La columna - schmaladi nom da bellezza

La columna - schmaladi nom da bellezza

Dad Fadrina Hofmann -  Avair ün nom ester nun es uschè simpel in Svizra. Gnanca in Engiadina. Gnanca sch’el tuna melodius.

Il bap da meis uffants deriva da Havanna ed el porta ün nom spagnöl chi tuna sco üna melodia schi til as pronunzcha inandret. Meis uffants portan teoreticamaing listess nom schabain ch’illa pratica sun els ils uffants Hofmann perquai cha gnanc’orma nu cugnuoscha a quist bap cul nom melodius. Eu nun ha mai corret schi gnivan chartas o cartulinas pels uffants cun meis cunom, eu nun ha neir corret scha meis figl ha indichà a ballapè o ad JO il nom Hofmann impè da quel nom chi sta vairamaint aint in seis pass. Intant es quai nempe propi uschea: il nom cuban es be amo existent i’l pass dals uffants.

Üna classa plü bassa
Quai ha plüs motivs. Ün as nomna pregüdizi. Eu m’algord d’üna situaziun urgiainta aint il ospidal chantunal a Cuoira cur cha mia figlia vaiva la geldüm ed eu sun sezzada lönchezzas i’l local d’aspet sainza infuormaziuns. La prüma dumonda dad üna sour d’amalats d’eira lura – in ün tempo fich plan ed express mincha vocal bainin bainin – „Sprechen Sie Deutsch?“ Ter stutta es la signura statta cur ch’eu n’ha respus in meis plü bel bündnertütsch ch’eu discuorra dafatta tuot las quatter linguas naziunalas schi stopcha esser. Dandettamaing d’eira l’atmosfera i’l local tuot ün’otra e pac plü tard es dafatta rivà il meidi as s-chüsond ch’els m’hajan laschà spettar uschè lönch. „Uossa sa’la sco chi va a no“, ha respus üna duonna prtugaisa chi sezzaiva cun mai i’l local d’aspet e chi vaiva realisà la situaziun. Ün nom ester e zac as vegna degradà in üna classa plü bassa. Eu d’eira schoccada.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Deutsch für Anfänger
A Scuol daja blers uffants portugais. Perquai esa üna buna chosa chi dà ün post d’integraziun chi spordscha sustegn ad els schi va per rumantsch o tudais-ch. Tschel di però ha eir meis figl survgni üna charta. „Deutsch in der Schule 2016/17“. „Bist du fremdsprachig und gehst in die zweite Klasse?“, es la prüma dumonda sül fögl. Il post d’integraziun spordscha prüms pass illa lingua tudais-cha: ün’udida pella lingua estra, üna basa grammatica. 27 eivnas da cuors a duos lecziuns. Flot. Uossa esa però uschea cha no vivain daspö ons insembel cun ün hom da Berlin. Meis char discuorra tudais-ch culs uffants e scha no eschan üna jada l’on in Germania in vacanzas discuorran meis uffants mez rumantschs mez cubans uschè ün net tudais-ch ch’eu stun svessa stutta. Dal rest: Schwiizertütsch san quists uffants cul nom ester eir amo perfettamaing. Meis figl legia cudeschs gross sün tudais-ch, ils uffants taidlan discs cumpacts cun istorgias in tudais-ch e guardan films d’uffants in tudais-ch. La charta dal post d’integraziun es dimena splachada ter svelt aint il chanaster da palperi.

„Alch ester“
Ün nom basta dimena per splachar in ün chaschuot. Ingün nu ponderescha che persuna chi sta davo il nom, ingün nu s’interessa pel ambiaint o pellas ragischs da quista persuna. Be d’incuort es gnü publichà ün stüdi chi demuossa cha persunas cun ün nom ester han da scriver in Svizra tschinch jadas daplüssas annunzchas per survgnir üna plazza. Quai dà da pensar. Meis uffants creschan sü in Engiadina in üna famiglia engiadinaisa cun amo ün zich influenza tudais-cha – e listess suna sül palperi in prüma lingia „alch ester“. „Schi müda il nom“, ha manià inchün d’incuort. Scha quai füss be uschè simpel. Müdar il nom es bod impussibel in Svizra scha’l bap nun es perinclet – e quel es natüralmaing superbi sün seis nom melodius chi ha in seis pajais eir amo üna valur istorica.

Facit: Tuot es üna dumonda da la perspectiva – e meis uffants staran o indichar inavant Hofmann per gnir trattà sco tuot tschels o imprender a viver cun ün bel nom chi serra automaticamaing portas.


*In "La columna" descriva Fadrina Hofmann mincha mais quai chi occuppa e movainta ad üna schurnalista e mamma in Engiadina.


Text e fotografia: F. Hofmann, Scuol


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:


Dar ina nota a questa contribuziun
(4 vuschs)
Fadrina Hofmann

Autura LATABLA dapi avust 2016 - Fadrina Hofmann es creschüda sü a Scuol e viva hoz darcheu cun sia famiglia quia. Ella ha stübgià scienza da medias e comunicaziun, schurnalissem e rumantsch a l'università da Friburg. Daspö 2009 è'la redactura pro "Die Südostschweiz". Ella ha publichà plüs cudeschs e diversas istorgias.

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

La columna - sex sells

23 da mars 2017

Da Fadrina Hofmann - Sex, acts criminals e catastrofas - quai sun ils temas chi’s vendan statisticamaing il plü bain in gazetta. Schi’s lavura davent da l’Engiadina dvainta plü difficil...

Cult corporal sco nova religiun

24 da settember 2016

Da Rest Giacun Dermont - La religiun da noss temp è la moda. Ella dictescha co che l’uman ha da’s cuntegnair, tge ch’el traffica en ses temp liber e perfin...

Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

Sch’il destin ei casuals – ni la casualitad destin

30 da matg 2018

Dad Annatina Nay - Mintgaton s’imaginel ina creatira che sesa vid ina meisa da lavur. Sin quella meisa ha ei nundumbreivel biars pupials cun notizas e cartas geograficas, forsa in giug...

Go to top