Auturas ed auturs:

Corina Gustin

Corina Gustin

Fundatura ed autura - creschüda sü a Tschlin in Engiadina Bassa. Davo la finischiun da la HTF a Cuoira ha'la lavurà 6 ons i'l marketing pro ün'agentura da viadis. Daspö il 2007 ingaschada sco assistenta pro üna banca.

Da Corina Gustin - 
Arno Camenisch quinta da seis cudesch "Die Launen des Tages" e perche ch'el ha adüna oura las antennas.  

In teis nouv cudesch "Die Launen des Tages" quintast istorgias cuortas our da tia vita internaziunala. Scha tü vessast da tscherner üna da quellas per implir ün roman inter, chenüna füss quai?
El cudisch „Die Launen des Tages“ mein nus cun ina figura tras differentas historias, en tut 22 historias, empau sc’in roman d’episoda. La figura va d’ina bredouille ella proxima, e naturalmein vai adina era per l’amur. Tgei ch’interessescha mei en particular ei il mument d’inscunter. Sch’jeu stuess eleger ina episoda preferida fuss ei forsa quella „An der Tankstelle“.


Daja ün' istorgia in quist cudesch chi ha fuormà tia vita particularmaing?
Quei ein situaziuns e muments che capetan a nus tuts. Ei schabegia savens ch’enzatgi di a mi, quei ei era schabegiau a mi. Interessant eis ei lu, cu las lecturas ed ils lecturs anflan sesez en in cudisch. Quellas historias ein buca ligiadas vid in temps, quellas duein aunc en trenta onns esser actualas. In carstgaun entaupa in auter, quei mument semida buca, emporta buca tgei gadgets che nus havein en entgins decennis.


La furtüna, la vita, la mort, tuot capita cur cha no spettain al main da tuot?
Nus vivin en in temps particular, entras ils mieds tecnologics cun smartphones, twitter etc., ei la controlla in tema fetg grond. Quels mieds dattan a nus la sensaziun dad adina haver tut sut controlla. Quei para ina biala illusiun. Ils muments interessants ein quels che nus savein buca controllar.


Crajast cha la vita digitala dad hozindi ans impedischa minchatant da passentar aventüras spontanas sco cha tü tillas descrivast?
Lein dir ei aschia, la veta para pli interessanta, sch’ins sa buca tut. Interessant ei quei ch’ins sa buca, il misteri.


Tü parast dad esser ün rebel liber chi lascha capitar la vita sco ch'ella vegn, est spontan e nun hast gugent generalisaziuns; co descrivessast tü a tai svessa? E quant ferm at definescha tia lavur?
Jeu sundel in tip attent. La basa pil scriver ei d’esser attents ed aviarts enviers il concarstgaun. Ins ha adina ora las antennas.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • Shop online!
    Shop online!
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch


Ütiliseschast tü Twitter, Instagram, Snapchat e. u. i? Che pensast dals mez digitals moderns?
Jeu haiel ina Web ed utiliseschel Facebook. Haiel era gia ponderau dad esser activs sin Twitter ed Instagram, haiel denton aunc buca fatg il pass, aber baul ni tard vi guess far in’emprova, ord marveglias.


Tü est immez üna turnea inter-europeana per preschantar teis cudesch e tuornarast inavo cun schurmas dad inspiraziuns; avuonda per implir ün oter cudesch? Forza ün per rumatsch?
Scriver ei empau sco pescar, il pèsch morda lu, cu ins spetga buca. Las bunas ideas vegnan tuttenina, en in mument ch’ins spetga buca, pia muments sco ellas historias da „Die Launen des Tages“. Il liug ei buca impurtonts, quei ein historias che savessen capitar dapertut. E naturalmein han mias historias era adina ina nota scurila ni absurda, ils muments absurds dalla veta interesseschan mei. E la summa dall’absurditad essan nus.


Sco artist da linguas scrivast tü per rumantsch ed eir per tudais-ch; che lingua scrivast plü facil?
Jeu scrivel pli stedi per tudestg, aber adina puspei era in text per romontsch. Quei fetschel, perquei ch’jeu haiel plascher. Il plascher ei il sulet motor ed era mia motivaziun. Il tudestg ei plitost miu lungatg da litteratura, il romontsch il lungatg dil cor. Aber la finfinala vai adina pil scriver e per las historias ch’jeu raquentel, quellas stattan el center, emporta ussa buca sche per tudestg ni per romontsch.


Sco rumantsch chi viva i'l «exil»; che manajast tü da l'opiniun cha'l rumantsch haja ün problem da prestisch?
Na.


Tü hast dit üna jada cha'l tudais-ch e l'inglais toccan sco il rumantsch eir pro las linguas chi pudessan svanir – da vardà?
Tgei ch’jeu vi dir cun quei ei ch’il lungatg semida. Lungatg ei enzatgei che viva, plaids svaneschan e novas expressiuns vegnan. Il lungatg ei lingiers, ei en moviment, ed in lungatg viva aschiditg ch’el vegn plidaus.

Che dumonda nun hast amo mai pudü respuonder o che dumonda fessast tü a tai svess?
Cheu dessi guess in sfrac. Aber a tuttas rispundel lu buca, gell : )


Che es il rumantsch per tai?
Jeu haiel semplamein fetg bugen il romontsch, j’adore!


Fotografia: (c) Janosch Abel


Proximas prelecziuns:

30.01. Cuoira/Cuira
Exposiziun "Live gibt es nur ein Mal"
Infos suondan

02.02. Zug
Prelecziun e musica da Julian Sartorius
Theater Casino, 20h - Tickets

04.02. Altdorf
Prelecziun Die Kur + Die Launen des Tages
Kellertheater, 20.15h - Tickets

09.02. San Murezzan
Prelecziun e musica da Roman Nowka
Kulturprogramm Ski WM, 16h + 17h

10.02. Willisau
Prelecziun Die Launen des Tages e musica da Roman Nowka
Rathausbühne, 20h

23.02. Sirnach
Prelecziun Die Launen des Tages
Infos suondan

24.02. Lavin
Prelecziun Die Launen des Tages e musica da Roman Nowka
Bistro Staziun, Infos suondan

26.02. Hamburg
Prelecziun Die Launen des Tages
Hotel Wedina, 17h - Tickets

27.02. Salzburg
Prelecziun Die Launen des Tages e musica da Roman Nowka
Literaturhaus, 19h

Daplü datas sün facebook o sün http://arnocamenisch.ch/


Forsa er insatge per Vus:

Che bel anniversari - 100 ons capricorns i'l Parc Naziunal Svizzer

Che bel anniversari - 100 ons capricorns i'l Parc Naziunal Svizzer

27 da november 2019

Prova da lectüra, Chalender Ladin 2020. Il capricorn – üna bes­cha superbgia, imposanta,...

5 tabaloris

5 tabaloris

13 da november 2019

Dad Annetta Janka-Zini (DRG) – La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che...


Da Corina Gustin - 
Bunura, cuort avant las set. Intant paraiva da gnir ün da quels dis tuot ordinaris. L'utuon d'eira rivà, il grand bös-ch dadour chasa perdaiva plan a plan darcheu ses vesti e la vista gio invers la cità ed il Prime Tower gniva adüna plü libra. La vietta chi maina da mi'abitaziun tras il godin fin gio pro la via prinzipala d'eira cuverta cun föglias da tuot las culurs. Il tschêl glüschiva "blau sco la mar" co cha nona dschaiva e da tschella vart da la cità splendurivà fingià il sulaj sur il Züriberg oura. Che bel cumanzamaint, che di da belezza.

L'avant mezdi in büro d'eira intant eir passà sainza gronds disturbis ed excepziuns. Il cafè d'eira delizius, il schef adüna fatschendà al telefon ed ils collegas da lavur tuots lavurus sco furmias ed ingaschats cun lur incumbenzas. Istess chattan els temp da salüdar amiaivelmaing e da dar la baterlada obligatoria cur ch'eu pass speravia in direcziun dal printer. Il toner dal tal nu d'eira sco adüna l'incumbenza dad ingün e natüralmaing vöd cur ch'eu til vess douvrà urgiaintamaing cuort avant mezdi. Intant han quists patents touchscreens, fan musica, fan fouras i'ls fögls, mettan aint clambras, tramettan fax ed otras nardats...ma müdar las patronas da culur as stoja amo adüna svess.

Eu barat la cartuscha naira e dafatta il "vaste-toner" chi spetta pront sün sia trocletta dasper la maschina maladüsada. Uossa pero svelt tagliar la corda avant co cha Oliver am vezza, inschinà vegna massa tard a meis termin da giantar. "Compulsive talking", il pled inglais per üna conversaziun chi va bler plü inavant co quai chi'd es considerà sozialmaing acceptabel.

Spettond sül tram duna ün sguard sün las ultimas novitads e meis e-mails. Mi' ögliada passa adüna darcheu sur il telefonin oura, uschè n'haja tuot sout controlla. In duos minuts riva il tram e dasper mai spetta üna dama cun ün fazöl elegant cotschen rösa, üna blusa da fluors, chavels albs ed ögliers raduonds sainza rom. "Hm...quista guarda oura sco Donna Leon, chi sa sch'ella sa" pens'eu e leg inavant l'istorgia davart ün'otra persunalità cuntschainta americana chi ha d'incuort gudagnà l'elecziun pel presidi.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Shop online!
    Shop online!


Forsa es quai propcha Donna Leon am saglia in testa sco üna frizza. Sco quella jada aint l'eroplan in viadi vers la Cipra ch'eu tschantaiva dasper üna bella giuvna cun bellas unglas manicüradas, chotschas d'ota qualità, üna da quellas tas-cha cun ils Ls e Vs e bellas s-charpas da marca cun üna soula cotschna. Eu vaiva dat bada ch'ella guardaiva oura ün zich sco üna chantadura cuntschaina svizra. Davo esser sezüda dasper ella duos uras plain buonder sumagliav'la adüna daplü a quella ed eu vaiva pudü constattar ch'ella nu guardaiva be oura sco la chantadura...na, ella d'eira la chantadura. O ün'otra jada a Los Angeles - quel schani chi d'eira bod chaminà sur mai oura ed am traiva adimmaint ad Arnold? Davo cha seis homens am vaivan muossà la via vaiva realisà cha quai d'eira stat il terminator in persuna.

Uschea cha quista quia sarà Donna. In persuna.

Il tram vain ed ün davo tschel entran tras la porta stretta. Eu tscherch ün sez cun buna vista davo la duonna. Google es fingià avert ed eu tip aint seis nom aint il spazzi. Bildersuche. Clic.

Schi, quai es la scriptura chi dà regularmaing prelecziuns a Segl e posseda üna bella chasa in Val Müstair. Quai sto'la esser...la fotografia sün meis display muossa l'istessa duonna cun precisischem quels ögliers unics.

Eu vess da sortir la prossma ma decid da star aint fin cha Donna sorta. "I'm dischplascha," scriva a mia collega, "eu gnarà cun ün zich retard. At quint lura, grazia :)". Eu sà ch'ella am perdunarà.

Donna legia ün cudesch e sün seis bratsch sezza üna tas-cha da stoffa dad üna libraria. Aint in quella transport'la diversa literatura inglaisa, quai vezz'eu cur ch'ella metta a lö sia roba e's fa promta per sortir. A la fin...quists 7 minuts am paraivan lungs sco l'eternità.

Eir eu sort e cuor davo a Donna chi para dad avair prescha. Per il nair d'ün'ungla tilla vessa persa, sch'eu nu fetsch svelt avuonda e'la davent ed eu n'ha laschà spettar a meis termin per nüglia.

"Donna" clom eu davo a la signura cun chommas sveltas. Ella ferma e guarda inavo cun ün'ögliada plain dumondas ma istess amiaivla.

Eu tilla decler ch'eu tilla laiva far ün cumplimaint per sias ovras plain tensiun chi divertischan a trais generaziuns da mia famiglia. Mia nona, mia mamma e mias sours sun be narras da leger ils crimis da Brunetti. Ella s'ingrazia pel cumplimaint ed avant sco ch'ella possa cuorer inavant tilla quint'eu da nossa pagina rumantscha. Ella es tuot interessada e declera cha'l rumantsch saja üna bella lingua e cha sco otras linguas raras saja da tilla chürar e preziar. "I füss bain trist sch'ella disparess!" clom'la davo e svanischa aint il nummer 3.

Text e fotografia: C. Gustin, Turitg


Suonda LATABLA!


Forsa er insatge per Vus:

Che bel anniversari - 100 ons capricorns i'l Parc Naziunal Svizzer

Che bel anniversari - 100 ons capricorns i'l Parc Naziunal Svizzer

27 da november 2019

Prova da lectüra, Chalender Ladin 2020. Il capricorn – üna bes­cha superbgia, imposanta,...

5 tabaloris

5 tabaloris

13 da november 2019

Dad Annetta Janka-Zini (DRG) – La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che...


Da Corina Gustin -
Cun il post #baldistessoweit #natur #freiheit #stille #wundervollezeit #bündnerjagd s’allegra la chatschadra svizra 2016-2018 Silvana Stecher-Caviezel via Facebook sülla chatscha chi cumainza in pacs dis. L’Engiadinaisa cul rier simpatic quinta da sia paschiun e da la “Sauer 404”.

Silvana, sün che mumaints da chatscha t’allegrast impustüt?
Eu m’allegr sün duos eivnas esser davent dal minchadi, sün duos eivnas distanza da computers e telefons. Eu giod l’ajer frais-ch e tuot las glünas da la natüra. Implü m’allegra sül temp da cumpagnia, perche quists dis dan tuot ün’otr’importanza a las relaziuns – eu vegn a chatscha cun meis bap, meis frar ed ün cumpogn.

Ün dals plü bels mumaints da la chatscha es però a la fin, scha tü rivast da schluppetar il buttin. Eir il plaschair per oters chi han gnü success es ün bel mumaint, minchatant sun quels evenimaints bod amo plü bels.


Daja eir mumaints difficils dürant la chatscha?
Il prüm an da chatscha n'haja stuvü tegner oura lönch, pür il terzultim di da quellas duos eivnas da chatscha n’haja gnü success e n’ha pudü schluppettar üna chavra da chamotsch. Il prüm an as vaja a chatscha cun uschè bleras aspettativas, eu sun ida fingià là la via dürra e n’ha stuvü imprender chi nu’s po be ir e cleger las bes-chas gio da la bos-cha. Quai d’eira greiv ma üna buna lecziun.


Il tour oura il dadaint d’üna bes-cha nu’t fa fadia?
Eu nu n’ha mai gnü grondas fadias da far quella lavur chi tocca pro pro la chatscha e pro’l sajettar üna bes-cha. Amo main greiv esa gnü daspö ch’eu n’ha let ün cudesch cun recepts da masdinas tradiziunalas chi vegnan fattas our da prodots da sulvaschina. Eu pigl eir cun mai il grass da las bes-chas e fetsch svessa üna salba. Quella güda cunter barba giat, mal la rain, mal ils schnuogls. Vairamaing güda ella per tuot ils mals pussibels, dafatta cunter la tuoss.


Che sarà quist an/on different dad oters – tü est chatschadra Svizra 2016-2018?
La seguond’eivna da chatscha vegna accumpagnada dad ün team dal SRF per duos emischiuns da televisiun. Üna da quellas es per il «10vor10», quai es natüralmaing sensaziunal e sgüra unic ed interessant.


Quant ferm t’engascha il titel d’ambassadura da chatscha?
Sur stà esa stat ün zich plü quiet però uossa vers la fin d’avuost ha natüralmaing darcheu cumanzà il temp intensiv cun evenimaints specials ed intervistas.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel: 081 852 45 45
    Tel: 081 852 45 45
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha


Il schluppet es pront e funcziuna?
Schi, meis schluppet nouv be spetta da gnir our’d s-chaffa. La firma «Sauer» m’ha regalà ün avant ün per eivnas ed eu m’allegr fich da til douvrar; üna Sauer 404 cun ün „ZF“ (perspectiv) da Swarovski. (Silvana da üna risada ed am corregia cur ch’eu pretend cha seis ZF haja in quel cas sü cristals glüschaints da Swarovski. Lura am decler’la detagliadamaing che chi’d es ün ZF).


Che nu po mancar aint illa buscha d’üna chatschadra?

Eu n’ha ün portafurtüna chi tocca adüna aint in gialoffa o aint illa buscha – üna culana cun ün cour ch’eu n’ha surgni da mia mamma. Sainza furtüna nu schlupetta gnanc’il meglder chatschader il butin; I’s sto antivar ün bun di persunal, i douvra il dret vent, la bes-cha sto esser il dret mumaint al dret lö…finalmaing ston tuornar tants facturs ed apunta eir üna purziun furtüna nu po mancar.


Co sun scumpartidas las rollas in chamonna?
La scumpartiziun da rollas in chamonna es fich simpla, quel chi finischa seis di da chatscha sco prüm fa fö e cumaninza a cuschinar, per la paja lava giò inchün oter. I regnan reglas modernas, eu nun ha da far la chasada da chamonna perquai ch’eu sun üna duonna. Quai es flot, eu cuschin uschigliö fingià tuot on (ella ria).


Co guarda oura teis program per trenar la cundiziun, douvrar las s-charpas da muntogna ed portar la buscha ed il schluppet - tuot quel pais?
La paschiun da chatscha tegna vairamaing fit tuot an, i’s chamina bler, i’s va a guardar sulvaschina, i’s va adüna darcheu in chamonna o a metter oura sal. Il pais illa buscha però, quel badaraja pür darcheu ils 3 settember. Davo duos o trais dis nun es quel però ingün tema plü, eir sainza trenamaint special, dieta o coach. Eu nu met neir na sü la buscha per ir a lavurar in banca, quai nun ha intant amo fat dabsögn.


Tü vast eir a chatscha our’d pajais. Che sun las differenzas?
Vairamaing nu’s poja congualar la chatscha grischuna cun otras, per exaimpel cun la chatscha da püerchs sulvadis in Germania. Quella es eir bella, ma tuottafat differenta. I’s piglia l’auto, i’s va a spettar cun clerglüna e davo as vaja darcheu a chasa. Üna roba confortabla vairamaing. Dürant la chatscha grischuna as chamina kilometers sainza fin e’s sta in üna chamonna simpla. Eu nu füss buna da dar sü la chatscha grischuna per üna chatscha a l’ester.


Che es il rumantsch per tai?
Il rumantsch es per mai patria, dachasa, infanzia. La lingua da la famiglia, la lingua illa quala eu m’exprim il meglder. 



Daplü da Silvana: sün facebook o sün www.schweizerjaeger.ch
Intervista: C. Gustin
Fotografia: S. Stecher-Caviezel


FA PART, commentescha sutvart! 

+++ Il spiert da cuminanza è important ed uschia è mintgin bainvegni da sviluppar quist project cun nus; Igl è pussaivel da registrar events e nus publitgain Vossas novitads. Scha vus avais gust da contribuir in artitgel ans pudais trametter in e-mail sin This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Pagina 3 da 3

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


Go to top