resta mez averta. El è ansomma betg diso talas cuntraattatgas da Juliette. Larissa igl fitgescha. “TE pudessas eir a cantar cun ella! Ast betg canto aint igl chor dall’Academia?” Curdin vot replitgier ensatge, ma Juliette tgappa gio igl fi da Larissa: “Oh gea, quai fiss magnifique! Ed umens pon ils chors adina duvrar!” Curdin fò en’expressiun perplexa. “Ehm...” – “Ea, Curdin, chegl fiss per franc cool! Alloura vignst finalmaintg ene tranter indigens!”, raschunga Larissa an en fort. “Baitan chels franzos!?”, dumonda Curdin consternia.

“Cler! Ma jau gid lura a tai. Ti vegns in-dus ad emprender!”, replitgescha Juliette cun îgls sbrinzlonts. “Ea, Curdin, dei ea!”, cantigna Larissa. “Oss angal plang. Cura èn las provas?” La vousch da Curdin resta sceptica. “Dumengia saira”, rasponda Juliette. “TGE? Dumengia seira??? Alloura vessa da neir giu aposta pi bod digl Surmeir? Ischas narras?!”, s’agitescha Curdin. “En po cultura fò bagn a tè. T’imaginescha tge belas canzungs tg’els cantan...!”, amprova Larissa d’igl persvader. “Ah ea? Per exaimpel?” – “Chant en mon choeur...”, dei Juliette cun en’igleida simgionta.

“Tge? Chels baitan betg angal franzos, els cantan er franzos?” – “Dà ina giada tes telefon!”, manegia Juliette cun en tung tot persvadia. Planget tippescha Curdin la sia cefra-clav aint igl sies telefonign ed igl tanscha a Juliette, sainza lascher ella or digls îgls. Siva ena curta retschertga mossa Juliette ad el en film da youtube. “Taidla ina giada!” Ena canzung graziousa resunga digl telefonign. Vouschs fegnas cantan ena melodia simpla, ma cordiala. “Cò ins tgapescha gio navot!”, broncla Curdin. “Ia port ad els eneda ena dretga canzung!” L’igleida da Juliette arda. “Lura vegns!?” Per chell’igleida canoscha Curdin ena suletta rasposta.

Vocabulari:

  • s’anzuglias / VL: as plajà
  • gioldan / SR: gaudan
  • passo / SR: vargau
  • be / SR: mo, SM: angal
  • betg / SR: ... buc, VL: na ...
  • Mancumal! / precis uscheia!
  • U be / (oralmaintg) SR: neve?, VL: navaira?
  • ravidonta / provotgonta
  • navot / SR: nuot, VL: nöglia
  • grogn / SR: baditschun, VL: mintun
  • angal / SR: mo, VL: be
  • nign / SR: negin, VL: ingün
  • dei casche / VL: disch da schi
  • vign / SR: jeu mon
  • baita / SR: tschontscha, VL: discuorra
  • tranteraint / SR: denteren
  • dalunga / immediat
  • ene / (oralmaintg) en’eda, SR: inaga, VL: üna jada

 

Text: D. Dosch, Fribourg
Fotografia: Café du Belvédère, Fribourg

Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:


Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias fassettas per exprimer quellas fradaglias che van tras pel ed ossa. Perquai oz tschintg bels u buns maletgs per dis da gronda fradur. Sa chapescha chattads en il DRG.

1. sulegl cun dents

Gist quests dis èn els qua: Quels bels dis cun in sulegl glischant recent amez l’azur senza nibel. Quels dis, cura che l’aria è satiglia ed i bricla las piclas e piztga vi da las parts dal corp betg cuvridas. Quels dis, cura che nus duvrain in schal per enzugliar e stgaudar la fatscha ed essan grats per in na-scumond da zuppentar quella. Quels dis tipics per pudair dir: «Oz avain nus in sulegl cun dents.»

2. il general Frisch

Ses num tuna plitost viscal e frestg che da caracter crudaivel, ma impressiun fai schon, sche nus sesain (p.ex. a Zernez) en stiva privada, ed insatgi di (magari in pau sut vusch): «Id es coura il general Frisch.» L’avais udì? Il Frisch a spluntond cun sia detta marvla vi da l’isch? Sentis era gia la schelira che penetrescha tras sfessas e fanestras?

Forsa ch’il general Frisch è be l’avantguardia da quell’armada da fradurs continentalas, provegnentas nà da nordost, nà da la Sibiria. E perquai schain nus – e betg mo nus Rumantschs: «Oz èsi ina vaira Sibiria.»

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


3. il cac che schela en il tgil

Veglias perdunar la tscherna da quest’expressiun forsa pauc manieraivla! Ma ozendi, en temps dad envierns malguess e miaivels, n’èn cumparegliaziuns sco «igl è in fraid sco da mez enviern» nagina buna valur da referenza pli. Qua dovri schon maletgs pli expressivs (main suttaposts a midadas climaticas) per exprimer grondas fradaglias.

In maletg fitg concret (e probabel pervi da quai era derasà dapertut) è: «Igl è in fraid ch’il cac schela en il tgil.» Quels da Marmorera vevan «in fraid tgi schela l’ava ainta la vischea». Memia direct? Main vulgar, ma pli vermus, è quel qua, documentà en l’entir Grischun: «Oz na fan ins betg verms.» Tge confiert!

4. suar sut il nas

In’autra expressiun concreta-corporala è quella da la gutella sut il nas, p.ex. sco quai che nus la chattain a Müstair: «Id es ün chad chi fa süar sot il nas.» Chaud? Gea, la frasa è duvrada ironicamain, cura ch’igl è in fraid murdent – in fraid, cura ch’ins sua sin il pli anc sut il nas. U ch’ins di lura fitg lapidar sco a Susch (però er utrò): «Hoz vain il got dal nas.»

A La Punt-Chamues-ch percunter èsi anc pli extrem: là èn las fradaglias uschè grondas ch’i na basta gnanca per far suar sut il nas u sur la bucca, mabain unicamain en bucca: «Oz as süja be suot la laungia.»

5. ils pleds schelan en bucca

Tgi sa regorda anc dad esser restà tatgà d’enviern cun la lieunga umida … betg vi da l’amia, mabain vi dal tschabargal da metal? L’enviern èsi magari meglier da tegnair serrà la bucca ed enserrà la lieunga. Pertge quella dovri. Per discurrer, per exempel. Siond conscients da quest’impurtanza, din (u schevan) quels da Scuol: «Id es ün fraid chi schelan ils pleds in bocca.» Ed ils pleds, quels èsi da guardar da betg laschar schelar…

Fotografia: Glatscher dil Terri, Pizzo di Güida e Piz Ner, 1911 (W. Derichsweiler / Fototeca dal DRG)

Suonda LATABLA!


Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn permanent – e quai ha consequenzas.

„Serrai üna jada giò üna fin d’eivna il natel e tgnai oura la temma da mancantar alch sün What’s App“. Quista frasa n’haja dudi d’incuort ad üna discussiun da podi davart il tema omnipreschaint „digitalisaziun“. E quista frasa es gnüda our da la bocca d’üna persuna dal tuottafat radschunaivla. Schurnalista illa Svizra tudais-cha pro üna gazetta da renom, duonna giuvna attractiva, apparentscha suverana. E lura quinta quista persuna che cumbat ch’ella haja pel mumaint güsta cunter sai svessa. Ch’ella saja dependenta dal telefonin. Ch’ella haja – per controllar l’adöver dal smarthone – installà üna app per masürar quant temp ch’ella passainta cun dovrar il telefonin. Schoccada saja ella statta chi d’eiran in media trais uras e mez al di. „Ed eu n’ha cret ch’eu tocca amo pro quella part da la populaziun chi ha üna relaziun normala cul telefonin“, ha’la exclomà davant il public. Schi’s resguarda cha la norma vain masürada adüna vi da quai cha la majorità da la populaziun fa, lura constatta quai dafatta.

Trais uras e mez be telefonin
Trais uras e mez! In trais uras e mez as poja far roba bainschi bler plü bella co verer sül telefonin. Giovar culs uffants, per exaimpel. Leger ün cudesch interessant. Far üna spassegiada cul chan. Far l’amur. Ir a tschaina culla megldr’amia. Insomma: as recrear, chürar relaziuns, verer da sai svessa. Invezza sun quai trais uras e mez al di cun respuonder telefons, e-mails e messagis, cun surfar aint il internet, cun tscheccar tschient jadas sch’inchün vess forsa scrit alch, cun far fotografias da nügliarias o selfies. Blera glieud consultescha seis account da Facebook sur il telefonin. Ed eir quai para da far dvantar dependent. „Sch’eu survegn daplü da 50 likes per ün da meis posts am sainta importanta, survegna arcugnuschentscha, lessa daplü da quai. Ma apaina cha be pacs o dafatta ningün nu reagischan sün meis cuntegns n’haja dubis invers mias capacitats, am saint miserabla, survegn depressiuns“, ha quintà quista duonna dad apaina 30 ons. Depressiuns pervi da massa pacs likes? Quai chi tuna bod comic es para per blers propi ün problem plü gravant.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Il telefonin in tualetta
A dudir ils problems da mia collega schurnalista am sainta directamaing moderata a quai chi reguarda l’adöver da meis telefonin. Lapro n’haja eir fingià dudi critica ch’eu dessa tantüna metter d’vart quist s-cherp. D’incuort m’es crodà meis i-phone in tualetta. Il classiker. Eu til vaiva miss in s-charsella davovart e vaiva fat giò las chotschas sainza pensar landervia. Plup, haja fat. Il telefonin d’eira najantà. Adonta ch’eu n’ha miss l’apparat be subit in ün sach plain ris per retrar l’ümidità nun ha l’iphone survivü. Capità es tuot quist eir amo a l’ester. Ün mumaint d’eira propi persa. E che sch’inchün am tschercha? E che sch’eu survegn ün messagi important? Basta, eu n’ha survivü las 24 uras sainza telefonin. E quai sainza ün don perdüraivel, sainza temmas profuondas o mumaints da panica.

Mumaints da pasch
Rivada a chasa n’haja però subit tscherchà meis telefonin vegl – ed uossa m’agita mincha di sur d’ün display s-chür chi nu reagischa subit sün mias pivatellas, sur da fotografias da noscha qualità e sur d’ün akku chi sto gnir chargià sü mincha saira danouvmaing. Ün nouv i-phone nu possa güsta cumprar. L’opziun da laschar davent dal tuot il telefonin n’haja ponderà be ün batterdögl. Sainza telefonin nu gessa plücofacil propi na plü illa vita da minchadi. Ma eu n’ha decis da laschar l’apparat a chasa dürant las vacanzas, da til sbandir adüna da la chadafö dürant ils pasts, ed a partir da las 20h nu sto ningün plü scriver o telefonar a mai. Là penda meis telefonin vegl vi dal cabel da chargiar ed es serrà giò. Uschea n’haja temp per m’occupar dals uffants, per far üna spassegiada cul chan, per leger ün bun cudesch etc. – e quai in tuotta calma.

Text e fotografia: F. Hofmann, Scuol

*In "La columna" descriva Fadrina Hofmann mincha mais quai chi occuppa e movainta ad üna schurnalista e mamma in Engiadina.

Dad Indra-Maria Decurtins (GiuRu) - La tiara sontga ha ina gronda muntada per treis dallas pli grondas religiuns dil mund, il cristianissem, il giudaissem ed igl islam. Per in’jamna ein giuventetgna oriunds da tschun differentas tiaras vegni ensemen, per emprender d’enconuscher in l’auter, duront viver e uvrar cumineivel. Dasperas hai dau la pusseivladad da visitar marcaus cun gronda muntada per la situaziun politica e la religiun. Quei ha buca mo dau la pusseivladad da discussiunar sur da nossas culturas differentas, mobein era sur da conflicts grevs e las religiuns ch’ein per part la basa da quels conflicts.

Israel ei ina tiara ch’ei bia ellas novitads pervia dil conflict cun Palestina. Quei conflict marscha schon dapi decennis ed ha pliras caschuns. Per gronda part vai pervia da la tiara sezza e la muntada dils marcaus sogns. Ei dat regiuns, per exempel a Gaza ni certs marcaus el West Bank, omisduas regiuns da Palestina, che vesan pliras attaccas ni consequenzas dil conflict, che parts da Israel. Duront quell’jamna hai dau la pusseivladad da visitar marcaus sco Bethlehem e Jerusalem. Impressiononts ei il mir staus a Bethlehem. Il cunfin che sparta il West Bank dad Israel, fuorma per la gronda part mo ina seiv normala. En certs loghens dat ei denton era in grond mir, aschia sco a Bethlehem. Il mir ei aschi gronds sco quel da Berlin era, cun maletgs e messadis da graffiti dalla glieud sezza, mo era maletgs politics digl artist renomnau Banksy. La gronda part dils messadis cloma per l’avertaziun dil cunfin ed ina fin dil conflict. Sil mir eisi mez in fildirom cun spinas, per che la glieud sa buca surmuntar il mir.

Hebron, da l’autra vart, ei in marcau el West Bank, nua che las spuras dil conflict semuossan ualti fetg. Politicamein eisi in marcau spartiu en duas zonas, la zona H1 controllada dils Palestines e H2 per la gronda part dils Israelits. Ella zona H2, hai giu consequenzas per la glieud che viva leu, avon tut per ils palestines. Aschia dat ei en quella zona vias ch’ein serradas per palestines. Enamiez il marcau dat ei cunfins enferrai cun guardias da cunfin ch’ein tuts armai. Quei ei aschia per la ‘segirtad’ dils israelits che stattan en schinumnai ‚settlements‘, buca lunsch naven da quellas vias.

Sco turist sto’ins mussar ils passaports al cunfin da quellas vias. Tutsanua ein soldats, che sguardan, omisdus mauns sin in’arma aschi gronda, che jeu hai aunc mai viu en mia entira veta. Ins survegn in grond respect per quella schuldada , ed jeu vai sentiu en quei mument miu cor battir ualti fetg. Per nus eisi buca in problem da passar la duana. Ina collega da Palestina sto denton encurir in’autra via che nus per arrivar al liug destinau. Tschella vart dil cunfin ei buc in paradis. La via ei totalmein vita, dretg e seniester baghetgs che vesan o sco sch’els fussen stai vits per plirs onns. Pervia da che las vias eran serradas, ei l’economia totalmein ida empaglia e l’infrastructura sco scolas ni spitals ei svanida, aschia che la glieud ha buca pli saviu viver leu. Ussa sesent’ins sco dad esser sin ina via da spérts bandunada.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Shop online!
    Shop online!
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


Sper il conflict ei Israel, cullas regiuns da Palestina, ina bellezia tiara, cun cuntradas differentas. El nord e sper la mar dat ei bia verd cun palmas ed oasas. El sid eisi plitost desiert, ina cuntrada ch’ei era speciala. Era la glieud ein per la gronda part aviarta e toleranta.

Il project intercultural sez « construir e destruir mirs », organisaus dall’uniun NaturKultur, ha giu liug el Kibbuz Lotan, el desiert Arava, pia el sid dad Israel. Kibbuzim vegnan colonias collectivas cull’idea cummunabla e la structura democratica numnai ad Israel. Ella tiara dat ei oz varga duatschien Kibbuzim. Il special tiel Kibbutz Lotan ei ch‘igl entir Kibbuz marscha senza ressursas persistentas e mo cun energia ecologica. Il project da NaturKultur emprova da colligiar la giuventetgna dall’Irlandia, dall’Irlandia dil Nord, dalla Svizra, dad Israel e dalla Palestina. Il camp porscha la pusseivladad da vegnir, viver e luvrar ensemen, e d’emprender d’enconuscher culturas e tiaras differentas. Aschia habitavan nus en in camp nua che l‘electricitad vegneva producida a moda ecologica, ei deva tualettas senz’aua, tut che vegn compostau, grazia a sistems per dilapidar aua mo era rumien. Aschia vein nus era giu la pusseivladad dad emprender co baghegiar mirs cun ressursas persistentas, cun nuot auter che tratsch, aua e strom. Tut rumien ha sia muntada e vegn druvaus per baghegiar mirs ni schizun casas. La lavur cun ed ella natira dat in sentiment bunamein spiritual.

Israel e la regiun palestinesa ha bia da porscher. Quei temps ha dau a nus la pusseivladad dad emprender differentas lecziuns per la veta. Per l’ina eisi stau ina lecziun impurtonta el viver pli ecologic e persistent en in mund nua che ressursas necessarias per surviver, sco l’aua, van plaunsiu alla fin. Da l’autra vart vein nus empriu bia sur dil conflict che setila gia sur plirs decennis e sur dallas consequenzas per la glieud che viva leu, per ils israelits ed era per ils palestines. Ei resta mo da sperar ch’ei dat enzacu la caschun per la glieud che vivan leu da far pasch e dad arver ils cunfins per ina veta en cuminonza e carezia proximala, sco tuttas treis religiuns perdegheschan.

Suonda LATABLA!

♥ sustegnair LATABLA

 


 

Jeu sun slash ...

Dad Annatina Nay - Ils carstgauns vulan tudi categorisar, metter en truchets per capir. Tut quei ch’ins sa numnar pil num ei capeivel. Tut quei ch’ins sa exprimer san ins era capir. Nus essan diversitad heterogena. Affons, carschi, glieud veglia. Ils foss denter generaziuns ein profunds. La capientscha in per l’auter – savens forsa empau pintga?

Stuess buca tut flessegiar? Stuess buc tut esser en moviment? Nies mund – in mund pleins da generaziuns fluidas? Enstagl da quei: in mund plein carstgauns vegls cun spérts giuvens e giuvens che sedattan vegls e conservativs en lur patertgar. E lu dat ei aunc carstgauns che suondan neginas vias classicas – vivan senza cunvenziuns. En tgei truchet pomai metter lezs?
 
X, y ni z?
Generaziun x, generaziun y, generaziun z.
Tgei bustab eis ti?
X – la generaziun che selai buca secategorisar – tut che semischeida, tut en moviment, tut ei pusseivel – po buca sefixar.
Y – la generaziun „why“ – quels che damondan adina suenter il daco e dacum ed insumma.
Ni z? Datti gia ina generaziun z? Il rest, la fin?
Nus – carstgauns digl emprem mund astgein adina sedecider – per ni encunter: in studi, per ni encunter: l’amur, maridar, haver affons, far carriera, far negina carriera. Per ni encunter: haver raps, ni haver temps, viagiar, star a casa, prender drogas, far sport, consumar, spargnar. Decider, senza stuer prender risguard sin finanzas, situaziuns politicas, repressiun – tut ei avon maun – e quei en abundonza.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


Ed jeu?
Ed uss sesenflar in mund nua che tut ei pusseival – in pensum per veta duronta. Sun jeu uss x, y, z? Forsa in tec da tut e tuttina nuot? En quei forsa x, en tschei in tec y, en zatgei auter forsa tut normala ... in dilemma.
Tgei sun jeu uss propi? Nua stun jeu? Jeu sun bia e tuttina nuot endretg. Forsa sun jeu tut enina? E lu entscheivel a sesanflar, jeu sun quei e quei e quei, in tec quei, massa quei e lu aunc tschei. Jeu sun ina summa da bia.

Sligiaziun slash!
Jeu sun slash. Slash, il streh cursiv denter dus plaids. In segn d’interpuncziun che vegn duvraus savens per sparter ni per enumerar. Jeu sun ina dunna /slash/ jeu lavurel sco grafichera independenta /slash/ forsa mintgaton era sco artista /slash/ jeu dun scola /slash/ jeu hai biars interess /slash/ jeu vi scriver /slash/ jeu vi viagiar /slash/ jeu vi buca schar metter mei en in truchet /slash/ vinavon, anavon, adina en moviment, adina fluid: viers gl’infinit ...
 

Text e fotografia: (c) Annatina Nay, http://www.annatinanay.ch/


Suonda LATABLA!



Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas chauras «linguisticas» or da la muntanera dals pleds – u cun auters pleds: mias «top tschintg» locuziuns cun chauras. Bavradas da la funtauna dal DRG.

1. tuppa chaura
Èsi insumma adequat da duvrar «ti tuppa chaura» per descriver ina persuna (per ordinari ina femna) main dotada cun intelligenza? Ils Engiadinais (refurmads) han almain l’opziun dad «esser scorts sco la chavra dal ravarenda», cura ch’els èn effectivamain scorts. Ma sche la tradiziun populara (panrumantscha) sa serva da la chaura per caracterisaziuns main scharmantas, sto bain esser insatge londervi. Èn chauras propi tuppas? Tut tenor mettain bain. Èn umans tups? Tut tenor … Mintgacas: tenor nossas locuziuns han persunas che crain da savair tut meglier, ma che na chapeschan gnanc in pip da la chaussa, «in spiert sco ina chaura» u ch’ellas èn «scortas sco la chavra dal vicari» – u sco quels da Medel din: «Quel sa tudestg sco las tgauras digl uestg.» Pia insumma betg.

2. bitschar ina chaura tranter las cornas
Co va quai: Bitschar ina chaura tranter las cornas? Para ch’ils Engiadinais san far quai, però be, sch’els èn maghers avunda – almain vi dal chau. A Zernez è perfin l’entir corp dad ina u l’auter uschè «meger ch’el gess tras las cornas d’üna chevra». Ma tenor mai: sch’in è abel da bitschar ina chaura tranter las cornas, lura n’è quel betg mo magher setg ed in zic gagliard, ma simplamain betg dal tut tschient.

3. far sco las chauras per il sal
Co dir, sch’insatgi è scharfira – p.ex. sin dultscharias? «Quella fa per ils grassins sco las chauras per il sal!» Quai po sa chapescha era vegnir extendì sin auters geners da garegiaments, sco quai che nus chattain p.ex. en in attest per Trun: «Quel fa per femnas sco las cauras pil sal.» E che regls e desideris na chalan betg cun la fin da la giuventetgna, mussa er ina locuziun da Dalin: «Las tgoras viglias letgan è bugen sal.» (Pli explicita ed explicativa che en il DRG è qua la remartga tar ils collegas da l’Idiotikon: die alten Geissen schlecken auch noch gern Salz – gemeint sind geile, alte Weiber.)

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45


4. las chauras en ils seghels
Allusiuns maldeschentas sco sura fissan qua ed uss, al cumenzament dad in onn nov e net, in pau «sco las chauras che van per ils seghels», pia al fauss lieu. «Tü hast las chavras chi van pels sejels» vegn (u vegniva?) ditg en Engiadina Bassa als uffants che han la mutschigna en il fauss lieu, qvd. culond giu dal nas. Però: il maletg da las chauras en il seghel po bain esser bel, ma ozendi è’l probabel empè dad ina locuziun duvrabla plitost in lign.

5. ir sin chauras alvas
Qua e là guard’ins sin chauras alvas, p.ex. fixond palpiris alvs durant scriver (u betg scriver). Dentant, insacura èsi dad agir! E tuttenina ans dat x ina luna lura quel stumpel da simplamain far, senza grond plan e senza pasar las schanzas dad avair success – e lura giain nus sin chauras alvas. Per tschertins n’è quai – empruvar a bun gartetg – nagin chaprizi, mabain in motto, sco quai che l’exempel da Mustér ans mussa: «Jeu mun sin tgauras alvas, aber ampruar amprov’jeu.» Il parairi «quel va schon sin chauras alvas» po era vegnir duvrà per commentar stentas amurusas, numnadamain cura ch’in giuvenot va sin visita tar ina matta, malgrà che tut ils auters san gia ordavant ch’i na dat nagut ordlonder. Il pauper schani sa senta lura forsa sin la sava sco las chauras en ils seghels … Ma almain ha’l empruvà.

Fotografia: Chauras a Sufers, 1915 (O. Kunz / Fototeca dal DRG).

Suonda LATABLA!


Buna glüna

Da Romana Ganzoni - 
Uossa suna rivats a Landquart. Il figl da 12 ons dumonda a la mamma, scha quist „village“ plain roba plü bunmarchada, plain marcas, plain „labels“, plain prodots da luxus (chi sajan listess mumaint prodots da massa, corregia la mamma), scha quist „outlet“ saja a Landquart, ch’el craja cha quel saja a Landquart, cha seis cumpogn da classa haja cumprà ün pullover da Polo Ralph Lauren, blau s-chür, discret, megacool.

La mamma nu s’interessa zist. Davo üna posa disch’la: Ingün’idea. Chat da quists lös üna varguogna, disch’la. Tuot be consum, disch’la. Scha’ls 24 december es üna dumengia vögl’na dafatta rivir ils affars, disch’la. Che varguogna, repet’la. Quai am va talmaing sülla nerva. E pullovers classics sun per glieud lungurusa, disch’la. E megacool, quai nu’s discha in cas, figl, inclet? Il figl sbassa l’ögliada. Voust ün panin, dumonda la mamma. Eu n’ha tut cun mai. Pan integral e chaschöl vegan. Voust? Na grazcha, disch il figl e da man ad ün paquet plain uorsins da gomma in tuot las culuors. La mamma tira sü il nas. San nun es quai, disch’la. Ma bun, respuonda il figl. De gustibus non...non, apunto, disch la mamma.

A Cuoira müd’na tren.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


La mamma sta sü, ella sto ir sün tualetta, fingià daspö Sargans. Uossa va la spert, il squitsch es para enorm, il figl sfrigna. La mamma cuorra. E nu vain plü. Tschinch minuts passan. Desch minuts. Vainch? Il figl segua a la mamma, tschercha la tualetta, la prüma ch’el chatta es serrada a clav, sur la foura clav as vezza cler e net ün quaderin verd, curius. Il conducteur ha tachà sü il scrit „Defekt - Out of Order - Fuori servizio“, ün Spassvogel ha scriblottà suotnan „Pischa a chasa!“, il figl piglia seis culli our da la busacha e scriva suraint hahaha. Curius, inchün para da chantar aint illa tualetta chi’d es fuori servizio. Che diavel? Es quai la vusch d’ün kindel? Hei, tüüü, cloma il figl. Ingüna resposta.

Passà ils prossems duos vaguns clocca il figl vi da la porta da la tualetta da prüma classa in möd energic. Ingün stress, disch la mamma e ria. N’ha plaschair cha tü nun est partida cul auto da posta a Tusan, mamma, disch il figl e parta per darcheu tour plazza sülla pultruna da la seguonda classa. Davo üna ter pezza – il tren es fingià a Chastè – vain la mamma, ün zich spennada, las massellas cotschnas, e dumonda, co cha quai saja uossa cun quist pullover da Polo Ralph Lauren, cha quella marca nu detta quai sgüra na a Landquart, chi’s stopcha ir a Mendrisio, aint il „Fox Town“, cha quai poss’na far la fin d’eivna chi vain, scha’l figl haja vöglia. Ün pullover classic poust adüna dovrar, o?

Il figl püffa sü per la mamma es squassa il cheu. E cha uossa haj’la üna da quellas foms nairas, ün bel steak, quai füss uossa il maximum, megacool? Chi detta ün char restorant. Vè, giaina, disch’la al figl, quel ramassa sia roba e segua a la mamma chi ria dad ot da la buna glüna e picla our dal paquet dal figl ün uorsin da gomma orandsch.


Text: R. Ganzoni, Schlarigna 
Fotografia: www.pexels.com


Suonda LATABLA!

Viver

Da Michela Sutter (GiuRu) - Vais vus già üna vouta stüdgio che cha viver voul dir? Que es ün pled cha minchün cugnouscha e tuots craian da savair che cha que es. 

Ma dschè üna vouta a qualchün ch’el dess explicher viver e vus badaregias svelt, cha que nun es uschè simpel. Üngün viva listess scu l’oter e minchün ho sia egna istorgia. 

La vita es qualchosa complex. Nos cour batta daspö la terza eivna aint il vainter da nossa mamma. Ma es que già viver? U es que pür viver da quel mumaint davent cha nus ans essans consciaints da la vita? E che es il sen da la vita?

Sün quista dumanda ho minchün ün’otra resposta.

Mia resposta es, viver.

Scha mia vita glivra vuless eau avair amihs dapertuot sül muond. Eau am vuless algorder da bels mumaints, e da trists. Eau vuless savair cha eau d’he fat qualchosa our da mia vita. Ed impustüt cha eau la d’he passanto cun glieud cha eau d’he gugent, e cha ho gugent a me. 

Eir scha la vita es be ün stedi traunter la naschentscha e la mort es que l’unic stedi cha nus pudainsa influenzer.

Fè qualchosa our da vossa vita, cumanzè! 

 

Text e fotografia: M. Sutter

Suonda LATABLA!


Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun

♥ sustegnair LATABLA

 


 

Pagina 9 da 15

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

Il Project

30 da fanadur 2018

pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

Jeu spetgel ...

05 da december 2017

Dad Annatina Nay - Duas figuras en in toc da teater da Samuel Beckett. Estragon e Wladimir sesanflan en in liug buc definau, sin in stradun, sper ina plonta. Els...

5 feghers Franzos

18 da fanadur 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel quellas influenzadas...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

La columna - Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

Go to top