Baterlem vulcanic

Da Dominique Dosch -
En discurs particular an Costa Rica

Igl è l’alva digl de. Las ondas stretgan las rivas cotschnas-bregnas. Igl blo stgeir digl grond lai Arenal s’accorda cugl verd frestg digl gôt tropic agl conturn. Igls mulegns da vent giran an en cuntign sen la culegna d’ena vart digl lai. Da l’oter mang ascenda ena sponda erta se ainten las neivlas. Da lontan tgitta nonavant igl suglegl e crescha planget sur igl orizont. En vent ferm scatscha las neivlas spessas. Veaple è visibel dalla cresta tgi davainta pi e pi strètga. Igl gôt sparescha, l’erva vign pi stgersa ed i resta angal crappareia. E d’en mument an l’oter sa mossa igl piz arrundo digl vulcan imposant. El surpassa maiestousamaintg tot igls mots dalla cuntrada vischinanta. Da gliunsch s’annunztga pero la vousch dalla pi ota muntogna da Costa Rica, tgi regorda Arenal dalla sia otezza nunspectaculara da 1670 meters.

Chirripó: Ta mossast puspe eneda?

Arenal, brunclond: Angal schi dei tg’igls turists èn betg anc lavos.

Chirripó: En pêr catschadeis èn per franc gio agl ties pe e fon belas fotografias da tè…

Arenal: Chels am duessan zuflar aint igl crater!

Chirripó: Chegl survivessigl betg…

Arenal: Els peglian er nign risguard dalla sfera privata.

Chirripó: Betg angal igls turists.

Arenal: Mancumal! Igls indigens am on innundo igls peis cun chel lai da rampar smaladia. Ed am on piglia la vista cun chels mulegns ennervonts.

Chirripó: Ossa ta quieta. Betg tgi te survignst puspe en’attatga…

Arenal teira en pêr gedas fons igl flo.

Chirripó: Varda, tge belezza de tg’igl è! En’aria schi clera, la cuntrada sa mossa talmaintg precis scu gio dadei betg ple…

Arenal: Tge dattigl da nov digls dus oceans?

Chirripó: Las ondas digl Pacific èn tot oter tgi patgificas. Otas, selvadias e plagn forza. Igls surfists pon sa legrar oz. Alla Caribica è dantant nia tschif en turist digl current dalla mar e betg turno ple… Pero tge bela vista! Ia observ la lavada digl suglegl sur igl Atlantic…

Arenal: Ia sper tgi Irazù la mantgainta…

Chirripó: Vez anc adegna carplina?

Arenal, sa faschond grond: El blaga gugent dalla sia grondezza. Ma veira grondezza vign digl intern!

I boglia ainten el.

Chirripó, en po temaletg: Ma an general… ist stabil?

Arenal teira las spatlas. Magari vaia en po arseiras digl magung. Schiglio è tot an urden.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun


Chirripó respeira surlivgia. El contaimpla en’urela las sias costas per vurdar schi tot seia anc a post. Gôts semperverds anzoglian las sias tgommas anfignen se tar la tschinta da 3400 meters sur mar. En toc pi anse sur erva e tgagliom schean igls lais d’en blo azur. El è losch dalla sia nateira, er sch’el ò nignas forzas sutteranas scu muntogna simpla… Cugls 3820 meters sur mar è’l igl pi ot piz tranter Guatemala e las Andas ed ò adegna la survista. Ensatge sa muainta. Chirripó varda se ed observa Poás agl lontan, tgi sa stenda e caschunga cotras ena bova.

Poás: Bun de bun onn!

Chirripó: Buenos dias. Ist bagn lavada?

Poás: Lavada cun l’ava e sainza lava. Igls mies lais ed igl mies magma restan igl mument noua tgi èn.

Chirripó: Chegl è quietont.

Poás: Vez pulit pulot?

Chirripó: Betg mal. E te, quants cafés ast gio gia oz?

Poás sfrigna. Davent tg’ella ò tarmenta plantaschas da café sen las sias costas è’la adegna da levsenn e plagn energeia. Ella è er egna digls vulcans igls pi activs a Costa Rica. Tiers chegl è’la davantada enorm flirtonta. Tge tgi è dètg problematic, damai tg’ella sezza sa catta tranter en pêr vulcans virils… Igls davos onns davigl adegna puspe dispetas furiousas cun erupziuns e fimem. Volcan Irazú vei ansomma betg gugent schi Arenal e Poás baterleschan l’egn cun l’oter. Ed el vala scu vulcan igl pi ot e privlous, perchegl tg’el periclitescha er la capitala San José.

Poás: Bel da vaseir tè puspe, Arenal. Te ta zoppas gugent davos las neivlas…

Arenal vign en po cotschen. El contaimpla la vulcana ainten la gleisch matutina, igls sies dus lais da crater sbrenzlan an en blo turchis profond. Tgi chegl vign angal or an bagn, painsa Cerro Chirripó observond igls dus vulcans agl lontan.


Text e fotografia: D. Dosch, Fribourg


FA PART, commentescha sutvart! 

+++ Il spiert da cuminanza è important ed uschia è mintgin bainvegni da sviluppar quist project cun nus; Igl è pussaivel da registrar events e nus publitgain Vossas novitads. Scha vus avais gust da contribuir in artitgel ans pudais trametter in e-mail sin This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Dar ina nota a questa contribuziun
(0 vuschs)
Dominique Dosch

Autura LATABLA dapi avust 2016 - Dominique Dosch (21) è carscheida se a Tinizong. Gio da pitschna anse ò‘la invento gugent istorgias, uscheia tg’ella è sa participada a diversas occurenzas da screiver rumantschas. Igl onn 2013 è nia publitgia igl sies roman da fantascheia “Sindoria” dalla Chasa Editura Rumantscha. Ossa abitescha ella a Friburg e fò en studi da psicologia, pedagogia e rumantsch.

Reclama:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

Il Project

30 da fanadur 2018

pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

5 feghers Franzos

18 da fanadur 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel quellas influenzadas...

Jeu spetgel ...

05 da december 2017

Dad Annatina Nay - Duas figuras en in toc da teater da Samuel Beckett. Estragon e Wladimir sesanflan en in liug buc definau, sin in stradun, sper ina plonta. Els...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

La columna - Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

Go to top