Dir tschaguolas

Dad Annatina Nay -
„Raquenta buca pulaccas“, admonin nus ils affons. „Sche ti dias manzegnas survegnas ti in nas liung sco pinocchio!“ Quei schein nus senza vegnir cotschens! Savens essan nus sezs buca stèl megliers – ina pintga schula cheu, ina tschaguola leu – Pinocchio ha ei mai dau! E quels che dian manzegnas ston buca dispet ver combas cuortas! Ei dat strusch dis nua che nus schein neginas manzegnas. La damonda „Co vai?“ spetga savens in „bein“ e quel seschlueta meinsvart pli tgunsch ord nossa bucca – era sch’ei va buc aschi bein. Tenor studias di in carstgaun entochen 200 manzegnas en in di – diltut realistica ei quella cefra probablamein buca – schiglioc stuessan nus bein dir varga 12 manzegnas per ura. Denton denter tschun e diesch pulaccas van schon sur nossas levzas duront in di.

Di adina la verdad!

Affons crein vid il Sontgaclau, il bambin e la lieur da pastgas. Egl uaul vivan laders e scrocs e sch’ins miera vegn ins en tschiel – denton mo sch’ins ha fatg pulit e buca detg manzegnas! Quels che dian manzegnas vegnan numnadamein direct egl uffiern e quei senza remischun! Sco affon emprendin nus che dir manzegnas, schulas e tschaguolas ei enzatgei ch’ins fa buc! „Di adina la verdad, schiglioc crei ins in bi di buca pli a ti!“ Vid quels plaids seregordel jeu aunc meinsvart – ed jeu seregordel era vid la praula dil pastur che veva da pertgirar las nuorsas dils purs. Il pastur veva dau da crer als purs ch’il luf vegni e magli las nuorsas. Ils purs ein curri per agid. Suenter ch’il pastur veva tratg ils purs treis gadas pil nas, ei negin pli vegnius per agid – ed il luf ha scarpau tut las nuorsas.

Sco affon emprendin era nus per l’emprema gada da dir manzegnas. „Na, jeu hai buca magliau il davos toc tschugalata!“ ni „Jeu hai segir buca schau ir ina toffa! Jeu lasch mai ir toffas!“ ein exempels classics. Nus entschevin a pretender caussas ch’ein buca veras – nus entschevin da crear noss’atgna realitad. Forsa savess ins era dir che nus entschevin a daventar creativs!

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch


Astg’ins insumma dir manzegnas?

Cu has ti detg tia davosa manzegna senza vegnir cotschens e daco? Forsa per far in cumpliment a tia collega da lavur, schegie che ti quetas che sia nova frisura ei atgnamein da fugir? Ni duront tiu emprem date cun quei giuven – per plascher ad el e far impressiun? Eventualmein perquei che ti vevas tema da trumpar enzatgi? Ni perquei che ti vevas tema dallas consequenzas? Tema da vegnir stuschaus a cantun? Aschidadir ina manzegna necessaria? Ein quellas lubidas? E co eis ei cun zuppentar vi la verdad? Vala quei era sco dir manzegnas? Schar enzatgi ell’incertezia, el stgir – mo dir la mesa verdad? Schar crear il visavi la secunda mesadad? Astg’ins dir manzegnas sch’ins sa sez sepresentar en ina megliera glisch? Ni forsa per spindrar ina situaziun? Forsa per gidar enzatgi? Dir la verdad ei savens buca sempel – meinsvart malemperneivel – mo a la liunga vesta forsa tuttina pli lev?

 

Senza manzegnas vai buc!

Igl ei negin misteri. Nus schein manzegnas e survegnin dau da crer talas. Alla televisiun vegn mussau reclamas da puorla da lavar che fa il resti pli alvs che la neiv e las spisas finidas per il fuorn da microundas vesan ora diesch gadas meglier sil maletg che en realitad. La crema encunter fauldas ha effect mo ella reclama e models sin placats survegnan combas surdimensiunalmein liungas – grazia a photoshop. Politichers dian manzegnas, banchiers, schurnalists, giurists e scolasts era – ti ed jeu – silmeins tschun en in di. „Jeu hai empau mal il tgau, perquei sai jeu oz buca vegnir a beiber in!“. „Jeu stoi aunc emprender!“ „Oz stoi jeu aunc schubergiar la habitaziun!“ „Miu velo veva plat!“ „Jeu hai semplamein buca giu temps da vegnir!“


Text: Annatina Nay, Turitg
Fotografia: www.pexels.com


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

Amur, che es que?

Amur, che es que?

01 da schaner 2020

Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me...

5 scortuns

5 scortuns

11 da december 2019

Dad Annetta Janka-Zini (DRG) – La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che...


Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

Il Project

30 da fanadur 2018

pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn...

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

Jeu spetgel ...

05 da december 2017

Dad Annatina Nay - Duas figuras en in toc da teater da Samuel Beckett. Estragon e Wladimir sesanflan en in liug buc definau, sin in stradun, sper ina plonta. Els...

5 feghers Franzos

18 da fanadur 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel quellas influenzadas...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

La columna - Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

Go to top